II SA/Ka 3160/02
WyrokWSA w Gliwicach2005-01-19
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Bonifacy Bronkowski, Krzysztof Targoński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba użytkująca nieruchomość, która nie jest jej właścicielem, posiada interes prawny do wniesienia skargi na decyzję dotyczącą rozbiórki obiektu budowlanego na sąsiedniej nieruchomości, jeśli decyzja ta utrudnia jej korzystanie z bramy wjazdowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący R.M., będący jedynie użytkownikiem nieruchomości, a nie jej właścicielem, nie wykazał interesu prawnego do wniesienia skargi. Interes prawny wymaga posiadania konkretnego prawa podmiotowego, które jest realizowane w postępowaniu administracyjnym. Użytkowanie nieruchomości, nawet jeśli wiąże się z utrudnieniami w korzystaniu z bramy wjazdowej, stanowi co najwyżej interes faktyczny, a nie prawny, co nie uprawnia do wniesienia skargi na podstawie art. 50 § 1 PPSA.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie wykonanego ocieplenia ściany budynku mieszkalnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że ocieplenie nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego. Decyzję tę zaskarżył R.M., który jako użytkownik sąsiedniej nieruchomości twierdził, że ocieplenie narusza jego interes prawny, uniemożliwiając prawidłowe korzystanie z bramy wjazdowej. Sąd rozpoznał sprawę po przejściu z NSA do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę R.M.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant referent – stażysta Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005 roku sprawy ze skargi R.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę SW
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 48, art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego
( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ), w wyniku rozpatrzenia sprawy z wniosku Z.K., dotyczącego wykonanego ocieplenia ściany budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w K., będącego własnością J.K.; nakazał J.K. rozbiórkę samowolnie wykonanego ocieplenia ściany budynku mieszkalnego o wymiarach w rzucie 14,8 m na 4 m wraz z uporządkowaniem terenu. Jednocześnie zobowiązał J.K. do zapewnienia przy wykonywaniu robót rozbiórkowych następujących warunków:
- technicznego nadzoru wykonywanych robót rozbiórkowych przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe,
- zapewnienie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz przepisów bhp,
- zgłoszenia terminu rozpoczęcia i zakończenia robót rozbiórkowych do organu nadzoru budowlanego.
Wskazano również, że roboty rozbiórkowe należy wykonać na koszt zobowiązanego.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że bezspornym pozostaje fakt popełnienia przez inwestorkę samowoli budowlanej, polegającej na przeprowadzeniu w 2001 r. robót budowlanych związanych z ociepleniem ściany budynku płytami styropianowymi, które następnie pokryto warstwą tynku. Roboty budowlane zostały przeprowadzone bez wymaganego z mocy art. 28 ustawy Prawo budowlane pozwolenia, a zatem stosownie do art. 48 tej ustawy należało orzec o rozbiórce wykonanego ocieplenia.
W odwołaniu J.K. podniosła, że wykonanie decyzji pierwszoinstancyjnej spowoduje brak możliwości użytkowania budynku mieszkalnego, stanowiącego jej własność.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...], [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071), art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji prowadzone na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił pogląd, że ocieplenie rozumiane jako dodatkowa warstwa materiału budowlanego, połączona ze ścianą budynku, nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, a zatem nie mógł mieć zastosowania art. 48 tej ustawy lecz art. 51. Stanowisko to zostało wsparte wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt [...].
Powyższa decyzja zaskarżona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez R.M., który wniósł o uznanie, że decyzja pierwszoinstancyjna była słuszna i uzasadniona w przeciwieństwie do decyzji organu odwoławczego.
Skarżący wskazał, iż samowolnie wykonane ocieplenie przez J.K. narusza granicę sąsiedniej nieruchomości, a co najistotniejsze uniemożliwia mu, jako użytkownikowi tej nieruchomości prawidłowe korzystanie z bramy wjazdowej. Podjęta przez niego próba polubownego rozwiązania sprawy nie przyniosła rezultatu. Nadto wyraził przekonanie, że zaskarżona decyzja jest dla niego rażąco krzywdząca. Dla zobrazowania utrudnień związanych z wjazdem na działkę, której jest użytkownikiem do skargi dołączone zostało zdjęcie ocieplonej ściany wraz ze słupem bramy wjazdowej.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Nadto dodał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał J.K. rozbiórkę spornego ocieplenia, a wniesione przez nią odwołanie jest w trakcie rozpatrywania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze . zm.).
Sąd postanowił w pierwszej kolejności poddać swoim rozważaniom, czy R.M. posiadał legitymację do złożenia skargi. Zgodnie z art. 50 § 1 ostatnio powołanej ustawy "uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym", a w § 2 zapisano "uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi."
W orzecznictwie dominuje pogląd, że tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Treścią pojęcia "interes prawny" jest prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym. Cechami tego "interesu" jest to, że jest on konkretny, indywidualny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 1019/99 - LEX CD nr 78926). Chociaż powyższy pogląd sformułowany został pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), to jednak jest on nadal aktualny, a skład orzekający w pełni go podziela.
Odnosząc powyższe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy przyjdzie stwierdzić, że R.M. nie wykazał interesu prawnego, który upoważniał by go do wniesienia skargi. Przypomnieć trzeba, iż treść skargi jednoznacznie wskazuje, że R.M. złożył ją w imieniu własnym. Świadczą o tym następujące okoliczności:
-oznaczenie skarżącego (na pierwszej stronie skargi) R.M. oraz jego czytelny podpis na ostatniej stronie skargi,
- użycie w treści skargi zwrotów "oczywistym jest, że nie zależy mi", "podkreślam, że starałem się z J. K. załatwić sprawę polubownie",
- w skardze nie zawarto ani jednego sformułowania, które mogłoby wskazywać, iż jest ona sporządzona w imieniu Z.K. - właścicielki nieruchomości, którą użytkuje skarżący.
Z kolei z akt administracyjnych wynika, iż Z.K. udzieliła pełnomocnictwa swojemu zięciowi R.M., do którego organy obu instancji, jako pełnomocnika kierowały korespondencję w przedmiotowej sprawie.
Reasumując dotychczasowe rozważania Sąd uznał, że R.M. nie wykazał żadnego tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości, którą użytkuje, a zatem nie posiadał interesu prawnego, warunkującego skuteczne złożenie skargi, w przeciwieństwie do Z.K., właścicielki nieruchomości, sąsiadującej z budynkiem, którego jedna ze ścian została ocieplona. Jako użytkownik nieruchomości posiada on co najwyżej interes faktyczny.
Mając na względzie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło