II SA/Ka 3093/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant referent stażysta. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania decyzji w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich o d d a l a s k a r g ę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 i art. 25 ust. 4 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) oraz art. 151 § 1 pkt. 1 w związku z art. 145 § 1 pkt. 5 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] Nr [...] i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] o pozbawieniu S. J. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ administracji podał, że S. J. [...] złożył wniosek o wznowienie postępowania, w następstwie którego postanowieniem z dnia [...] zostało wznowione postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] Wznowienie postępowania nastąpiło z uwagi na przedstawienie przez skarżącego zaświadczenia z Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w K. z dnia [...] z którego wynika, że w aktach osobowych S. J. brak jest zarówno urzędowych jak i prywatnych relacji na temat walki wyżej wymienionego z formacjami podziemia niepodległościowego. Uprawnienia kombatanckie skarżący nabył z tytułu służby w Milicji Obywatelskiej w latach 1945-1946. Okoliczność ta wyczerpuje znamiona pozbawienia uprawnień kombatanckich określone w art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ((Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.), jednocześnie organ zaznaczył, że w przypadku skarżącego nie występuje żaden inny tytuł dający skarżącemu uprawnienia kombatanckie. Dodatkowo organ administracji zaznaczył, że służba w Milicji Obywatelskiej, która nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, nie daje tytułu do uprawnień kombatanckich z uwagi na walkę z Ukraińską Powstańczą Armią oraz z Wehrwolfem. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył skarżący, który wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji. Z treści tego wniosku wynika, że skarżący domaga się nie tylko przywrócenia uprawnień kombatanckich ale także uznania, że w trakcie służby w Milicji Obywatelskiej nie prowadził walki z niepodległościowym podziemiem, walczył natomiast z oddziałami Wehrwolfu w województwie [...] i [...]. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 14 stycznia 1991 r. o Sygn. akt 4 II SA/Ka 3093/03 kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) utrzymał w mocy swoją pierwszą decyzję o odmowie uchylenia decyzji o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu tej decyzji przytoczył analogiczne umotywowanie jak w przypadku pierwszego rozstrzygnięcia, ze szczególnym uwypukleniem że pełnienie służby w Milicji Obywatelskiej nie mieści się w żadnym z tytułów, z którymi powyższa ustawa wiąże możliwość zachowania uprawnień kombatanckich. Dodatkowo organ ten zaznaczył, że jest związany w sprawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 573/00 oddalającym skargę S. J. na decyzję z dnia [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji. W szczególności skarżący wskazuje, że przedłożył nowe dowody w sprawie, i znalazło to odzwierciedlenie w postanowieniu o wznowieniu postępowania oraz w innych działaniach organu administracji polegających na korespondencji z Instytutem Pamięci Narodowej w W. Skarżący ponownie w skardze podnosi, że w trakcie służby w Milicji Obywatelskiej nie uczestniczył w walkach z niepodległościowym podziemiem, a wręcz przeciwnie uczestniczył w walkach z bandami Wehrwolfu. Dodatkowo skarżący zaznaczył, że nie pełnił służby w Milicji Obywatelskiej we W. lecz jedynie w N. i podtrzymał swoje żądania przywrócenia uprawnień kombatanckich. W swojej skardze skarżący odnosi się także do występujących, jego zdaniem, nieprawidłowości w ramach postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. w odpowiedzi na skargę wystąpił o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawy i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. Poz. 1270). W konsekwencji Sygn. akt 4 II SA/Ka 3093/03 oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jej działań, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zdaniem Sądu skarżący bezzasadnie zaskarżył decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., ponieważ organ ten nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego jak również przepisów prawa materialnego. Dla oceny prawidłowości działania organu administracji publicznej znaczenie ma fakt, że w sprawie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] uchylającej skarżącemu uprawnienia kombatanckie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 6 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 573/00 oddalił skargę. Tym samym, wskazanej powyżej decyzji administracyjnej przysługuje status prawomocności formalnej, co oznacza, że nie może być ona zmieniona przy wykorzystaniu zwykłych środków zaskarżenia (E. Ochendowski. Prawo administracyjne. Warszawa 1998 r. s. 175-176). Zmiana bądź uchylenie decyzji administracyjnej posiadającej taki status możliwa jest zatem jedynie przy wykorzystaniu nadzwyczajnych form weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Natomiast wydany wyrok z 6 grudnia 2001 r. jako prawomocny po myśli art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracjami (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wiąże nie tylko sąd administracyjny ale także inne organy państwa. W rozpatrywanej sprawie skarżący w dniu [...] złożył do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] do którego dołączył nowy dokument uzyskany z Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w K. dotyczący jego służby w Milicji Obywatelskiej. W następstwie tego wniosku organ administracji publicznej postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie by następnie [...] wydać decyzję o odmowie zmiany decyzji z dnia [...] Takie działanie organu administracji nie narusza norm postępowania administracyjnego, jednakże należy zauważyć, że Sygn. akt 4 II SA/Ka 3093/03 organ ten informował stronę o podejmowanych czynnościach procesowych, a w dniu [...] skarżący zapoznał się z całością akt będących w dyspozycji organu administracji. W tym stanie faktycznym, należy stwierdzić, że organ administracji zapewnił skarżącemu czynny udział w prowadzonym postępowaniu. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił organowi administracji niekonsekwencję w prowadzonych czynnościach procesowych, a w konsekwencji naruszenie prawa. Zdaniem skarżącego skoro organ administracji wydał postanowienie o wznowieniu postępowania to winien uchylić bądź zmienić decyzję z dnia [...] natomiast decyzją z dnia [...] oraz utrzymującą ją w mocy decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia wcześniej wydanej decyzji. Zdaniem Sądu istota zagadnienia sprowadza się do zasadności wznowienia postępowania przez organ administracji. Postępowanie zostało wznowione z uwagi na przedłożenie przez skarżącego nowego dokumentu Instytut Pamięci Narodowej Oddział w K. z dnia [...] przedstawiającego jego służbę w Milicji Obywatelskiej. Organ administracji w podstawie prawnej swoich decyzji przywołał art. 145 § 1 pkt. 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiący że wznawia się postępowanie administracyjne jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przedłożenie przez skarżącego nowego dokumentu wystawionego przez Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w K. z dnia [...] wyczerpuje znamiona wyżej wymienionego przepisu, ponieważ dokument ten stanowi rodzaj zaświadczenia na okoliczność zasobów archiwalnych będących w dyspozycji tego Instytutu w zakresie zdarzeń, które miały miejsce w latach 1945 – 1946, a dotyczących osoby skarżącego. Materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji w ramach wznowionego postępowania pozwala stwierdzić, że w sytuacji formalnoprawnej skarżącego, w wyniku przedłożenia nowego dokumentu, nie nastąpiła żadna taka zmiana, która uzasadniałaby weryfikację wcześniej wydanych decyzji administracyjnych. Należy zważyć, że przedstawione przez skarżącego nowe dowody w sprawie związane są z jego udziałem w działaniach w ramach służby w Milicji Obywatelskiej przeciwko podziemiu niepodległościowemu i z dokumentów tych wynika, że w aktach osobowych S. J. brak jest zarówno urzędowych jak i prywatnych relacji na temat jego walki z formacjami podziemia niepodległościowego. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla skarżącego, ponieważ z zawartości jego pism kierowanych do organów administracji oraz Sądu wynika, że ma poczucie krzywdy związanej z tym, że zarzuca mu się udział walkach z podziemiem niepodległościowym, i że Sygn. akt 4 II SA/Ka 3093/03 z tego tytułu utracił uprawnienia kombatanckie. Otóż należy wyraźnie zaznaczyć, że skarżący uprawnienia kombatanckie utracił z innego powodu, a mianowicie w wyniku zmiany przepisów ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) służba w Milicji Obywatelskiej nie daje tytułu do nabycia uprawnień kombatanckich i posiadania uprawnień kombatanckich. Zatem, to jakie działania skarżący wykonywał w ramach tej służby, z punktu widzenia posiadania uprawnień kombatanckich, w tym stanie prawnym sprawy, nie ma żadnego znaczenia z tego powodu, że skarżący nie legitymuje się żadnym innym tytułem uprawniającym do nabycia uprawnień kombatanckich. W ramach wznowionego postępowania skarżący, przedkładając nowe dowody, takich nowych tytułów prawnych dla nabycia uprawnień kombatanckich nie udokumentował, tym samym przeprowadzona przez organ administracji ocena zgromadzonego materiału dowodowego jest trafna i znajduje umocowanie w obowiązującym stanie prawnym i związaniu organu wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2001 r. Przedstawione powyżej ustalenia pozwalają uznać, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. w ramach kontrolowanego postępowania nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego jak i formalnego. Sąd administracyjny powołany został do kontroli legalności rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej, skoro zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. odpowiada wymogom stawianym przez obowiązujące przepisy prawa i mając na uwadze postanowienia art. 151 z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.