II SA/Ka 3249/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA /del./ Tadeusz Michalik Sędzia WSA Małgorzata Jużków /spr./ Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. referent Beata Jacek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi H. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. w oparciu o przepisy art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej /tekst jednolity Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm./, §§ 1, 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm./ orzekł u H. H. brak podstaw do stwierdzenia występowania choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu, wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów. W uzasadnieniu podniesiono, że Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. orzeczeniem z dnia [...] r. rozpoznała u H. H. obustronny przewodzeniowo-odbiorczy ubytek słuchu, który nie osiąga z lekarskiego punktu widzenia takiego nasilenia, które upoważniałoby do zakwalifikowania uszkodzenia słuchu jako choroby zawodowej oraz krzywą audiometryczną nietypową do rozpoznania takiej choroby. Podniesiono także, iż brak podstaw do rozpoznania przewlekłego urazu akustycznego stwierdził w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który rozpoznał u H. H. niedosłuch obustronnie mieszany, nie wykazujący klinicznych cech zawodowego uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem. Wskazano, iż dochodzenie epidemiologiczne, przeprowadzone ze względu na zagubienie przez pracodawcę akt osobowych, w oparciu o charakterystykę stanowiska pracy i protokół spisany z zainteresowaną w dniu [...] 2001 r., wykazało, że w czasie pracy w "A" S.A. w C. w latach 1969 – 1993 H. H. pracując kolejno jako pracownik [...] oddziału [...],[...] wydziału [...],[...] oddziału [...], a także przy [...] była narażona na czynnik szkodliwy – ponadnormatywny hałas o natężeniu 82 – 84 dB. W odwołaniu od decyzji H. H. domagała się zmiany zaskarżonej decyzji i stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu. Podnosiła, że w świetle obowiązujących przepisów stwierdzony u niej stopień uszkodzenia słuchu i jego charakter dają podstawę do rozpoznania choroby zawodowej – uszkodzenia narządu słuchu. Stwierdziła, że jest inwalidką II grupy a inwalidztwo jej jest zakwalifikowane, stosownie do orzeczeń lekarskich, z powodu wady słuchu i żadne inne kryteria nie mogą być brane pod uwagę przy orzekaniu w niniejszej sprawie. Podnosiła również stwierdzenie u niej uszkodzenia słuchu przez lekarza zakładowego, po kilkunastu latach pracy i brak wykazania innych przyczyn choroby niż charakter wykonywanej pracy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] opartą o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] r. stwierdzającą brak podstaw do stwierdzenia u H. H. choroby zawodowej narządu słuchu wym. w poz. 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm./. W uzasadnieniu podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wskazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy. Wskazano, że H. H. pracowała w latach 1972 – 1977 oraz 1983 – 1995 w "A" w C., na różnych stanowiskach, gdzie hałas był istotnym zagrożeniem dla narządu słuchu tzn. równoważny poziom dźwięku przekraczał 82 dB, a więc pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Zaznaczono, że Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. /błędnie wskazano nazwę placówki/ orzeczeniem z dnia [...] r. rozpoznała u H. H. obustronny, przewodzeniowo-odbiorczy ubytek słuchu. Następnie lekarze orzecznicy Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. /kompetentnej placówki diagnostycznej II szczebla, powołanej do rozpoznawania w sprawach spornych/ stwierdzili u H. H. niedosłuch obustronnie mieszany /UP – [...]dB, UL – [...]dB/, który nie wykazuje klinicznych cech zawodowego uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem i z lekarskiego punktu widzenia nie można zakwalifikować jako chorobę zawodową. Zdaniem organu odwoławczego wobec braku rozpoznania choroby zawodowej przez upoważnionej jednostki służby zdrowia, mimo wskazania, że hałas w środowisku pracy był o takim poziomie, że mógł spowodować uszkodzenie słuchu nie został spełniony pierwszy warunek niezbędny do rozpoznania choroby zawodowej zakreślony w § 1 powołanego wyżej rozporządzenia i niemożliwym było wydanie pozytywnej, dla strony skarżącej, decyzji. Reasumując, [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. H. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji podnosząc, że ubytek słuchu jest następstwem jej pracy, gdzie była ciągle narażona na działanie ponadnormatywnego hałasu. Podkreśliła, że w toku postępowania nie ustalono żadnych dodatkowych okoliczności mogących potencjalnie wpłynąć na pogorszenie u niej słuchu, a stan prawny obowiązujący w dniu wydania zaskarżonej decyzji, nie upoważniał organu do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu, z uwagi na zapis pkt 15 wykazu chorób zawodowych – uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu, a co za tym idzie organ naruszył przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm./. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. H. H., dodatkowo w piśmie z dnia [...] 2004 r. wniosła o zmianę oceny jej stanu zdrowia dokonanego przez lekarzy orzeczników twierdząc, że kliniczna krzywa audiometryczna nie jest wykładnią choroby zawodowej słuchu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym straciła moc z dniem 31 grudnia 2003 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271, zm. Dz.U. Nr 240, poz. 2052/. W myśl art. 85 cyt. wyżej ustawy, na mocy ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /.../, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości /Dz.U. Nr 72, poz. 652/, dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Mając na uwadze treść przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie czy jest ona sprawowana zgodnie z prawem, innymi słowy czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a więc tylko pod względem legalności podlega ona kontroli sądowej. W świetle przepisu art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sąd administracyjny bada decyzje i inne akty administracyjne czy nie uchybiają prawu materialnemu lub procesowemu i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, albo stanowiącym podstawę wznowienia postępowania, gdyż tylko wówczas władny jest je wzruszyć, nadto kontroluje czy owe akty nie są dotknięte kwalifikowanymi wadami powodującymi ich nieważność, którą w takim wypadku stwierdza. Przeto nie bada czy owe akty są dla stron subiektywnie krzywdzące, czy wiąże się z negatywnymi skutkami dla stron i im podobnych okoliczności. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy przyjął w swojej decyzji, że H. H. w czasie zatrudnienia w "A" w C. była eksponowana na hałas stanowiący istotne zagrożenie dla narządu słuchu tj. równoważny poziom dźwięku przekraczał 82 dB, a więc pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej słuchu. Dalszą prawną przesłanką jest uszkodzenie słuchu, które bezspornie u skarżącej stwierdzono, bowiem rozpoznano u niej niedosłuch obustronny mieszany, jednakże nie jest to uszkodzenie słuchu o etiologii zawodowej. Dwie kompetentne placówki służby zdrowia wypowiadały się w przedmiotowej sprawie i obie wykluczyły występowanie u H. H. choroby zawodowej narządu słuchu ujętego w wykazie chorób zawodowych obowiązującego w chwili orzekania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. Zawodowe uszkodzenie słuchu rozpoznaje się w przypadkach stwierdzenia ubytku słuchu odbiorczego. Trudno podzielić pogląd skarżącej, iż wynik badania audiometrycznego nie daje podstaw do wykluczenia przyczyny zawodowej uszkodzenia słuchu, gdyż pozostaje on w sprzeczności do Komunikatu w sprawie szczegółowych wytycznych metodologicznych Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej dotyczących rozpoznawania chorób zawodowych, wydanego na podstawie § 7 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, które opublikowane zostało w formie broszury /Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich – Warszawa 1987/. Z konstrukcji przywołanego wyżej przepisu wynika w sposób jednoznaczny, że niezbędnym jest pozytywne ustalenie, iż rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. W przedmiotowej sprawie takiego ustalenia nie dokonano. Oznacza to innymi słowy, iż aktualny stan zdrowia skarżącej nie kwalifikuje jej schorzenia do uznania jako zawodowe. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ gdyż nie dopatrzył się, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.