II SA/Ka 3170/02
WyrokWSA w Gliwicach2005-01-19
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Bonifacy Bronkowski, Krzysztof Targoński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, posiada legitymację czynną do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli jej cele statutowe nie obejmują ochrony interesów prawnych innych osób w tym zakresie, a interes społeczny nie przemawia za wniesieniem skargi?Ratio decidendi
Organizacja społeczna nie posiada legitymacji czynnej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli jej cele statutowe nie obejmują ochrony interesów prawnych innych osób w tym zakresie, a interes społeczny nie przemawia za wniesieniem skargi. Udział w postępowaniu administracyjnym sam w sobie nie stwarza legitymacji czynnej. Sąd jest zobowiązany do badania legitymacji prawnej organizacji społecznej.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w K. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta B. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie obiektów handlowo-usługowych i gastronomicznych. Następnie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO uchyliło poprzednią decyzję i umorzyło postępowanie, uznając, że brak było podstaw do stwierdzenia nieważności. Stowarzyszenie A wniosło skargę do sądu administracyjnego, kwestionując decyzję SKO. Sąd oddalił skargę z powodu braku legitymacji czynnej Stowarzyszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia A.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia A z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu o d d a l a s k a r g ę
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną z up. Prezydenta Miasta B., po rozpatrzeniu wniosku firmy B w T., ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, polegającej na budowie obiektów handlowo – usługowego o pow. ok. 1750 m2 i gastronomicznego o pow. ok. 100 m2 z przebudową infrastruktury technicznej, przyłączami podstawowych mediów, parkingiem na ok. 150 miejsc postojowych, placem zabaw, drogami dojazdowymi, placami manewrowymi i tablicami reklamowymi oraz przebudowie ulicy J. - na działkach nr [...],[...] [...] obręb B. ( w rejonie skrzyżowania ulic [...] i P. w B. ). W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na zgodność inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego miasta B., zatwierdzonego uchwałą nr [...] RM w B. z dnia [...] ( Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] z dnia [...], poz. [...] ) ze zm.
Pismem z dnia [...][...] Stowarzyszenie A domagało się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji z powodu sprzeczności inwestycji z planem miejscowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...], podjętym na podstawie art. 31 § 2, art. 61 i art. 157 § 2 kpa wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Następnie decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa w zw. z art. 46 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]. Powołując się na opinię [...] M.G. specjalistę z zakresu prawa administracyjnego i prawa ochrony środowiska, organ ten dopatrzył się niezgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisem gminnym, jako że dla terenów oznaczonych symbolem [...] tekst planu dopuszcza jedynie funkcje uzupełniające np., kultury, handlu, gastronomii oraz place zabaw, a dla terenu [...] – funkcje uzupełniające z zakresu gastronomii, podczas gdy planowane obiekty będą główną, a co najmniej równorzędną funkcją terenu.
Z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła Gmina B. jako właściciel nieruchomości sąsiedniej oraz C Sp. z o.o., będąca właścicielem nieruchomości, stanowiącej teren inwestycji na podstawie umowy z dnia [...]., którzy zarzucili pominięcie odmiennych opinii Zakładu D z dnia [...] i [...].
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło poprzednią decyzję z dnia [...] i umorzyło postępowanie w sprawie. Na podstawie pisma Urbanisty Miejskiego w B. w postaci prognozy skutków budowy obiektów, Kolegium ustaliło, iż cały obszar planu o symbolu [...] ma powierzchnię 7,1 ha, a planowane obiekty zajmować będą obszar ok. 1 ha, co stanowi 13,5 % terenu. Natomiast na terenie [...] zaprojektowano jedynie wykonanie zjazdu do istniejących obiektów sportowych oraz obiektów projektowanych, uzupełniających funkcję podstawową terenu. Stąd też zdaniem organu, ponowna analiza akt sprawy dowiodła, iż brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] Stowarzyszenie A wniosło o uchylenie powyższej decyzji SKO względnie stwierdzenie jej nieważności. Skarżący powołując się na cele statutowe Stowarzyszenia oraz interes społeczny podniósł, iż wydanie decyzji nieważnej, a dotyczącej dobra wspólnego całej społeczności miasta B., uzasadnia legitymację do wniesienia skargi. Zdaniem skarżącego, błędne było przyznanie statusu strony Gminie B., skoro jej organ działał w tej sprawie w I instancji, czym naruszono art. 28 kpa. Skarżący wskazał także na naruszenie przepisów postępowania, art. 77 § 1, 80 i 84 kpa, bowiem wymagane było przeprowadzenie dowodu z opinii dodatkowej względnie z opinii uzupełniających obu biegłych ze względu na krańcowo różne ich konkluzje.
Organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem wniesiona została przez nieuprawniony podmiot.
Na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.)- obowiązującej w dacie wniesienia skargi – uprawnionym do jej wniesienia była m.in. organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Jednakże powyższa ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r., zaś z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 135, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których postępowanie nie zostało zakończone przed tą datą, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ustawa ta przyznaje organizacji społecznej legitymację czynną w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym ( art. 50 § 1 cyt. ustawy).
Sam fakt, iż organizacja społeczna brała udział w postępowaniu administracyjnym nie stwarza jednak legitymacji do wniesienia skargi.
Jak bowiem wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 października 1998 r. sygn. akt III RN 58/98/OSNP 1999/14/444), organizacji społecznej przysługuje legitymacja czynna do złożenia skargi w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób jedynie wówczas, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i o ile równocześnie przemawia za tym interes społeczny ( art. 31 § 1 kpa oraz art. 33 ust. 2 ustawy
o NSA ). Sąd administracyjny jest zaś obowiązany do badania legitymacji prawnej organizacji społecznej do wniesienia skargi, w tym także dopuszczalności jej udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, w którym podjęta została zaskarżona decyzja.
Zdaniem składu orzekającego, powyższy pogląd zachował aktualność na gruncie aktualnie obowiązującej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem rozstrzygnięcie sprawy wymagało zbadania, czy skarga [...] Stowarzyszenia A wniesiona została w sprawie dotyczącej interesów prawnych innych osób, w zakresie określonym celami statutowymi tej organizacji i równocześnie przemawia za tym interes społeczny.
Jak wynika z dołączonego do akt postępowania administracyjnego postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] Sygn. akt [...], celami działania skarżącego Stowarzyszenia jest :
a) reprezentowanie interesów środowiska kupieckiego i współpraca z władzami Rzeczpospolitej Polskiej, powiatu, miasta i regionu,
b) pomoc charytatywna, świadczenie na rzecz osób najbardziej potrzebujących oraz placówek pomocy społecznej,
c) ochrona praw i interesów członków stowarzyszenia,
d) organizowanie współpracy z innymi stowarzyszeniami o podobnym charakterze,
e) popieranie inicjatyw w zakresie wspierania handlu, usługi i drobnej wytwórczości,
f) udzielanie pomocy członkom w rozwiązywaniu problemów życiowych, rodzinnych
i zawodowych,
g) współpraca z organizacjami ekologicznymi w celu propagowania poprawy i ochrony zdewastowanego środowiska,
h) podejmowanie inicjatywy gospodarczej, jeżeli ma to służyć rozwojowi stowarzyszenia i wpływać na poprawę warunków pracy jego członków,
i) pogłębianie wiedzy członków w zakresie prowadzonej działalności, organizowanie pomocy fachowej, tzn. ekonomicznej i prawnej.
Zdaniem Sądu, w świetle powyższych zapisów statutu [...] Stowarzyszeniu A nie przysługuje zatem legitymacja czynna w niniejszej sprawie. Przedmiotem rozstrzygnięcia organu administracji była sprawa ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wniesienie skargi w tej sprawie nie jest zaś uzasadnione celami statutowymi skarżącego stowarzyszenia, a równocześnie nie przemawia za tym interes społeczny. Stowarzyszenie zostało utworzone w celu ochrony interesów gospodarczych członków, zaś interes taki ma jedynie charakter faktyczny, który nie jest chroniony prawem, gdyż żaden przepis prawa nie przyznaje jednostkom tego typu korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla konkurencyjnego podmiotu gospodarczego. Decyzja ta nie dotyczy też "dobra wspólnego", jak to wskazał skarżący, bowiem inwestycję zaprojektowano na terenie prywatnym.
Wskazać przy tym należy, iż skarżący w żaden sposób nie wykazał legitymacji do wniesienia skargi, a jedynie zarzucił niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarga jako wniesiona przez nieuprawniony podmiot podlegała oddaleniu bez badania merytorycznej zasadności podniesionych w niej zarzutów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających...
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło