II SA/Ka 3259/01

WyrokWSA w Gliwicach2004-02-05

Skład orzekający: Adam Mikusiński, Stanisław Nitecki, Beata Kalaga-Gajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił strony uprawnień kombatanckich, mimo że strona twierdziła, iż brała udział w walce z UPA i OUN oraz współpracowała z AK?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji publicznej nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt sprawy wykazała, że jednostka, w której służył skarżący, nie prowadziła działań przeciwko OUN/UPA w okresie jego służby, a przedstawione przez skarżącego dowody nie potwierdziły jego udziału w takich walkach. Ponadto, sama współpraca z AK bez formalnej przynależności nie stanowiła samoistnego tytułu do uzyskania uprawnień kombatanckich.
Stan faktyczny
Skarżący M. P. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ organ uznał, że jego służba w Ludowym Wojsku Polskim nie wiązała się z walką przeciwko UPA i Wehrwolf. Skarżący odwołał się, twierdząc, że brał udział w takich walkach i współpracował z AK. Organ utrzymał swoją decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc zarzut nierozważenia wszystkich okoliczności faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska Protokolant Alicja Sadowska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2004 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich o d d a l a s k a r g ę Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] pozbawił uprawnień kombatanckich M. P. W uzasadnieniu podał, że uprawnienia kombatanckie strona nabyła z tytułu pełnienia służby w Ludowym Wojsku Polskim, jednakże podczas służby tej nie brała udziału w zwalczaniu Ukraińskiej Powstańczej Armii i grup Wehrwolf. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła strona, która wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i podniosła, że w trakcie postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zobowiązany jest dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Ponadto strona zaznaczyła, że w trakcie okupacji współpracowała z AK a podczas odbywania służby w Ludowym Wojsku Polskim brała udział w akcjach przeciwko Ukraińskiej Powstańczej Armii na terenie l. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy swoją pierwszą decyzję o pozbawieniu strony uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu tej decyzji przytoczył analogiczne umotywowanie jak w przypadku pierwszego rozstrzygnięcia. W odniesieniu do zgłoszonego przez stronę udziału w walkach przeciwko Ukraińskiej Powstańczej Armii, organ odwoławczy zaznaczył, że twierdzenie strony nie znajduje potwierdzenia w dokumentach i powołał się na wykaz jednostek, które w latach powojennych brały udział w zwalczaniu ugrupowań zbrojnego podziemia, zatem uprawnienia kombatanckie strona nabyła jedynie z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanych decyzji i podniósł, że w trakcie służby w Ludowym Wojsku Polskim tj. w [...] Brygadzie KBW walczył z dywersantami OUN i UPA i na potwierdzenie swoich racji przywołał opracowanie M. Jaworskiego Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Warszawa 1984 r. s. 173, 195 i 199. Jednocześnie skarżący zarzucił organowi orzekającemu, że w niniejszej sprawie nie rozważył wszystkich okoliczności faktycznych podniesionych w toku postępowania administracyjnego, a mających istotny wpływ na wynik sprawy. Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. w odpowiedzi na skargę wystąpił o oddalenie skargi z przyczyn podanych w zaskarżonej decyzji. Sygn. akt 4 II SA/Ka 3259/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawy i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. Poz. 1270). W konsekwencji oznacza to, że sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269) wykazała, że decyzja ta odpowiada wymogom prawa. Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego jak również w dodatkowym piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podnosi, że w okresie służby w Ludowym Wojsku Polskim walczył z oddziałami OUN i UPA i na tę okoliczność dołączył kserokopie stron opracowania M. Jaworskiego. "Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego w latach 1945 – 1965" oraz podał, że walczył przeciwko bojówce "Żelaznego" byłego żołnierza Wermachtu. Zdaniem Sądu skarżący bezzasadnie zaskarżył decyzję Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, ponieważ organ ten nie dopuścił się takiego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie administracyjne prowadzone przez organ orzekający nie naruszyło zasad postępowania wynikających z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Jak wynika z akt sprawy, skarżący służył w [...] Brygadzie KBW w L. od [...] r. do [...] r. Brygada ta, jak ustaliło Centralne Archiwum Wojskowe i przekazało do Kierownika Urzędu Do Spaw Kombatantów i Osób Represjonowanych w piśmie z [...] r. w podanym powyżej okresie służby skarżącego, nie prowadziła żadnych działań przeciwko oddziałom OUN/UPA czy Wehrwolfu. W okresie tym [...] Brygada KBW walczyła przeciwko oddziałom WiN, AK, NSZ czy przeciwko bandom rabunkowym, natomiast przeciwko oddziałom OUN/UPA działania były prowadzone jedynie [...] r. czyli przed powołaniem skarżącego do odbycia służby wojskowej. Sygn. akt 4 II SA/Ka 3259/01 W trakcie postępowania weryfikacyjnego skarżący nie udokumentował by w okresie swojej służby w [...] Brygadzie KBW w L. walczył z oddziałami UPA i OUN jak również Wehrolfu. Przedłożone przez stronę dodatkowe dokumenty, a w szczególności odpisy z opracowania M. Jaworskiego nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ przedstawiają działania prowadzone w latach 1945 – 1947 względnie z [...] r. Także opisane działania z [...] roku nie mogą zostać uwzględnione, gdyż brał w nich udział [...] pułk KBW. W tym stanie faktycznym skarżący nie wykazał by w trakcie służby w [...] Brygadzie KBW w L. brał udział w walkach z oddziałami UPA i Wehrwolfu. Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, iż współpracował z AK, ponieważ przekazywał informacje S. S., który był członkiem AK. Należy zauważyć, że wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z póź. zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpatrywany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich. Stosownie do postanowień art. 1 ust. 2 pkt. 3 cytowanej powyżej ustawy za działalność kombatancka uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945. W świetle powyższych ustaleń, skoro strona w trakcie postępowania weryfikacyjnego zgłosiła, że posiada inne tytułu prawne uprawniające do otrzymania uprawnień kombatanckich, obowiązkiem organu orzekającego było w sposób wnikliwy i wszechstronny wyjaśnić, czy po stronie skarżącego istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tych innych tytułów niż utrwalanie władzy ludowej w ramach służby w Ludowym Wojsku Polskim. W ramach postępowania zmierzającego do wydania zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., nie podjął żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia sytuacji faktycznej strony w tym zakresie. Jak zostało to zaznaczone skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaznaczył, że współpracował z AK poprzez udzielanie S. S., będącemu członkiem AK niezbędnych informacji. Jednakże sama współpraca z AK bez formalnej przynależności do niej nie daje podstaw do uznania, że jest to samoistny tytuł prawny do uzyskania uprawnień Sygn. akt 4 II SA/Ka 3259/01 kombatanckich. Zatem organ, który wydał zaskarżoną decyzję posiadał podstawy do tego by przyjąć, że strona nie zgłaszała nowego tytułu prawnego do uzyskania uprawnień kombatanckich. Potwierdzeniem przyjęcia takiego stanowiska jest treść wniesionej skargi, ponieważ skarżący wywodzi w niej swoje uprawnienia jedynie z tytułu służby w [...] Brygadzie KBW. Wobec powyższego działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło