II SA/Ka 3265/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Kaznowska Rafał Wolnik Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005 r. sprawy ze skargi L. O. i W. O. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych o d d a l a s k a r g ę W piśmie z dnia [...] skierowanym do Starostwa Powiatowego w T. G. L. i W. małżonkowie O. domagali się wszczęcia postępowania w przedmiocie popełnionej przez A. i J. małżonków J. samowoli budowlanej polegającej na wymianie w budynku przy ul. B. [...] w miejscowości W., stanowiącym współwłasność, okien trójdzielnych na okna dwudzielne (na I piętrze budynku), bez zgody wnioskodawców jako współwłaścicieli nieruchomości budynku i z naruszeniem treści art. 8 ust. 8, art. 61, art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Po wszczęciu i przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. G. decyzją z dnia [...] nr [...] postępowanie to umorzył. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wymiany okien małżonkowie J. dokonali w latach [...]-[...] bez dokonania zgłoszenia tych robót. Okna drewniane zostały wymienione na okna z PCV System [...], osadzone w istniejących otworach okiennych (bez zmiany ich gabarytów). Trzy okna o podziale trójdzielnym zostały zastąpione przy tym oknami dwudzielnymi. Ponieważ nowe okna zostały wykonane z profili posiadających atest i aprobatę techniczną a osadzone zgodnie ze sztuką budowlaną, w sposób nie powodujący zagrożenia dla ludzi, to dalsze prowadzenie postępowania w tej sprawie organ orzekający uznał za bezprzedmiotowe. W następstwie wniesionego od tej decyzji odwołania przez L. i W. małżonków O. została ona uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji decyzją Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...]. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w dotychczasowym postępowaniu organ I instancji nie zbadał zgodności wykonanych robót "z podstawami prawidłowej budowy określonymi art. 5 prawa budowlanego". Jednocześnie organ odwoławczy uznał za subiektywny zarzut odwołujących się co do oszpecenia, w następstwie wykonania spornej wymiany okien, elewacji i estetyki budynku zwracając uwagę, że już wcześniej zgodnie z zatwierdzonym i zrealizowanym projektem na budowę, w budynku występowały zarówno okna trójdzielne jak i dwudzielne. Rozpoznając ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. G. ostateczną decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm., obecnie Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. – zwanej dalej prawem budowlanym) nakazał małżonkom J. przedłożenie oceny technicznej wykonanych robót polegających na wymianie okien oraz oceny wpływu tej wymiany na wygląd elewacji budynku – w celu doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem. Po wykonaniu tych obowiązków przez małżonków J., kolejną decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 104 kpa Inspektor ten odmówił wydania małżonkom J. nakazu wymiany stolarki okiennej z podziałem dwudzielnym, na stolarkę z podziałem trójdzielnym, w budynku przy ulicy B. [...]w W. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wymiana objętych postępowaniem okien, osadzonych bez zmiany wielkości otworów okiennych budynku i bez naruszenia jego elementów konstrukcyjnych, stanowiła remont i tym samym nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. W sprawie ma zatem zastosowanie treść przepisów art. 50 prawa budowlanego przy uwzględnieniu treści art. 51 ust. 4, gdyż roboty zostały już zakończone. Inwestorzy przedłożyli dokumenty zgodnie ze zobowiązaniem wynikającym z w/w decyzji z dnia [...]. Wynika z nich, że wymiana stolarki okiennej została dokonana zgodnie z przepisami i obowiązującymi normami techniczno-budowlanymi, wymogami wiedzy technicznej oraz znajomością sztuki budowlanej. Eksploatacja wymienionych okien jest całkowicie bezpieczna i nie stwarza zagrożenia dla użytkowników i sąsiadów zarówno pod względem funkcjonalnym jak i ekologicznym. Wymiana okien wpłynęła korzystnie na estetykę budynku gdyż doszło do ujednolicenia i uporządkowania elewacji piętra. Jednakowy, zredukowany podział okien piętra podkreślił zdaniem organu I instancji prostą, geometryczną bryłę budynku. Zachowany też został charakter budynku. W tym względzie organ orzekający powołał się na ocenę wyglądu elewacji przedmiotowego budynku opracowaną przez posiadającego uprawnienia budowlane mgr inż. architekt A. S.-H. W odwołaniu od tej decyzji L. i W. małżonkowie O. zarzucili, iż w następstwie dokonanej bez ich zgody wymiany okien doszło do oszpecenia elewacji i estetyki budynku, co stanowi ich zdaniem naruszenie treści art. 61 i art. 66 prawa budowlanego. Podnieśli, że w wyniku wykonania remontu wygląd budynku nie powinien odbiegać od wyglądu pierwotnego. Za całkowicie dowolną i zupełnie błędną uznali ocenę wyglądu elewacji z której dowód dopuścił organ I instancji. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 51 ust. 4 prawa budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego orzeczenia podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji oraz ich ocenę prawną. Podkreślił, że w sprawie chodzi o samowolnie wykonane roboty budowlane inne niż budowa i dlatego została ona rozpoznana w oparciu o art. 50 i 51 prawa budowlanego. W skardze do sądu wniesionej przez L. i W. małżonków O. oraz w odpowiedzi na tę skargę podtrzymano w ogólnym zarysie argumentację prezentowaną w postępowaniu odwoławczym. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] dodatkowo zaakcentowali, że do wymiany okien doszło z naruszeniem treści art. 199 kc. Budynek stanowi bowiem współwłasność z umownym podziałem do użytkowania i przeprowadzona bez ich zgody wymiana okien nie powinna być zalegalizowana. Powinno dojść zatem ich zdaniem do przywrócenia poprzedniego wyglądu elewacji budynku. W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący powołali się nadto na treść dołączonych do tego pisma kserokopii artykułów prasowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja pomimo częściowo niedostatecznego uzasadnienia, które to uchybienie proceduralne nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.), odpowiada zdaniem Sądu co do meritum obowiązującemu prawu. Pod tym zaś tylko względem decyzja ta podlegała kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i jego ustaleń zawartych w decyzjach organów obu instancji skarżący nie kwestionowali. Rozważenia wymaga natomiast jego ocena z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa materialnego. W tym względzie należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że w związku z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) w sprawie miała zastosowanie treść prawa budowlanego obowiązująca przed wejściem w życie tej nowelizacji tj. przed 11 lipca 2003 r. Biorąc pod uwagę zakres i charakter przeprowadzonych robót budowlanych prawidłowe jest też ustalenie, którego skarżący również nie kwestionowali, że stanowiły one remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 prawa budowlanego. Nie jest też sporne między stronami, że remont ten nie dotyczył ani elementów konstrukcyjnych budynku, ani instalacji gazowych ani zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej lub powodzią w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego. Nie został tez sformułowany zarzut, że przedmiotowy remont (wymiana okien) wpłynął na zmianę wyglądu w odniesieniu do otaczającej zabudowy na terenie miast w rozumieniu w/w przepisu. W konsekwencji zasadnie przyjęto, że zgodnie z przedmiotowym przepisem nie wymagał on pozwolenia na budowę. Zgodnie jednak z treścią art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego wymagał on zgłoszenia, którego małżonkowie J. nie dokonali. Ponieważ sporne prace budowlane nie stanowiły budowy to zasadnie sprawa została rozpatrzona pod kątem treści art. 50 i 51 prawa budowlanego, przy prawidłowym ustaleniu, że sporne roboty zostały już wykonane. W konsekwencji wobec treści art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 4 prawa budowlanego rozstrzygnięcie sprawy i skargi sprowadza się zdaniem Sądu do odpowiedzi na pytanie czy możliwym było zaakceptowanie tych robót z punktu widzenia ich zgodności z prawem i pod jakimi warunkami. W tym względzie należało odpowiedzieć w pierwszej kolejności na pytanie czy możliwa była legalizacja tych robót, wykonanych w budynku stanowiącym współwłasność, w sytuacji gdy przywrócenia stanu poprzedniego domagali się skarżący jako współwłaściciele nieruchomości. Zgodnie bowiem z treścią art. 30 ust. 1a prawa budowlanego do zgłoszenia wykonania tych robót, małżonkowie J. powinni m.in. doręczyć dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. To zaś oznacza zdaniem Sądu, że doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 7 polega m.in. na wykazaniu się tym prawem (dysponowanie nieruchomością na cele budowlane). Zdaniem Sądu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prawem takim inwestorzy dysponowali. Doszło bowiem do umownego, ustnego i faktycznego podziału budynku do użytkowania (wynika to chociażby z treści skargi) w ten sposób, że skarżący użytkowali parter a małżonkowie J. piętro budynku. W ramach tego podziału strony miały też prawo decydowania samodzielnie o robotach budowlanych, które dotyczyły części budynku samodzielnie i z wyłączeniem drugiej strony użytkowanych, jeżeli roboty te nie miały bezpośredniego wpływu na korzystanie oraz istotny stan techniczny części wspólnych budynku (rozumianych jako nie objętych oddzielnym użytkowaniem). O takim zakresie podziału do użytkowania świadczy chociażby fakt przyznany na rozprawie sądowej w dniu [...] że skarżący bez pytania się małżonków J. wykonali wcześniej rolety zewnętrzne na niektórych oknach na parterze budynku. Należy też przyjąć, że nie kwestionowali oni od razu legalności wymiany okien dokonywanych na piętrze budynku skoro swoją dezaprobatę w tym względzie wyrazili na piśmie dopiero pod koniec [...] żądając wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Na wiarę zasługują zatem zdaniem Sądu twierdzenia małżonków J., że dezaprobata ta została wyrażona w związku z ich wnioskiem o zniesienie współwłasności nieruchomości. W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, że prawo małżonków J. do samodzielnego dysponowania nieruchomością na sporne roboty remontowe (wymianę okien) wynikało z prawa korzystania z wydzielonej do użytkowania części budynku (art. 206 kc – podziału quoad usum). Przy podziale takim współwłaściciele mogli bowiem przesądzić, że o tego rodzaju robotach mogą decydować samodzielnie użytkownicy poszczególnych (wydzielonych w następstwie podziału) części budynku. Za takim stanowiskiem przemawia zdaniem Sądu również okoliczność, że co do zasady skarżący kwestionowali nie fakt wymiany okiem ale efekt tej wymiany. Wobec powyższego należało odpowiedzieć następnie na pytanie czy wykonana wymiana okien jest do zaakceptowania z punktu widzenia innych obowiązujących przepisów prawa o jakich mowa w art. 50 prawa budowlanego. W tym względzie zasługuje w pełni na aprobatę stanowisko wyrażone przez organy orzekające, iż sporne roboty remontowe zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz obowiązującymi warunkami technicznymi i normami. Ustalenia tego, znajdującego potwierdzenie w opracowanej przez inż. C. G. ocenie technicznej, skarżący zresztą nie negowali. Zdaniem Sądu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zwłaszcza materiału fotograficznego nie można też podzielić stanowiska skarżących, że w następstwie wymiany okien doszło do oszpecenia otoczenia o jakim mowa w art. 66 pkt 2 prawa budowlanego czy też do oszpecenia obiektu. W tym względzie stanowisko skarżących jest całkowicie subiektywne i nie znajduje potwierdzenia nie tylko w opracowanej na tę okoliczność (i zdaniem Sądu zbędnej) ocenie wyglądu elewacji objętego postępowaniem budynku ale również w ocenie, której Sąd dokonał w tym przedmiocie we własnym zakresie (nie wymagała ona zdaniem Sądu wiadomości specjalnych o jakich mowa w art. 84 kpa). W tej materii należy też podkreślić, że również przed remontem na poszczególnych piętrach budynku występowały zarówno okna trójdzielne jak i dwudzielne, na co trafnie zwrócono uwagę w postępowaniu administracyjnym. Okna w objętym postępowaniem budynku zostały też wykonane z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Podkreślenia wymaga też okoliczność, że skarżący nie kwestionowali wcześniejszej decyzji organu I instancji tj. decyzji z dnia [...] (karta [...] akt organu I instancji), która w konsekwencji przesądziła w znacznej mierze o legalizacji wykonanych robót budowlanych i którą, z uwagi na uzyskanie przez nią przymiotu ostateczności, organy orzekające były później związane (art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 1a i ust. 2 prawa budowlanego oraz w zw. z art. 16 kpa). Skoro jak wynika z powyższych wywodów brak było podstaw do nałożenia na inwestorów, w procesie legalizacyjnym dalszych obowiązków, w tym zmierzających do uwzględnienia żądań skarżących, to odmowa wydania nakazu wymiany stolarki okiennej orzeczona przez organy obu instancji odpowiada zdaniem Sądu obowiązującemu prawu. Niedostateczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie mogło mieć zaś istotnego wpływu na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów skarga jako zdaniem Sądu nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.). SW