II SA/Ka 3102/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-12-03
Skład orzekający: Adam Mikusiński, Szczepan Prax, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, ale niebędąca członkiem spółdzielni, może ubiegać się o dodatek mieszkaniowy na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych?Ratio decidendi
Skoro skarżąca skutecznie nabyła udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, dysponuje ona tytułem prawnym do tego lokalu w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Ustawa ta dopuszcza przyznanie dodatku nie tylko członkom spółdzielni, ale także innym osobom posiadającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Organy administracyjne błędnie ograniczyły się do analizy przesłanek z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, pomijając konieczność zbadania przesłanek z art. 2 ust. 1 pkt 4, co stanowi naruszenie przepisów Kpa.Stan faktyczny
Prezydent Miasta odmówił przyznania J. N. dodatku mieszkaniowego, uznając, że nie posiada ona tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że dodatek przysługuje członkom spółdzielni, a członkiem spółdzielni jest ojciec skarżącej, który jednak w lokalu nie zamieszkuje. Skarżąca podniosła, że posiada 1/3 udziału we własnościowym spółdzielczym prawie do lokalu, co stanowi tytuł prawny w rozumieniu ustawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Określono również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia NSA Szczepan Prax /spr./ Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od wymienionego Kolegium na rzecz skarżącej kwotę [...] /[...] / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta P. Ś. odmówił przyznania J. N. dodatku mieszkaniowego ustalając, że nie posiada ona tytułu prawnego do zajmowanego przez siebie lokalu mieszkalnego, położonego w P. Ś. przy ul. C.[...].
W odwołaniu wnioskodawczyni zakwestionowała powyższe ustalenie podnosząc, że przysługuje jej udział wynoszący 1/3 część we własnościowym spółdzielczym prawie do wymienionego lokalu, a zatem dysponuje tytułem prawnym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz. 734/. Spełnia przy tym pozostałe przesłanki tego przepisu, gdyż lokal ten zajmuje i ponosi wydatki związane z jego zajmowaniem.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt Kpa. utrzymało w mocy decyzję I instancji. Kolegium oparło się na przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, według którego dodatek mieszkaniowy przysługuje członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkujących na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Tymczasem w niniejszym przypadku członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej w P. Ś. jest ojciec wnioskodawczyni S. M., który w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje. Wobec tego brak jest podstaw prawnych do przyznania żądanego dodatku.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. N. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy błędnie ocenił jej uprawnienia w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, podczas gdy spełnia ona warunki do uzyskania dodatku mieszkaniowego należąc do osób wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo powołał się na przepis § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. Nr 156, poz. 1817/, który określa podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego tylko dla członków spółdzielni mieszkaniowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Otóż wprawdzie organ odwoławczy uchylił się od wyraźnego stwierdzenia, że skarżąca nie ma tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, jednak uczynił to pośrednio, skoro uznał za prawidłową i zgodną z przepisami decyzję I instancji, w której takie stwierdzenie było wyłączną podstawą odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Tymczasem w świetle zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego stanowisko to jest błędne. Mianowicie skarżąca nabyła na mocy umowy sprzedaży z dnia [...] sporządzonej w formie aktu notarialnego, udział wynoszący 1/3 część w spółdzielczym własnościowym prawie do omawianego lokalu. Nabycie tego prawa było skuteczne, bowiem Spółdzielnia Mieszkaniowa w P. Ś. przyjęła jednego ze współnabywców – S. M., w poczet swych członków, co było okolicznością bezsporną, potwierdzoną w odpisie z księgi wieczystej. Obowiązujące w chwili zawarcia wskazanej umowy przepisy dopuszczały nabycie własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu przez kilka osób, o ile jedna z tych osób, lub małżonkowie, zostali przyjęci do grona członków spółdzielni /por. art. 223 i n. ustawy z dnia 16 września 1982 r. – j.t. Dz.U. Nr 54 z 1995 r., poz. 288 ze zm./ w zw. z art. 38 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych – Dz.U. Nr 4, poz. 27ze zm./. Skuteczne nabycie udziału we własnościowym prawie do lokalu jest równoznaczne z nabyciem tytułu prawnego do tego lokalu, również w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych, które w tym zakresie nie zawiera przepisów szczególnych. Skoro więc skarżąca nabyła skutecznie takie prawo, to błędny jest pogląd organów obu instancji, że nie dysponuje ona tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu. Trafnie zarzuca skarżąca, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych pozwala na przyznanie tych dodatków nie tylko członkom spółdzielni mieszkaniowych, ale także innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu, a nawet niektórym osobom nie posiadającym tego tytułu. Katalog tych osób wymieniony jest w art. 2 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy. Ponieważ w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym ograniczono się jedynie do zbadania przesłanek z punktu drugiego tego przepisu, a konieczne jest wyjaśnienie przesłanek z punktu czwartego, to należy uznać, że sprawa w tym zakresie nie została też należycie wyjaśniona, co narusza przepisy art. 7 i 77 § 1 Kpa. Będzie to musiało więc nastąpić przy ponownym jej rozpatrzeniu. Zauważyć przy tym należy, że rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych umożliwia ustalenie podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego w takich przypadkach, choćby przez zakwalifikowanie skarżącej do osób z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, oznaczonych jako "inne osoby mające tytuł prawny do używania lokalu". Otóż wobec spółdzielni mieszkaniowej zobowiązanymi do uiszczenia opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości, w okresie objętym wnioskiem o dodatek mieszkaniowy, byli członkowie spółdzielni. Nie wyklucza to jednak powstania między osobami współuprawnionymi do lokalu, a więc między skarżącą a jej rodzicami, takiego stosunku obligacyjnego, na mocy którego skarżąca zobowiązana została do uiszczania na rzecz ojca – członka spółdzielni – sumy odpowiadającej pełnym wydatkom mieszkaniowym, jakie ciążyły na nim wobec spółdzielni. Bez znaczenia jest przy tym, czy sumę to przekazywała ojcu, czy też bezpośrednio na rzecz spółdzielni, zwalniając go w ten sposób z jego zobowiązania. W takim przypadku suma ta byłaby brana pod uwagę przy ustalaniu podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego. Bliższe rozważanie tej kwestii nie jest możliwe, skoro organy administracyjne nie poczyniły w tym względzie żadnych ustaleń, ani nie zajęły jakiegokolwiek stanowiska.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270/, w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających... /Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1271 ze zm./ orzeczono, jak w sentencji.
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło