II SA/Ka 3089/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek /spr./ Sędziowie: NSA Ewa Krawczyk WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant apl. radc. Katarzyna Tylkowska-Lipieta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi [...] SA w K. - Kopalni Węgla Kamiennego A w R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę [...] Spółka Węglowa SA – Kopalnia Węgla Kamiennego A w R. pismem z dnia [...] zgłosiła w Starostwie Powiatowym w R. zamiar wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce budynku biurowo-socjalno-warsztatowego o wysokości 3,40 m, kubaturze 1097 m3, usytuowanego na działce nr [...] położonej w R. przy ulicy P. Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 31 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, zgłosił sprzeciw wobec zamiaru wykonania powyższych robót rozbiórkowych. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa i od [...] pozostaje w zarządzie i użytkowaniu KWK A. Sporny budynek został wybudowany na tej działce w latach 80-tych przez Przedsiębiorstwo B SA w R., dzierżawcę tego gruntu, bez pozwolenia i zgody wydzierżawiającego, tj. KWK A. Z uwagi na brak jakichkolwiek dokumentów wykazujących stan własności budynku, pomimo wezwania ze strony organu, należało wnieść sprzeciw. Od decyzji tej odwołanie wniosła [...] Spółka Węglowa SA podnosząc, że sprzeciw organu uniemożliwia podjęcie działań uwłaszczeniowych. Skoro zaś organ ustalił słusznie, że budynek został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia, koniecznym się staje wydanie pozwolenia na jego rozbiórkę, tym samym doprowadzenie do stanu poprzedniego i zgodnego z prawem. W ocenie odwołującego obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego wynika z art. 676 kc. Wojewoda [...] nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 31 ust. 1 ust. 2 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Motywując podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda na wstępie zauważył, że zgodnie z art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego rozbiórka obiektu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, wymaga uprzedniego zgłoszenia, przepis art. 30 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Zatem, mając na względzie art. 30 ust. 1a Prawa budowlanego, do zgłoszenia należy dołączyć dowód dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co przy zgłoszeniu rozbiórki oznacza dowód dysponowania przewidzianym do tej czynności obiektem. Bezspornym zaś jest, że obiekt przewidziany do rozbiórki nie jest własnością zgłaszającego /KWK A/, lecz prawdopodobnie wchodzi w skład masy upadłości Przedsiębiorstwa B S.A. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem budynku wybudowanego bez pozwolenia należy do właściwości Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. W skardze do Sądu [...] Spółka Węglowa SA – KWK A w R. wniosła o uchylenie powyższej decyzji jako niezgodnej z prawem. Skarżąca zarzuciła, iż decyzja ta sankcjonuje samowolę budowlaną, jakiej dopuścił się dzierżawca gruntu, pomimo wyraźnych zapisów w umowie z dnia [...] i w aneksie z dnia [...]. Nie przywrócił również nieruchomości do stanu poprzedniego, czego domagała się skarżąca na podstawie art. 676 kc, skoro wzniesienie obiektu nastąpiło bez jej zgody i z naruszeniem przepisów prawa budowlanego. Wreszcie skarżąca ponowiła zarzut, iż istnienie spornego budynku uniemożliwia uwłaszczenie nieruchomości. W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację i wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie [...] SA w K., wykazując swe następstwo prawne po skarżącej Spółce, poparła skargę i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie jest uzasadniona, gdyż wbrew zawartemu w niej zarzutowi zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W oparciu zaś o kryterium zgodności z prawem, jak stanowi przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny władny był poddać kontroli zaskarżony akt. Zgodnie z regulacją wynikającą z art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy, rozbiórka obiektu budowlanego, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, a takim niewątpliwie jest sporny budynek, wymagała uprzedniego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Aczkolwiek w zdaniu drugim powołanego przepisu mowa jest o tym, iż w postępowaniu zgłoszeniowym stosuje się odpowiednio art. 30 ust. 2, to nie może być kwestionowane, że w postępowaniu tym znajdował zastosowanie także art. 30 ust. 1a Prawa budowlanego nakładający na zgłaszającego obowiązek dołączenia dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jest to zrozumiałe jeśli się weźmie pod uwagę charakter i przede wszystkim cel postępowania zgłoszeniowego, mianowicie realizację robót budowlanych podlegających reglamentacji organów powołanych do strzeżenia porządku prawnego w dziedzinie budownictwa. Zresztą w tym zakresie skarżąca Spółka w toku postępowania administracyjnego nie podniosła zarzutu, nie czyni tego również w skardze. Trafnie przyjął organ, którego działanie zaskarżono, że wymóg przedłożenia dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu wszczętym na skutek zawiadomienia o zamiarze przystąpienia do robót rozbiórkowych oznacza, że zgłaszający winien wykazać tytuł prawny do obiektu budowlanego, który ma zostać rozebrany. Takiego dowodu skarżąca Spółka, pomimo wezwania ze strony organu, nie przedłożyła. Co więcej, wskutek stanowiska Przedsiębiorstwa B SA w R. w upadłości, użytkownika, a następnie dzierżawcy gruntu /działki nr [...]/, przyznała, że sporny budynek został wzniesiony w okresie, gdy skarżąca Spółka nie władała tym gruntem. Wymóg wykazania tytułu prawnego był tym bardziej konieczny, skoro między stronami umowy użytkowania, a następnie dzierżawy powstał spór co do dalszego istnienia budynku na działce. Podzielić więc należy pogląd organu, że w takiej sytuacji nie było wystarczającym przedłożenie odpisu z księgi wieczystej i mapy nieruchomości wraz z opisem stwierdzających, iż Skarb Państwa jest właścicielem działki nr [...]. Ubocznie zauważyć przyjdzie, że twierdzenia skarżącej, iż KWK A w R. jest zarządcą wymienionej działki nie zostały dostatecznie wykazane, wynika to jedynie z fotokopii umowy z dnia [...], gdyż do decyzji Naczelnika Gminy Ś. z dnia [...] nie został dołączony załącznik mający stwierdzać ustanowienie zarządu. Braki w tym zakresie nie mają jednak znaczenia dla finalnego wyniku sprawy. Wbrew zarzutowi skarżącej Spółki naruszenia prawa przez orzekające w sprawie organy nie usprawiedliwia odwoływanie się do przepisu art. 676 Kodeksu cywilnego, gdyż roszczenia cywilnoprawne, o których mowa w tym przepisie na tle wykonania umowy, nie mogą być dochodzone na drodze administracyjnej. Z kolei zarzut, iż istnienie spornego budynku na działce nr [...] uniemożliwia przeprowadzenie postępowania uwłaszczeniowego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ma charakter pozajurydyczny i jako taki nie stanowi argumentu przemawiającego za niezgodnością z prawem kontrolowanej decyzji. Trafnie wywiódł organ odwoławczy, że o ile sporny budynek został wybudowany niezgodnie z przepisami, gdyż bez wymaganego pozwolenia na budowę, zagadnienie to powinno stanowić przedmiot postępowania przed właściwym organem nadzoru budowlanego /Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w R./. Pod rządami przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm./, której przepisy z mocy art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. stosuje się w dalszym ciągu do obiektów wybudowanych przed dniem 1 stycznia 1995 r., jednym ze środków likwidujących samowolę budowlaną jest nakaz rozbiórki obiektu. Całokształt rozważań skłania do konkluzji, iż kontrolowana decyzja wydana została na podstawie i w granicach prawa, przeto skargę należało oddalić na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./. SJ/