II SA/Ka 321/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Protokolant referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi E. G. następcy prawnego B. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów sądowych [...] zł / [...] zł/ 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r., wydaną w oparciu o art.51 ust.1, art.52, art.71 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U.nr 106, poz.1126 z 2000r./ - po rozpatrzeniu spawy dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania istniejącej części strychu budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] położonych w T. przy ul. [...], stanowiących współwłasność S. N. i B. G. - nakazał B. G. przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części strychu budynku mieszkalnego, położonego w T. przy ul. [...] samowolnie adaptowanego na cele mieszkalne. W uzasadnieniu organ podał, iż w trakcie postępowania związanego z prowadzeniem robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce [...], a prowadzonych w oparciu o pozwolenie na budowę z [...] r., stwierdził, iż inwestorka B. G. dokonała także samowolnej zmiany sposobu użytkowania części strychu, znajdującego się nad częścią budynku mieszkalnego zamieszkałą przez nią. Mianowicie tę część strychu należącą do B. G. i S. N. B. G. zaadaptowała na cele mieszkalne. Tym działaniem uniemożliwiała współwłaścicielowi budynku S. N. dostęp do znajdującego się na strychu naczynia zbiorczego i instalacji CO, przewodów kominowych oraz dostęp do części strychu znajdującego się nad pomieszczeniami mieszkalnymi S. N. W odwołaniu od powyższej decyzji B. G. podniosła, iż budynek nie stanowi współwłasności, bowiem jest ona właścicielką działki [...], a granica tej działki przebiega przez budynek będący przedmiotem sporu i jest zgodna z istniejącym sposobem użytkowania. Ściana którą zrealizowała w powierzchni strychowej oddziela jedynie "obie różne własności", a wydzielona powierzchnia nie ma charakteru mieszkalnego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, powołał się na art.138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art.51 ust.1 i art.73 ust.3 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane /tj. Dz.U. nr 106, poz.1126 z 2000r./. Organ stwierdził w uzasadnieniu iż B. G. bez uprzedniego uzyskania pozwolenia właściwego organu dokonała robót budowlanych na strychu poprzez budowę ścianki działowej, którą uniemożliwiała współwłaścicielowi strychu dostęp do komina i naczynia zbiorczego CO oraz do części strychu znajdującej się nad częścią budynku przez nią zamieszkałą, czym zmieniła dotychczasowy sposób użytkowania strychu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. G. podała, iż nie zmieniła sposobu użytkowania części strychowej budynku, a jedynie oddzieliła należną jej część ścianką działową celem ochrony przed niepożądanymi działaniami współwłaściciela budynku S. N. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z akt postępowania administracyjnego, przedstawionych Sądowi, wynika iż zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu wszczętym w sprawie zgodności wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym, położonym w T. przy ul. [...] z Prawem budowlanym. Z rozstrzygnięć zawartych w tym postępowaniu wynika, że B. G. uzyskała w dniu [...] r. pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego /pozwolenia brak w aktach/, ale realizowała tę rozbudowę z odstępstwami. Odstępstwa te polegały na powiększeniu gabarytów budynku o ganek i zadaszenie tarasu /postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. – wydane w oparciu o art.50 ust.1 pkt 3 i 4 pr. bud. z 1994r./ oraz wymurowaniu ściany na strychu budynku mieszkalnego, będącego przedmiotem sporu między skarżącą a współwłaścicielem budynku S. N. /decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r./. Przestrzeń strychu wydzielona w następstwie wymurowania ściany działowej na strychu stanowi właśnie przedmiot zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy, w szczególności oględzin z dnia [...] r. oraz protokołu rozprawy z dnia [...] r. w zakresie zaskarżonej decyzji wynika jedynie, że w następstwie wymurowania przez skarżącą ściany działowej na strychu doszło do podziału strychu i uniemożliwienia S. N. dostępu do znajdujących się na wydzielonej części strychu kominów, naczynia zbiorczego oraz dostępu do części strychu usytuowanego nad pomieszczeniami mieszkalnymi zajmowanymi przez S. N., jak wydaje się dotychczas przez niego użytkowanymi. Wobec powołanych wyżej dokumentów – protokołu oględzin i protokołu najmu z [...] r. brak jakichkolwiek danych wskazujących na zmianę użytkowania części strychu wydzielonego postawioną przez B. G. ścianą działową. W związku z tym należy stwierdzić iż organy orzekające nie wykazały aby doszło do zmiany sposobu użytkowania części strychu w rozumieniu art.71 ust.2 Prawa budowlanego z 7.07.1994r., która istotnie wymaga pozwolenia właściwego organu /art.71 ust..1/, a w wypadku dokonania jej bez pozwolenia zagrożona jest sankcją przewidzianą w art.71 ust.3 Prawa budowlanego. W rozpoznawanej sprawie doszło jednak do zastosowania – przynajmniej teoretycznie – sankcji z art.71 ust.3 Prawa budowlanego bez wykazania, że skarżąca zmieniła sposób użytkowania wydzielonej – przez budowę ścianki działowej części strychu na pomieszczenia mieszkalne. W tym miejscu należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wbrew, jak się wydaje przekonaniu organów orzekających - nie zobowiązuje skarżącej do usunięcia ścianki działowej i przywrócenia zainteresowanemu S. N. dostępu do komina, naczynia zbiorczego CO i należnej mu części strychu. Zagadnienia związane z przywróceniem tego dostępu należą zresztą do postępowania cywilnego, a nie mieszczą się w postępowaniu administracyjnym. W niniejszym postępowaniu organy powinny przede wszystkim ustalić /w następstwie oględzin/ charakter wykonanej ściany na strychu przez inwestorkę: to znaczy ustalić czy jest to "ścianką działowa" nie wymagająca pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, czy też jest to ściana o charakterze konstrukcyjnym i w zależności od tego podjąć stosowną decyzję co do tej ściany w ramach prowadzonego postępowania o odstępstwo od pozwolenia na budowę. Nadto organy powinny zbadać czy w wydzielonej części strychu doszło do zmiany sposobu użytkowania i na czym ta zmiana polegała. Tylko bowiem to ustalenie uprawni organy do orzeczenia o obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania /art.71 ust. 3/ natomiast, jak wskazano wyżej, uniemożliwienie dostępu do kominów, naczynia zbiorczego, pozostałej części strychu nie uzasadnia wydania decyzji na podstawie art.71 ust.3 Prawa budowlanego. Mając na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 litera a i c w zwiążku z art.135 i 152 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w związku z art.97 ust. 2 ustawy z 30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. nr 153 poz.127 z zm./ oraz w związku z art.97 § 2 tej ostatniej ustawy i art.55 ust.1 ustawy o NSA z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. nr 74, poz.368 z zm./ orzekł jak w sentencji. S/G