II SA/Ka 3124/01

WyrokWSA w Gliwicach2004-01-27

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Bonifacy Bronkowski, Iwona Bogucka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wydać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, jeśli decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na podstawie której wydano pozwolenie na budowę, została uchylona przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wymaga, aby decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu była ostateczna. Uchylenie decyzji o warunkach zabudowy przez sąd administracyjny przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie stanowi naruszenie art. 59 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i jest przesłanką do uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 KPA.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę E.S. i J.S. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. o pozwoleniu na użytkowanie hali produkcyjnej mimo niewykonania wszystkich robót budowlanych. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w tym wydanie pozwolenia na użytkowanie mimo uchylenia przez NSA decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji. Organ odwoławczy utrzymał decyzję organu I instancji, uznając, że inwestor dysponuje ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i teren został uporządkowany.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia : NSA del. Ewa Krawczyk /spr./ Sędzia: NSA del. Bonifacy Bronkowski Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant Elwira Karasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004r. sprawy ze skargi E.S. i J.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] i orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] zł /[...] zł/. Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] udzielił panu J.M. pozwolenia na użytkowanie hali produkcyjnej przetwórstwa spożywczego /produkcja chrupek kukurydzianych/ na parceli nr [...] w T. ul. P. przed ukończeniem wszystkich robót budowlanych to jest wykonaniem rozbudowy części magazynowej i części mieszkalnej oraz docelowym zagospodarowaniem terenu. W podstawie prawnej decyzji powołano art.55 ust.1 pkt 1 i ust.2 pkt 2 oraz art.39 ust.1,2,3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. /tj. Dz.U. nr 106, poz.1126 z 2000r./ oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie /Dz.U. nr 10/95 poz.46 z zm./. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał, iż inwestor wykonał obowiązki z art.56 ust.1; adaptacja hali produkcyjnej na przetwórstwo spożywcze – w świetle oświadczenia kierownika budowy i inspektora nadzoru oraz dokumentów odbiorowych została zrealizowana zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i sztuką budowlaną. Hala nadaje się do użytkowania pomimo niewykonania robót budowlanych związanych z realizacją części magazynowej i części mieszkalnej. Te roboty zostaną wykonane – jak to oświadczył inwestor – do [...]. Odwołanie od tej decyzji złożyli Państwo E. i J.S. – właściciele sąsiedniej nieruchomości. Zarzucili w nim organowi I instancji naruszenie art.59 ust.1 pkt 1 i ust.2 przez udzielenie pozwolenia na użytkowanie mimo, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji została uchylona przez NSA w dniu 27.06.2001r. i bezpodstawne przyjęcie, iż teren zabudowy został uporządkowany. Nadto podnieśli brak zrealizowania przez inwestora pasa zieleni oddzielającego zakład produkcyjny od zabudowanych domami mieszkalnymi działek oraz zaakceptowania przez organ pozostawienia w granicy działki budynku z azbestu – stanowiącego zaplecze budowy do końca [...] roku, który to budynek na skutek swojego złego stanu pogarsza stan gleby i otoczenia. W konkluzji odwołania skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda [...], powołując się na art.55 ust.1 i 2, art.59 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. i art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do przedłożenia przez inwestora dokumentów niezbędnych do uzyskania pozwolenia na użytkowanie /art.56 i 57/, stwierdził, iż inwestor dysponuje ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania, a teren wokół inwestycji został uporządkowany i zagospodarowany w sposób umożliwiający bezpieczne użytkowanie obiektu. Natomiast obiekt azbestowy stanowi zaplecze trwającej budowy i zostanie rozebrany po jej zakończeniu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego państwo E. i J.S. zgłosili zarzuty analogiczne jak w odwołaniu. Nadto organowi odwoławczemu zarzucili naruszenie art.7 i 77 kpa przez brak ustalenia czy decyzja o warunkach zabudowy/.../ posiadała w dacie orzekania przez organy przymiot ostateczności i art.107 § 3 kpa przez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i jego argumentację. Wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 5.02.2003r. pełnomocnik skarżących /córka/ podała iż zostało także wznowione – na wniosek skarżących – postępowanie w sprawie wydanego pozwolenia na budowę inwestycji objętej zaskarżoną decyzją. W postępowaniu wznowieniowym uchylono decyzję o pozwoleniu na budowę i umorzono postępowanie. Decyzja ta jest przedmiotem kontroli w NSA w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. obowiązującymi w dacie orzekania przez organy obu instancji obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie istniał w sytuacjach wskazanych w art. 55 tego prawa. Postępowanie o wydanie tego pozwolenia rozpoczynał wniosek inwestora, który powinien spełniać warunki określone w art.57 ust.1-1. Kompletność wniosku podlegała badaniu przez organ prowadzący postępowanie /art.57 ust.4/. Organ ten po dokonaniu sprawdzeń wniosku wydawał pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonanego obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz z warunkami pozwolenia na budowę oraz uporządkowania terenu /art.59 ust.1/. Zbadanie przez organ zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy /art.59 ust.1 pkt 1/ w sposób oczywisty wymaga by decyzja o warunkach zabudowy była decyzją ostateczną. Z urzędu Sąd ustalił, iż 27 czerwca 2001r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie oznaczonej sygn. II SA/Ka 1923/99 uchylił decyzję SKO z dnia [...] Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji. Oznacza to, że zasadny jest zarzut skargi, iż już w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji /[...]/ inwestor nie dysponował ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zarzut ten przez skarżących był podnoszony w odwołaniu /wskazano datę wyroku/ i dlatego niezrozumiałe jest stanowisko organu odwoławczego co do posiadania przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Ustalenie takie zapadło z naruszeniem zasad określonych w art.7 i 77 § 1 Kpa tym bardziej wyraźnym, iż wobec twierdzeń odwołania, organ II instancji był zobowiązany do wnikliwego wyjaśnienia tej okoliczności. Wobec zaniechania tej czynności, do wydania pozwolenia na użytkowanie doszło z naruszeniem art.59 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego. Uchylenie decyzji o warunkach zabudowy dla zakończonego postępowania o pozwoleniu na użytkowanie stworzyło przesłankę wznowieniową /art.145 § 1 pkt 8 k.p.a./, której stwierdzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym pociąga za sobą uchylenie zaskarżonej decyzji /art.145 § 1 litera b – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Nadto zaskarżoną decyzję wydano także z naruszeniem art.59 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego – z protokołu z dnia [...], sporządzonego przez pracownika organu, nie wynika czy i w jakim zakresie teren budowy został uporządkowany. Także wniosek inwestora nie zawiera oświadczenia na okoliczność wskazaną w art.57 ust.1 pkt 2 litera b – prawa budowlanego. Brak jest więc w aktach sprawy dowodów na ustalony przez organy stanu uporządkowania nieruchomości. W aktach administracyjnych brakuje także zawiadomienia inwestora skierowanego do organów Inspekcji Środowiska, co przy równoczesnym braku stanowiska tego organu czyni wątpliwym wykonanie przez inwestora obowiązku określonego w art.56 ust.1 pkt 1. Mając na uwadze powyższe uchybienia Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 litera a i b w związku z art. 135 i art.152 oraz art.200 i art.209 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002r. /Dz.U.nr 153, poz.1270/w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 z zm./ orzekł jak w sentencji. Ponowne rozpoznanie sprawy przez inspektora nadzoru budowlanego powinno się odbyć na podstawie znowelizowanych przepisów Prawa budowlanego /ustawa nowelizująca z dnia 27.03.2003r. –Dz .U. nr 80, poz.718,/ obowiązujących od dnia 11 lipca 2003r. i przy założeniu – o ile jak twierdzą skarżący – pozwolenie na budowę zostało uchylone, iż wykonany obiekt nie stanowi samowoli budowlanej w rozumieniu art.48. W tej mierze – w ocenie Sądu – zachowała aktualność uchwała 7 sędziów NSA z 28.05.2001r. – ONSA 2001/4/143 /podobne stanowisko zaprezentowano w wyroku NSA z dnia 18.06.1998r. – IV SA 1399/96/. Oznacza to, że w dalszym postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie, organ nadzoru powinien zgromadzić dowody /brakujące/ o których mowa w art.56 i 57 znowelizowanego Prawa budowlanego, a rozstrzygnięcie podjąć w trybie przewidzianym w art.59, a więc przy odpowiednim wykorzystaniu art.51 /o ile pozwolenie na budowę uchylono/. S/G

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło