II SA/Ka 3161/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie NSA Henryk Wach (spr.) WSA Małgorzata Jużków Protokolant Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2005 r. przy udziale- sprawy ze skargi E. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dokumentów stwierdzających tożsamość oddala skargę. Decyzją z [...] nr [...] Prezydent Miasta K. odmówił E. A. wydania dowodu osobistego z wpisem nazwiska rodowego A.-A. powołując się na art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 37, art. 45 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że w dowodzie osobistym zamieszcza się, między innymi, nazwisko rodowe posiadacza dowodu osobistego. Szczegółowy tryb procedury wystawienia dowodu osobistego reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2000 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty (Dz. U. Nr 112, poz. 1182 ze zm.). E. A. zwróciła się o wydanie dowodu osobistego w miejsce dotychczas używanego wskazując we wniosku jako nazwisko rodowe A. Te dane zweryfikowano ustalając, że decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] nr [...] zmieniono nazwisko E. A.-A. na A. Wobec tych faktów, jak wyjaśnił dalej organ I instancji, uznano, że to nazwisko zastępuje nazwisko dotychczasowe i powinno zostać wpisane do dowodu osobistego jako nazwisko rodowe. Od tej decyzji odwołała się E. A. zarzucając stosowanie prawa wstecz oraz powoływanie się na fikcyjne nazwisko A. w sytuacji, kiedy do 1955 r. nosiła nazwisko A.-A. Stwierdziła przy tym, iż doszło do ograniczenia jej dóbr osobistych, co wywoła negatywne skutki w przyszłości przy załatwianiu spraw bankowych, emerytalnych i spadkowych. Na końcu strona odwołując się do zasad demokracji wniosła o uwzględnienie odwołania. Decyzją z [...] nr [...] Wojewoda [...] , powołując się na art.138 § 1 pkt. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że na podstawie aktu urodzenia ustalono, że wnioskodawczyni nosiła nazwisko rodowe A.-A. do [...] kiedy to na mocy decyzji administracyjnej uległo ono zmianie na nazwisko A. Wobec tego, brak jest podstaw do wydania dowodu osobistego z zapisem nazwiska rodowego A.-A. Dane w dowodzie osobistym muszą być zgodne z danymi wynikającymi z aktu stanu cywilnego osoby, której dowód ma zostać wydany. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. A. wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia zarzuciła naruszenie prawa materialnego. W uzasadnieniu powołując się na odpis zupełny aktu urodzenia stwierdziła, że według znaczenia słownikowego rodowy, oznacza związany z rodem. Ponadto wyraziła pogląd, że przepisy nie precyzją, co oznacza pojęcie rodowy. Dlatego też, należy uznać w tej sprawie, że nazwisko rodowe strony brzmi: A.-A. Przyjmując odmienne stanowisko, organy administracji naruszyły prawo – stwierdziła na końcu skarżąca. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Skarga E. A. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy administracji nie naruszyły prawa. Na wstępie należy przypomnieć, że według art. 31 ust. pkt. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w dowodzie osobistym zamieszcza się nazwisko i imię (imiona) oraz imiona rodziców i nazwisko rodowe. Natomiast § 1 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty stanowi, że do wniosku o wydanie dowodu osobistego załącza się między innymi odpis skrócony aktu urodzenia - w przypadku osób, które nie wstąpiły w związek małżeński lub odpis skrócony aktu małżeństwa wraz z adnotacją o aktualnie używanym nazwisku. Sprawy dotyczące zdarzeń, które mają wpływ na stan cywilny osób reguluje ustawa z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 161, poz. 1688). Rejestracji stanu cywilnego osób dokonuje się w księgach stanu cywilnego w formie aktów urodzenia, małżeństwa oraz zgonu. W księgach stanu cywilnego dokonuje się także innych wpisów przewidzianych w odrębnych przepisach. Stan cywilny osoby stwierdza się na podstawie aktów sporządzonych w księgach stanu cywilnego. Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Art. 21 tej ustawy stanowi, że jeżeli po sporządzeniu aktu stanu cywilnego nastąpią zdarzenia, które mają wpływ na jego treść lub ważność, zmiany z nich wynikające wpisuje się do aktu w formie wzmianki dodatkowej. Podstawę do wpisania wzmianki stanowią prawomocne orzeczenia sądów, ostateczne decyzje, odpisy z akt stanu cywilnego oraz inne dokumenty mające wpływ na treść lub ważność aktu. W rozpoznawanej sprawie w akcie urodzenia E. A. znajduje się wzmianka dodatkowa dotycząca zdarzenia mającego wpływ na treść tego aktu urodzenia. Podstawą wpisu wzmianki była ostateczna decyzja administracyjna o zmianie nazwiska urodzonej z A.-A. na A.. Prawidłowo zatem w odpisie skróconym aktu urodzenia strony skarżącej wskazano nazwisko A. Biorąc pod uwagę wskazane już regulacje prawne należy stwierdzić, że w akcie urodzenia strony skarżącej może dojść do wpisania wzmianki jedynie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu lub ostatecznej decyzji administracyjnej. To zaś oznacza, że powrót do nazwiska A.-A. jest możliwy w razie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnej z 1955 r. lub wszczęcia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, o jakiej mowa w art. 21 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego - o powrocie do nazwiska rodowego A.-A. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).