II SA/Ka 3254/01

Dnia 26 stycznia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA(del) Wiesław Morys Sędziowie: WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr) Protokolant: st. sekretarz sądowy Urszula Smykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 roku sprawy ze skargi Z. A. na decyzję Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie dodatku służbowego. uchyla zaskarżoną decyzję. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] roku, Komendant Miejski Policji w K. przyznał Z. A. dodatek służbowy na czas nieokreślony, od dnia [...] roku w wysokości [...] złotych miesięcznie. Podstawą rozkazu był art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2000 roku, nr 101, poz. 1092), § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 grudnia 1998 roku w sprawie uposażenia zasadniczego policjantów, jego wzrostu z tytułu wysługi lat oraz szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości dodatków do uposażenia policjantów (Dz. U. nr 6, poz. 47 z późn. zmianami) w związku z § 4 Zarządzenia nr 29 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 czerwca 1997 roku w sprawie przebiegu służby, praw i obowiązków policjantów, zawieszenia w czynnościach służbowych oraz zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego. Rozkaz ten był wydany po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach, wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2001 roku (sygn. akt II Sa/Ka 1488/99) wcześniej wydanych decyzji - rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] roku i rozkazu personalnego z dnia [...] roku Komendanta Miejskiego Policji w K. oraz decyzji Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] roku, nr [...], w przedmiocie dodatku służbowego. Przyczyną uchylenia w/w decyzji był brak uzasadnienia prawnego i faktycznego przyznania konkretnej kwoty dodatku służbowego. W odwołaniu z dnia [...] roku skarżący Z.A. uznał przyznany mu dodatek za zbyt niski w stosunku do jego kwalifikacji i należytego wywiązywania się z obowiązków służbowych. W uzasadnieniu odwołania Z. A. wskazał, że przełożeni powierzyli mu obowiązki [...], a w uzasadnieniu rozkazu personalnego podano średnią kwotę dodatku służbowego funkcjonariuszy wykonujących obowiązki [...], a nie [...], która była wyższa. Ponadto skarżący podniósł, że w dniu [...] roku Komendant obiecał mu, że z chwilą zgłoszenia wystąpienia ze służby podniesiony zostanie mu dodatek służbowy z kwoty [...] złotych do kwoty [...] złotych miesięcznie. Mimo złożenia w dniu [...] roku przez skarżącego wystąpienia ze służby i rezygnacji z prawa korzystania ze zwolnienia lekarskiego przez okres [...] miesięcy, Komendant nie dotrzymał obietnicy i nie podwyższył skarżącemu dodatku służbowego do kwoty [...] złotych. Skarżący wskazał, że większe dodatki niż on otrzymali policjanci na niższych stanowiskach i wniósł o podwyższenie kwoty dodatku służbowego co najmniej do kwoty [...] złotych obiecanych przez Komendanta Miejskiego Policji w K. Zaskarżoną decyzją Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję I - instancyjną, stwierdzając, że wydana została ona w trybie uznania administracyjnego i jest zgodna z prawem. W uzasadnieniu Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K. podniósł, że [...] ([...]) Z.A. [...] i tym samym nie mieści się w jednym z kryteriów przyjętych przez Komendanta Miejskiego Policji w K., dotyczących reguł przyznawania dodatku służbowego przy zwalnianiu ze służby w Policji. Według tych kryteriów do osób zasługujących na szczególne uposażenie należą osoby zwolnione na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji ( w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską) i na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji ( w przypadku nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej). Ponadto Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K. podniósł, że dodatek służbowy jest czynnikiem motywacyjnym dla policjantów, pozwala premiować [...], a w ocenie przełożonych skarżący zaliczany był [...]. W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego Z. A. zarzucił, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu. Skarżący podniósł okoliczności, jakie miały towarzyszyć [...], a dotyczące obietnicy przyznania mu wyższego dodatku służbowego w wysokości [...] złotych z chwilą zgłoszenia [...]. Z. A. wskazał, że w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 grudnia 1998 roku w sprawie w sprawie uposażenia zasadniczego policjantów, jego wzrostu z tytułu wysługi lat oraz szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości dodatków do uposażenia policjantów (Dz. U. nr 6, poz. 47 z późn. zmianami) brak jest zapisu o szczegółowych zasadach kryteriów, jakimi kierował się Komendant Miejski Policji w K. wobec jego osoby przy przyznaniu dodatku służbowego. Zdaniem skarżącego przełożeni powierzyli mu stanowisko [...] w nagrodę za [...] .Ponadto skarżący otrzymywał nagrody pieniężne, w tym nagrodę specjalną, o czym świadczą dane w aktach kadrowych i opinia o służbie , a potwierdzić to może bezpośredni przełożony skarżącego Z. K. Skarżący podniósł, że w dniu [...] roku Wojewódzka Komisja Lekarska orzekła w stosunku do niego [...] w Policji od [...] roku i zaliczyła go do [...], uznając, że [...] pozostaje w związku ze służbą w Policji (orzeczenie nr [...] z dnia [...] roku) i orzeczenie to znajdowało się w jego aktach osobowych w dniu wydania rozkazu personalnego [...] z dnia [...] roku. W uzupełnieniu pisemnym do skargi z dnia [...] roku skarżący podniósł, że powierzono mu obowiązki [...], mimo, że zgodnie z obowiązującymi przepisami stanowisko takie nie istniało. Skarżący Z. A. wnioskował o przesłuchanie wskazanych w uzupełnieniu skargi osób, które mogą potwierdzić fakt "obiecania" skarżącemu dodatku służbowego w wysokości [...] złotych. Skarżący wskazał, że chorował w okresie od [...] roku do [...] roku, a z dniem [...] roku na własną prośbę [...]. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie pełnomocnik Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. dokonał sprostowania wniosku odpowiedzi na skargę domagając się jej oddalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.(Dz. U. nr 78, poz.483, z 2001 r., nr 28, poz.319) zostało wprowadzone dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne i od 1 stycznia 2004 r. nie obowiązuje ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym( Dz. U. nr 74, poz.368 z późn. zmianami). Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy art. 1, 3 § 1, 16 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) i art. 3, 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) w związku z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 roku w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U nr 72, poz. 652) mają zastosowanie do przedmiotowej skargi z uwagi na datę wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego (19 października 2001 roku) i podlega ona rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) i art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) Sąd ten sprawuje między innymi kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem oraz orzeka także w sprawach ustaw szczególnych i stosuje środki określone w tych przepisach (sprawy sądowo-administracyjne). Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, które w istotny sposób wpłynęło na wynik sprawy. Naruszenie to polegało na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a więc z uchybieniem art. 75 § 1, 77 § 1 i 3 k.p.a., a nadto na niedoskonałej ocenie wiarygodności zgromadzonych dowodów, a w więc z naruszeniem normy art. 80 k.p.a., co w konsekwencji mogło doprowadzić do wadliwego zastosowania prawa materialnego. W wydanym na podstawie delegacji ustawowej z art. 104 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 grudnia 1998 roku w sprawie uposażenia zasadniczego policjantów, jego wzrostu z tytułu wysługi lat oraz szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości dodatków do uposażenia policjantów (Dz. U. z 1999 roku, nr 6, poz. 47 z późn. zmianami) określone zostały zasady otrzymywania i wysokość dodatków do uposażenia policjantów. Na ich podstawie dodatek służbowy przysługuje w wysokości miesięcznej do 50 % otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. W § 6 ust. 2 tego rozporządzenia sprecyzowano, że wysokość przyznawanego dodatku służbowego powinna być uzależniona od wyników uzyskiwanych w służbie, ze szczególnym uwzględnieniem charakteru i zakresu wykonywanych zadań oraz rodzaju i poziomu posiadanych kwalifikacji zawodowych. Przyznanie przedmiotowego dodatku następuje zatem na podstawie decyzji uznaniowej, jednakże decyzja musi być poprzedzona rozważeniem wskazanych wyżej kryteriów normatywnych. Tymczasem w motywach zaskarżonej decyzji organ administracyjny nie zajął się wnikliwie sprawą, ograniczając się jedynie do wskazania kryteriów przyjętych przez Komendanta Miejskiego Policji w K., dotyczących reguł przyznawania dodatku służbowego przy zwalnianiu ze służby w Policji. Zwłaszcza nie ocenił orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia [...] roku. Organ nie ustosunkował się też do twierdzenia skarżącego, o przyrzeczeniu podwyższenia dodatku służbowego w razie złożenia wniosku o zwolnienie ze służby na własną prośbę. Uznaniowość decyzji oznacza, że organ rozstrzyga dane zagadnienie według własnego przekonania, lecz kierując się prawidłowo ustalonym stanem faktycznym odniesionym do właściwego stanu prawnego. Zatem decyzja uznaniowa winna omawiać kryteria, jakimi organ się kierował. Owe kryteria winny być sprecyzowane w uzasadnieniu decyzji w taki sposób, aby możliwa była kontrola jej legalności. Zaskarżona decyzja tego wymogu nie spełnia , a w pewnym zakresie nosi znamiona dowolności . Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania ustaleń faktycznych i rozstrzygania kwestii merytorycznych. Skoro jednak organy obu instancji nie zajęły stanowiska we wskazanych wyżej zakresach istotnych dla wyniku sprawy, to należy stwierdzić, że sprawa skarżącego nie została należycie wyjaśniona i rozpatrzona, co stanowi naruszenie przepisów mogących mieć wpływ na wynik sprawy. W zaskarżonej decyzji organ orzekający wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 77 § 1 i 78 § 1 k.p.a. nie przeprowadził wnioskowanych przez skarżącego dowodów, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał dlaczego ich nie rozpatrzył. Tym samym pominął i nie odniósł się do wniosków i zarzutów skarżącego w zakresie przebiegu i oceny przebiegu służby , co powoduje, że granice uznania administracyjnego zostały przekroczone. Z tych przyczyn zaskarżona decyzja nie mogła się ostać. Z uwagi na fakt, że zgodnie z art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) nie można wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, Sąd w oparciu o art. 152 tej ustawy nie określił, w jakim zakresie uchylona decyzja nie może być wykonana przed uprawomocnieniem się wyroku, wychodząc z założenia, że skarżącemu należy się co najmniej dodatek w wysokości określonej w decyzji wydanej w I instancji, zatem do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku decyzja ta powinna być wykonywana. Wskazania dla organu orzekającego, które winny być spełnione przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wynikają z przytoczonych rozważań. W szczególności organ orzekający przeprowadzi postępowanie dowodowe z uwzględnieniem dowodów przedłożonych przez skarżącego , podda je wnikliwej ocenie w kontekście brzmienia przepisu art.41 ust.1 pkt 1 i ust.2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2000 r., nr 101 , poz. 1092 z późn. zmianami ) oraz art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2000 r., nr 101 ,poz.1092 z późn. zmianami ) w związku z § 5 ust. 1 i § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie uposażenia zasadniczego policjantów, jego wzrostu z tytułu wysługi lat oraz szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości dodatków do uposażenia policjantów ( Dz. U. z 1999 r., nr 6, poz. 47 z późn. zmianami) i wyda stosowną decyzję w tej sprawie. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.