II SA/Ka 3084/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi B. Cz. na decyzję Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłat 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w T. G. z [...] Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. SW Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną przez sierżanta sztabowego D. C. na podstawie art.93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...], wobec braku posiadania w kontrolowanym pojeździe opłaty za przejazd po drogach krajowych, na przedsiębiorcę B. Cz. nałożona została kara pieniężna w wysokości [...] złotych. Od decyzji tej strona odwołała się podnosząc, iż istotnie kierowca nie posiadał w pojeździe dowodu opłaty za przejazd po drogach krajowych, jednakże opłata ta była uiszczona, o czym stanowić miał załącznik do wniosku w postaci kserokopii dowodu opłaty. Ś. Komendant Wojewódzki Policji, działając w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 93 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, w wyniku rozpoznania odwołania B. Cz., decyzją z dnia [...] roku Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Ś. Komendant Wojewódzki Policji wskazał, iż podczas kontroli pojazdu stanowiącego własność odwołującego stwierdzono brak dowodu uiszczenia opłaty za wykonywanie transportu po drogach krajowych, a tym samym zostały naruszone przepisy art. 92 ust. 6 i art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, co pociąga za sobą konieczność nałożenia kary pieniężnej w ściśle określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. z 2002 r. Nr 115, poz. 999). Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem organu administracji, B. Cz. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę, w której podnosząc dotychczasowe argumenty o faktycznym uiszczeniu opłaty wskazał dodatkowo, iż uiszczenie przez niego nałożonej kary pieniężnej spowoduje utratę płynności finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa. W skardze wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończonego postępowania sądowoadministracyjnego. Ś. Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na wskazane w zaskarżonej decyzji normy prawne, które jego zdaniem nie noszą cech norm o charakterze uznaniowym lecz nakładają na organy administracji obowiązek nakładania kar pieniężnych w przypadku braku posiadania przez kierowcę pojazdu dowodu opłaty drogowej w trakcie korzystania z dróg krajowych. Na rozprawie w dniu 5 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił zwrócić się do Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji o podanie czy w dacie wydania decyzji organu I instancji funkcjonariusz D. C. legitymował się upoważnieniem do jej wydania. W dniu [...] roku przekazana została Sądowi decyzja Nr [...] z dnia [...] wydana przez Komendanta Powiatowego Policji w T. G., mocą której upoważnił on w załączniku Nr [...] do wskazanej decyzji wymienionych z funkcji, imienia i nazwiska funkcjonariuszy Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w T. G. do nakładania w imieniu Powiatowego Komendanta Policji kar pieniężnych w drodze decyzji administracyjnych określonych w ustawie o transporcie drogowym. Na poz. [...] załącznika nr [...] figuruje nazwisko sierżanta sztabowego D. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652) sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany jest do wzięcia pod uwagę zgodnie z zapisem zawartym w art. 134 p.p.s.a, inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca. W ramach przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych niż podnosił skarżący w swojej skardze przyczyn. Organy orzekające w toku postępowania administracyjnego mają obowiązek kierować się zasadami proceduralnymi wynikającymi w szczególności z przepisów art. 6 i 7 k.p.a., a zatem mają obowiązek orzekać zgodnie z zasadą praworządności. Zgodność z prawem, do której obliguje organ administracji wskazana zasada nie odnosi się tylko do prawa materialnego ale również do przepisów procedury. Analiza wydanych w sprawie aktów prawnych pod kątem ich zgodności z obowiązującym prawem procesowym pozwoliła na ustalenie, iż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa procesowego, a to naruszeniem treści art. 107 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważania swoje rozpoczął od kontroli treści rozstrzygnięcia organu administracji I instancji zapadłego w formie decyzji administracyjnej pod kątem jej zgodności z warunkami przepisów prawa procesowego. Decyzja administracyjna zatem jako akt prawny o określonej treści i formie bezwzględnie wymaga dla swojej ważności i skuteczności podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydawania decyzji, jak stanowi art. 107 § 1 k.p.a. Po myśli art. 89 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87 wskazanej ustawy, uprawnieni są Policja, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, organ celny, funkcjonariusze Straży Granicznej, zarządcy dróg – z wyłączeniem dokumentów, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) i ust. 4, organy udzielające licencji lub zezwolenia poprzez osoby upoważnione do przeprowadzania kontroli lub organy, którym powierzono czynności kontrolne, zgodnie z art. 85 i art. 86. W przypadku zatem, gdy kontrola opłaty drogowej dokonana została przez Policję, organami administracji właściwymi do wydania decyzji w oparciu o art. 6a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. Nr 30, poz. 179), jako organ I instancji był komendant powiatowy (miejski) Policji, a organem wyższego stopnia w stosunku do komendanta powiatowego (miejskiego) Policji – komendant wojewódzki Policji. Jak z powyższego wynika, podpisany na decyzji sierżant sztabowy D. C. nie był organem administracji władnym do wydawania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Należy zauważyć, iż ustawa o Policji w przeciwieństwie do innych ustaw, przykładowo rzecz biorąc do ustaw z zakresu prawa ustrojowego, nie przewiduje możliwości scedowania jednoosobowej reprezentacji do załatwiania spraw indywidualnych w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Policji na innych funkcjonariuszy Policji. Możliwość taką daje wyłącznie przepis art. 268a k.p.a., z którego treści wynika jednoznacznie, iż organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym czasie i zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał w oparciu o przekazaną przez Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji decyzję nr [...] z dnia [...], iż w dniu wydawania decyzji Nr [...] z dnia [...] podpisany pod nią sierżant sztabowy D. C. nie posiadał uprawnień do jej wydawania. Upoważnienie dla sierżanta sztabowego D. C. do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie ustawy o transporcie drogowym udzielone przez Powiatowego Komendanta Policji w T. G. spełniało wymogi zawarte w treści art. 268a k.p.a. ex nunc, tj. od dnia wydania decyzji Nr [...] tj. od dnia [...] lecz nie mogła odnosić skutku ex tunc i obejmować działań tegoż funkcjonariusza wykonanych w dniu [...]. W konsekwencji zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów opisanych w treści art. 107 § 1 k.p.a, a zatem dotknięta jest ona wadą nieważności przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 1 kpa, co jest podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wchodząc poza granice skargi stwierdził zatem po myśli art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nieważność decyzji pierwszoinstancyjnej, a także i zaskarżonej decyzji, która utrzymała w mocy decyzję nieważną. Konieczność taka wynikła z faktu braku reakcji organu wyższego stopnia w ramach przysługujących mu uprawnień, po myśli art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Nie dopatrzywszy się kwalifikowanej wady decyzji organu administracji I instancji utrzymał ją w mocy, tym samym naruszając rażąco treść wskazanego przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Powyższe okoliczności zwalniają Wojewódzki Sąd Administracyjny od obowiązku ustosunkowania się do merytorycznych zarzutów zawartych w skardze. Zaskarżona decyzja rozstrzygała o obowiązkach skarżącego, co spowodowało konieczność rozstrzygnięcia na podstawie art. 152 p.p.s.a. w zakresie jej wykonywania. sw