II SA/Ka 3071/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant apl. radc. Joanna Tudyka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J.L. i P.L. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia [...] nr [...], 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości. W dniu [...] M. i L.S. wystąpili do Starosty Powiatowego w B. z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na nadbudowę budynku mieszkalnego, położonego w B. przy ul. W., na nieruchomości oznaczonej numerem działki [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] Starosta B. poinformował strony postępowania o jego wszczęciu. W odpowiedzi do Starostwa Powiatowego w B. wpłynęło pismo J.L. – sąsiada inwestora, w którym wyrażony został kategoryczny sprzeciw wobec planowanej nadbudowy. Autor pisma wskazał, iż stronom postępowania nie została doręczona decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto, jego zdaniem, z przedstawionej dokumentacji nie wynika jakie mają być dokładne parametry planowanej nadbudowy. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta B., działając w oparciu o art. 28, 33 ust.1, 34 ust. 4, 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę, polegającą na nadbudowie budynku mieszkalnego, usytuowanego w B. przy ul. W. Od decyzji tej odwołanie wniósł J.L.. W odwołaniu tym strona zakwestionowała przede wszystkim ważność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Następnie podniesiono, iż w projekcie budowlanym brak jest porównania planowanej nadbudowy z istniejącym stanem, który zdaniem odwołującego się, stoi w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym. W projekcie nie wskazano sposobu odprowadzania wód opadowych z nieruchomości inwestora, nie wyjaśniono jednoznacznie przeznaczenia budynku (warsztat samochody – budynek mieszkalny). Nie została również rozwiązana kwestia ewentualnego zacienienia budynku odwołującego się. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda Ś. utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że zarzuty odwołującego pod adresem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie mogły odnieść skutku. Argumentacja zawarta w odwołaniu, zmierzająca do wykazania istnienia, w budynku inwestorów, samowolnie wykonanych elementów również leży poza zakresem kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej i może stanowić przedmiot postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Kwestia ewentualnego zacienienia budynku odwołującego się była przedmiotem postępowania wyjaśniającego zakończonego sporządzeniem ekspertyzy, która nie potwierdza zarzutów w tym zakresie. W skardze do Sądu, zatytułowanej jako "pozew" J..L. i P.L. domagali się uchylenia decyzji organów obydwu instancji jako wydanych z naruszeniem prawa. Skarżący zarzucili, iż nie zostali zapoznani z uzupełnioną dokumentacją, która odbiega od projektu, zatwierdzonego w decyzji Starosty B. Ich zdaniem nadal nie wyjaśniono kwestii zacienienia ich budynku, inwentaryzacji istniejącego budynku skarżących oraz odległości zabudowy. Skarżący ponownie podnieśli też, iż zostali pozbawieni udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty mogły odnieść skutek w niniejszej sprawie. Wymogi projektu budowlanego określa przepis art. 34 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie: tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), a także obowiązujące w dacie orzekania przez organy obydwu instancji rozp. MSWiA z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 140, poz. 906). Obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej jest zaś sprawdzenie rozwiązań projektowych w zakresie wynikającym z treści art. 35 Prawa budowlanego, a w razie stwierdzenia naruszeń wymogów projektu budowlanego, usunięcie nieprawidłowości następuje w drodze postanowienia z art. 35 ust. 3 tej ustawy. Oznacza to, iż nie jest dopuszczalne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, zatwierdzającej projekt budowlany, obarczony brakami i wadliwościami oraz udzielającej pozwolenia na budowę, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Stwierdzić bowiem należy, iż przedłożony przez inwestorów projekt budowlany nie został sporządzony na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ani też nie określa odległości obiektu od granicy oraz wymiarów i wzajemnych odległości obiektów w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich, czyli naruszono wymogi art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego oraz § 8 cyt. rozp. Brak tych danych uniemożliwiał zaś sprawdzenie, czy spełnione zostały warunki techniczno-budowlane, wynikające z §§ 12, 13, 57 i 60 rozp. MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.), obowiązującego w dacie orzekania przez organy obydwu instancji, które to przepisy miały zastosowanie także przy nadbudowie obiektu. Wbrew zarzutom, zawartym już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie wskazał, jakie poczynił ustalenia faktyczne co do odległości pomiędzy budynkami na działkach sąsiednich, powołując się na uzupełniony projekt zagospodarowania terenu, który nie został zatwierdzony decyzją organu I instancji. Przedłożona w postępowaniu odwoławczym analiza zacienienia budynku przy ul. W. w B., poza wnioskami końcowymi, nie zawiera zaś istotnych danych co do wysokości obiektu przesłaniającego, co uniemożliwia jej weryfikację. Zasadnie wskazali także skarżący na rozbieżność pomiędzy zatwierdzonym projektem budowlanym a udzielonym pozwoleniem na budowę, gdy idzie o oznaczenie istniejącego obiektu, a mianowicie, czy jest to budynek mieszkalny, czy też budynek mieszkalny z warsztatem. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest zaś uprawniony do legalizacji samowoli budowlanej, polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Nadto wskazać przyjdzie, iż z projektu zagospodarowania terenu nie wynika odległość podlegającego nadbudowie obiektu od granicy działki skarżących, a tym samym nie wiadomo, czy istniała możliwość udzielenia pozwolenia na budowę w świetle § 12 ust. 4-6 cyt. rozp. W razie usytuowania istniejącego obiektu niezgodnie z powyższymi wymogami w zakresie sytuowania obiektu, nie jest bowiem możliwe dopuszczalne wydanie takiego pozwolenia bez uprzedniego uzyskania zgody na odstępstwo w trybie art. 9 Prawa budowlanego. Wreszcie, stwierdzić należy, iż z akt postępowania administracyjnego nie wynika, w jakim trybie nastąpiło uzupełnienie dowodów, zlecone przez organ odwoławczy pismem z dnia 4 września 2002 r. Tryb z art. 136 kpa nie stanowi zaś podstawy prawnej uzupełnienia braków projektu budowlanego. Usunięcie takich wadliwości następuje bowiem w drodze postanowienia z art. 35 ust.3 Prawa budowlanego, do wydania którego uprawniony jest jedynie organ przed wydaniem decyzji. O ile zaś inwestor w toku postępowania odwoławczego uzupełnił projekt budowlany o inwentaryzację stanu istniejącego, tego typu dokumenty, nie mogły stanowić części zatwierdzonego przez organ I instancji projektu budowlanego. Z tych względów decyzje organów obydwu instancji jako wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik, podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto na przepisie art.152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Roszczenie o zwrot kosztów postępowania sądowego wygasło po myśli art. 210 § 1 tej ustawy wobec niezłożenia przez skarżących wniosku o ich zasądzenie przed zamknięciem rozprawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać przyjdzie, iż w ramach niniejszego postępowania nie podlegała kontroli decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji, której ostateczność potwierdził organ I instancji pismem z dnia [...]. O ile w tym postępowaniu pozbawiono udziału skarżącego P.L., dochodzenie ochrony praw możliwe było wyłącznie w drodze wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa przed właściwym organem, bowiem organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do wzruszania ostatecznych decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednakże przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien w pierwszym rzędzie zbadać kwestię ważności decyzji PM B. z dnia [...] wobec utraty mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w oparciu o który została wydana. O ile nie stwierdzono wygaśnięcia tej decyzji, przedłożony przez inwestorów projekt budowlany podlegać winien uzupełnieniu zgodnie z powyższymi rozważaniami celem zbadania wymogów techniczno-budowlanych, wynikających z uchylonego już rozp. MGPiB z 1994 r., które to przepisy nadal mają zastosowanie do niniejszego wniosku o pozwolenie na budowę zgodnie z normą intertemporalną, wynikającą z § 330 pkt 1 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). SW