II SA/Ka 3089/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Małgorzata Korycińska /spr./ Sędzia NSA Ewa Krawczyk Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2004 r. sprawy ze skargi L. W. i J. W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty Powiatu [...] z dnia [...] 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza na rzecz skarżących od Wojewody [...] kwotę [...] /[...] / zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta Powiatu w K. postanowieniem z dnia [...] nałożył na A. i J. małż. R. obowiązek przedłożenia opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego "ekspertyzy dotyczącej oświetlenia światłem dziennym sąsiedniego budynku mieszkalnego" w terminie do [...]. U podstaw materialnoprawnych powołano art. 5 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /wówczas tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm./ zwanego dalej Prawem budowlanym oraz § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140/, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych Natomiast w uzasadnieniu podano, że projektowany do nadbudowy budynek mieszkalny zlokalizowany jest w odległości 1,10 m od granicy działki sąsiedniej, stąd konieczność opracowania wskazanej ekspertyzy. Rozpoznając sprawę na skutek zażaleń i zobowiązanych do doręczenia ekspertyzy i inicjatorów postępowania wznowieniowego – L. W. i J. W., Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, zmieniając jedynie termin wykonania obowiązku. W skardze L. W. i J. W. wyrazili stanowczy sprzeciw przeciwko jakiejkolwiek możliwości rozbudowy czy nadbudowy budynku usytuowanego w odległości 1,10 m od granicy ich działki. Podali, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w K. bez ich wiedzy wydał decyzję o pozwoleniu na rozbudowę i nadbudowę budynku A. i J. R. /decyzja z dnia [...] / skutkowało późniejszym wznowieniem postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego. Opisali przebieg postępowania wznowieniowego podkreślając, iż w całym jego toku oponowali przeciwko rozbudowie i nadbudowie tak zlokalizowanego obiektu. W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono postulował jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska. Sąd administracyjny zważył co następuje: Skarga musiała zostać uwzględniona, albowiem zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji oparte zostały na błędnym poglądzie o możliwości rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego 1,10 m od granicy działki sąsiedniej. Zważyć wpierw trzeba, że Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia [...] udzielił inwestorom A. i J. małż. R. pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego w odległości 1,10 m od granicy działki stanowiącej współwłasność skarżących. Po wznowieniu postępowania z przyczyn zakreślonych art. 145 § 1 pkt 4 kpa, co nastąpiło postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] obowiązkiem organu I instancji było przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zaskarżone postanowienie wydane w toku postępowania zmierzającego do rozstrzygnięcia istoty sprawy, wskazuje, iż istnieje prawna możliwość nadbudowy budynku mieszkalnego z przeznaczeniem nadbudowanej części na mieszkalną jeżeli wyniki ekspertyzy wykażą zachowanie wymogów określonych w § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego skargą aktu. Abstrahując od tego, że ustalenie okoliczności z § 13 omawianego rozporządzenia nie wymaga wiadomości specjalistycznych, baczyć trzeba na § 12 ust. 4 rozporządzenia, który określa odległości jakie należy zachować przy sytuowaniu budynków od granicy z sąsiednimi działkami. Stosownie do tego przepisu odległość ta dla budynków zwróconych w stronę granicy z ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi wynosi 4 m, a dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów 3 m. Możliwe jest także usytuowanie budynku, przy zachowaniu specjalnych wymogów z § 270, bezpośrednio przy granicy działki bądź w odległości mniejszej od określonej w § 12 ust. 4 pkt 2 lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową, a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej /§ 12 ust. 6 rozporządzenia/. Przytoczone regulacje prawne określają wymogi dotyczące sytuowania budynków i stosownie do nich budynek zwrócony w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi może być zlokalizowany w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy sąsiedniej nieruchomości, natomiast jeżeli zwrócony będzie w stronę granicy ścianą bez otworów to odległość ta wynosi 3 m, bądź może usytuowany być w granicy działki, lub w odległości mniejszej niż 3 m, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od granicy działki sąsiedniej. Innych parametrów usytuowania budynków w stosunku do granicy sąsiedniej działki omawiany § 12 rozporządzenia nie przewiduje. W sprawie poddanej kognicji Sądu organy z naruszeniem § 12 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przyjęły, iż nadbudowa budynku usytuowanego w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy działki skarżących lecz nie zlokalizowanego w granicy jest dopuszczalna. Ten pogląd, jak należy domniemywać, oparto na tezie, iż § 12 rozporządzenia dotyczy sytuowania nowych obiektów, a nie odnosi się do obiektów już istniejących, wybudowanych przed wejściem w życie Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Taki wniosek, co do rozumowania organu Sąd wysnuł z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] wydanej w przedmiotowej sprawie. Tymczasem w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przepisy tego rozporządzenia stosuje się przy budowie, odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie, modernizacji i zmianie sposobu użytkowania obiektów. Wyłączenie, o którym mowa w ust. 2 tego przepisu dotyczy jedynie przebudowy, modernizacji i zmiany sposobu użytkowania, a to wszak nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Omawiany § 2 ust. 1 rozporządzenia konstruuje zatem zasadę, iż do inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego mają zastosowanie te same przepisy prawne, które odnoszą się do budowy budynków mieszkalnych od podstaw, a to sprawia, że nie można nadbudować budynku mieszkalnego usytuowanego w stosunku do granicy działki sąsiedniej w sposób naruszający § 12 ust. 4 i § 12 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Naruszenie przywołanych przepisów przesądziło o konieczności uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia Starosty Powiatu w K. z dnia [...] Uchylenie postanowień nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./, który mocą art. 97 § 1 ustawy z tej samej daty - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./ miał zastosowanie w tej sprawie. Uwzględniając skargę orzeczono stosownie do art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o niewykonalności w całości zaskarżonego postanowienia, a o zwrocie kosztów na podstawie art. 209 tej ustawy. SJ/