II SA/Ka 324/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-02-10
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Bonifacy Bronkowski, Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zmianie wcześniejszej decyzji nakładającej obowiązek wykonania robót budowlanych, wydana na podstawie art. 154 KPA, została wydana z naruszeniem prawa materialnego i proceduralnego, w szczególności w zakresie przesłanek jej wydania oraz prawidłowego ustalenia podmiotów zobowiązanych do wykonania nakazu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że zostały one wydane bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy i z naruszeniem przepisów proceduralnych i materialnych. Organy obu instancji nie wykazały przesłanek do zmiany decyzji w trybie art. 154 KPA, nie rozważyły, czy pismo Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej nie stanowiło odwołania, a także nie ustaliły w sposób dostateczny, czy budynek należy do wspólnoty mieszkaniowej w rozumieniu ustawy o własności lokali i czy zarząd nieruchomością jest sprawowany prawidłowo.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa budynku wniosła o nakazanie właścicielce sąsiedniej nieruchomości udostępnienia jej działki w celu wykonania izolacji przeciwwilgociowej i drenażu fundamentów. Właścicielka odmówiła zgody. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał administratorowi budynku wykonanie tych prac. Następnie, na wniosek administratora, zmienił decyzję, nakazując wykonanie prac Wspólnocie Mieszkaniowej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca, będąca współwłaścicielką, zarzuciła naruszenie jej praw i brak zgody na inwestycję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ NSA Leszek Kiermaszek Protokolant referent - stażysta Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2005r. spraw ze skargi W. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]r. nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W piśmie z dnia [...]r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. Administracja Domów Mieszkalnych Nr [...], Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w B. wniosła o wydanie J. D. – właścicielce nieruchomości przy ul. [...] w B., nakazu udostępnienia jej działki w celu wykonania prac polegających na wykonaniu izolacji przeciwwilgociowej i drenażu fundamentów budynku przy ul. [...] w B. Zamiar przeprowadzenia takich prac podjęła według autora pisma Wspólnota Mieszkaniowa budynku nr [...], ale na ich wykonanie przy wykorzystaniu sąsiedniej nieruchomości J. D. nie wyraża zgody. W piśmie tym podano, że współwłaścicielami budynku nr [...] przy ul. [...] są W. G. w 290/1000 części, L. Z. w 256/1000 części oraz Gmina B. w 454/1000 części. Z podobnym w swojej treści pismem zwróciła się także L. Z., wnosząc jednocześnie o dokonanie oględzin budynku przy ul. [...].
W piśmie z dnia [...]r. J. D. nie wyraziła zgody na przeprowadzenie jakichkolwiek prac remontowych czy modernizacyjnych ingerujących w jej nieruchomość.
Po przeprowadzeniu w dniu [...]r. oględzin Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzją z dnia [...]r.nr [...] wydaną na podstawie art.66 pkt 1 i 3, art.80 ust.2 pkt 1, art.81 ust.1 i art.83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz.1126, obecnie Dz.U. Nr 207z 2003r. poz.2016 ze zm. - zwanej dalej prawem budowlanym/ nakazał Zakładowi Gospodarki Mieszkaniowej w B. jako administratorowi budynku Nr [...] przy ul. [...] w B. zlikwidować istniejące zawilgocenie piwnic i ścian fundamentowych w tym budynku poprzez wykonanie prawidłowej izolacji pionowej i poziomej ścian oraz drenażu opaskowego wokół budynku – w oparciu o uzyskane wcześniej pozwolenie na budowę. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że jak ustalono podczas przeprowadzonych w dniu [...]r. oględzin, murowane, ceglane ściany fundamentowe objętego postępowaniem budynku są silnie zawilgocone, a w piwnicy znajduje się woda. Świadczy to o uszkodzeniu lub braku izolacji pionowej i poziomej ścian fundamentowych. Konieczne jest zatem wykonanie nowej izolacji poziomej i pionowej ścian po uprzednim wykonaniu drenażu opaskowego budynku. Sposób wykonania powyższych robót powinien być określony w projekcie budowlanym zatwierdzonym pozwoleniem na budowę. W konsekwencji organ orzekający uznał, że istnieje konieczność doprowadzenia budynku do właściwego stanu technicznego.
Decyzja ta została doręczona Gminie B. [...]r., zaś pozostałym współwłaścicielom budynku dnia [...]r.
Dnia [...]r. wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dla miasta B. pismo Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w B., który w nawiązaniu do w/w decyzji wniósł o skierowanie objętego nią nakazu do Wspólnoty Mieszkaniowej budynku nr [...] przy ul. [...] w B., a to z tego względu, iż wykonanie nakazu będzie wymagało poniesienia wysokich nakładów finansowych, którymi administrator budynku nie dysponuje.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art.154 i art.104 Kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., w uwzględnieniu wniosku Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w B. postanowił zmienić swoją wcześniejszą w/w decyzję z dnia [...]r. w ten sposób, że nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku nr [...] przy ul. [...] w B. zlikwidować istniejące zawilgocenie piwnic i ścian fundamentowych tego budynku – poprzez wykonanie prawidłowej izolacji pionowej i poziomej ścian oraz drenażu wokół budynku. Uzasadniając to rozstrzygnięcie stwierdził, że zgodnie z treścią art.61 prawa budowlanego obowiązek utrzymania obiektu budowlanego we właściwym stanie technicznym spoczywa na właścicielu lub solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. To zaś daje zdaniem organu orzekającego podstawę do stwierdzenia, że jego wcześniejsza wydana w tej sprawie decyzja była dotknięta wadą powodującą jej nieważność. Dlatego też należało ją zdaniem tego organu zmienić.
W odwołaniu od tej decyzji W. G. - współwłaścicielka nieruchomości przy ul. [...] zarzuciła, że nigdy nie występowała z wnioskiem o przeprowadzenie objętych tą decyzją robót budowlanych jak również nie wyraziła zgody na realizację takiej inwestycji. Pozostali współwłaściciele wykonanie takich robót z nią nie uzgadniali. Na ich współfinansowanie nie posiada też środków.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał orzeczenie organu I instancji w mocy z powołaniem się na treść art.138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art.66 pkt 1 i 3 prawa budowlanego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że zasadnie organ I instancji nałożył obowiązki na współwłaścicieli budynku nr [...], a to zgodnie z treścią art.66 prawa budowlanego. Podnoszona zaś w odwołaniu sprawa rozliczeń między współwłaścicielami budynku, nakładów niezbędnych do wykonania nakazu, nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego.
W skardze do Sądu oraz w odpowiedzi na skargę posłużono się w ogólnym zarysie argumentacją prezentowaną w postępowaniu odwoławczym. Skarżąca W. G. dodatkowo zarzuciła, że objęte nakazem prace nie będą dotyczyć oficyny, którą ona zamieszkuje, a piętrowej części budynku w której uniemożliwia jej się korzystanie z piwnic i ze strychu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Decyzje organów obu instancji ostać się zdaniem Sądu nie mogą albowiem zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co Sąd nie będąc związany zarzutami skargi wziął pod rozwagę z urzędu, a to zgodnie z treścią art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. zwanej dalej ustawą P.p.s.a./. w zw. z ar.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.- zwanej dalej ustawą P.w.u.p./. Wobec niedostatecznego rozpoznania sprawy nie można też wykluczyć, że decyzje te zostały także wydane z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego tj. treści art.66 pkt 1 i 3 w zw. z art.61 prawa budowlanego. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że z oczywistym naruszeniem treści art.107 § 3 Kpa organy obu instancji w ogóle nie wypowiedziały się co do przesłanek podjęcia decyzji w trybie art.154 Kpa. Zgodnie zaś z tym przepisem może być zmieniona lub uchylona decyzja przy ziszczeniu się łącznie trzech przesłanek. Po pierwsze może być zmieniona tylko decyzja ostateczna, po drugie decyzja na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa i po trzecie, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłanki te powinny być w uzasadnieniu takiej decyzji wykazane, którego to wymogu decyzje organów obu instancji nie spełniają i to przy oczywistych co do ziszczenia się tych przesłanek, wątpliwościach. W tym względzie należy zważyć, iż pismo Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w B. z dnia [...]r. /Karta 18 akt administracyjnych/, z wnioskiem o skierowanie do innych podmiotów objętego decyzją organu I instancji nakazu, wpłynęło do organu I instancji w terminie otwartym do złożenia od tej decyzji odwołania. W związku z treścią art.128 Kpa obowiązkiem organów obu instancji było zatem rozważenie w pierwszej kolejności czy nie jest to odwołanie. Wówczas zaś odwołanie to powinno uzyskać właściwy bieg, a jego wniesienie uniemożliwiłoby uzyskanie przez decyzję organu I instancji przymiotu ostateczności /w zw.z art.16 § 1 Kpa/. Nadto wydaje się, że przynajmniej te podmioty które były za przeprowadzeniem objętych zmienioną decyzją robót, nabyły na jej mocy prawo w rozumieniu art.154 Kpa.
Wobec powyższego kwestie te wyjaśnią organy orzekające przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w pierwszej kolejności.
Gdyby zaś założyć hipotetycznie , że w sprawie istniały przesłanki do wydania decyzji w trybie art.154 Kpa to i tak należałoby stwierdzić, że decyzje organów obu instancji zostały wydane bez dostatecznego rozważenia przesłanek, z art.66 pkt 1 i 3 w zw. z art.61 prawa budowlanego, a to przy uwzględnieniu treści ustawy z dnia 24 marca 1994r. o własności lokali /Dz.U., z 2000r. Nr 80, poz.903 ze zm./. W tym przedmiocie ani z decyzji organów obu decyzji ani z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych nie wynika, w dostateczny sposób, czy w budynku nr [...] przy ul. [...] zostały ustanowione odrębne własności lokali i w konsekwencji czy należy on do wspólnoty mieszkaniowej w rozumieniu w/w ustawy o własności lokali. Gdyby tak w istocie było /co powinno wynikać z wpisów w księdze wieczystej/, to należałoby ustalić jak sprawowany jest zarząd tą nieruchomością, w jakim charakterze /oraz na jakiej podstawie/ w sprawie brał udział Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w B.
Dalej należy zaś ustalić /w związku z zarzutem skargi/, czy przewidziane roboty dotyczą istotnie nieruchomości wspólnej w rozumieniu art.3 ust.2 ustawy o własności lokali, bo tylko wówczas nakaz ich wykonania mógłby być skierowany do wspólnoty mieszkaniowej, a nie do poszczególnych właścicieli lokali. W końcu należałoby wykazać bliżej przesłanki wydania nakazu o jakim mowa w art.66 prawa budowlanego, zwłaszcza jeżeli chodzi o sytuacje o jakich mowa w pkt.1 i 3 tej normy prawnej którego to wymogu decyzje organów obu instancji zdaniem Sądu nie spełniają. Zwłaszcza jeżeli chodzi o przesłankę z art.66 pkt 1 prawa budowlanego należy mięć przy tym na uwadze również treść art.140 Kc.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i c , art.135 i art.152 ustawy P.p.s.a. w zw. z art.97 § 1 P.w.u.p.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło