II SA/Ka 3287/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Jużków Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant : sekretarz sądowy Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005r. przy udziale - sprawy ze skargi A. H. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Sygn. akt 3 / II SA / Ka 3287 / 03 Uzasadnienie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. decyzją nr [...] z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 ze późn. zm. ) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ) nie stwierdził u p. A. H. choroby zawodowej w postaci przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli wymienionego w pozycji 5 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia. W uzasadnieniu stwierdził, iż dwie placówki diagnostyczne jednoznacznie orzekły o braku podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii przewlekłego zapalenia oskrzeli, bowiem stwierdzone zaburzenia wentylometryczne typu obturacyjnego osiągnęły tylko niewielki stopień. I chociaż p. A. C. pracując w Kopalni "A" w latach 1991 – 1999 był narażony na działanie pyłu węglowo – kamiennego zawierającego krystaliczną krzemionkę, to jednak wobec nierozpoznania choroby przez lekarzy nie było podstaw do jej stwierdzenia. W odwołaniu p. A. H. podkreślił, iż w toku postępowania ustalono, że był narażony na działanie pyłu węglowo – kamiennego. Nie wskazano innych szkodliwych czynników w środowisku pracy. Zatem warunki, w jakich pracował były jedyną przyczyną jego zachorowania na rozpoznane u niego obturacyjne zapalenie oskrzeli powodujące trwałe upośledzenie sprawności wentylacji płuc. Tym samym zaistniały wszystkie warunki uzasadniające stwierdzenie u niego choroby zawodowej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy. W sprawie p. H. dochodzenie wykazało, że pracując m. in. w latach 1991 – 1999 w KWK "A" jako górnik pod ziemią był narażony w środowisku pracy na działanie pyłu kamienno – węglowego. Dlatego organ odwoławczy uznał, iż pracował on w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego. Następnie ustalił, iż pracownik był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie lekarze specjaliści nie rozpoznali u niego choroby zawodowej wymienione w pozycji 5 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych ( ... ). W orzeczeniach lekarze wyjaśnili, iż badania czynnościowe układu oddechowego wykazały brak cech utrwalonej niewydolności wentylacyjnej ( FEV poniżej 50% wartości należnej ). Ponadto dodatnie testy z antygenami bakteryjnymi nie dawały podstaw do rozpoznania u p. H. przewlekłego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego. Ujawnione u badanego schorzenie miało pozazawodowa przyczynę, co potwierdzały testy z antygenami i częste zapalenia oskrzeli i zapalenia zatok. Organ odwoławczy wskazał także, iż w sprawie zachowano tryb rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. A. H., podobnie jak w odwołaniu zarzucił decyzji naruszenie prawa materialnego. Domagał się uchylenia decyzji organu drugiej instancji. W jego ocenie badania lekarskie potwierdziły występowanie u niego przewlekłego zapalenia oskrzeli . Bezspornym było, że pracował przez wiele lat w narażeniu na pył kamienno - węglowy. Zatem należało stwierdzić u niego chorobę zawodową. Powtórzył argumenty przytoczone już w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi podtrzymał w całości argumenty przytoczone już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, dlaczego skargę wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Otóż z dniem 1 stycznia 2004r. uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawi o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 85 powołanej na wstępie ustawy z dniem 1 stycznia 2004r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego wojewódzkie sądy administracyjne, działające na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest władny rozpoznać niniejszą sprawę. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c powołanej ostatnio ustawy. Trafnie podkreślił organ odwoławczy, że stwierdzenie choroby zawodowej wymaga wystąpienia przesłanek określonych w § 2 ust. 1 mającego zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. nr 132, poz. 1115 ) , a to schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z powyższego wynika, że choroba zawodowa była i jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter, warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, można przewidzieć, jakie skutki w organizmie człowieka wywołają określone szkodliwe czynniki. Owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, że jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego albo że przyczyną zachorowania był sposób wykonywania pracy, to powstałe schorzenie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową. W pozycji 5 wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych ( .... ) ujęto przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które trwale spowodowało upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1 ) poniżej 50% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej były przypadki stwierdzenia na stanowisku pracy przekroczenia odpowiednich normatywów higienicznych. Jednocześnie udokumentowane objawy choroby muszą wystąpić w ciągu 1 roku od ustania narażenia. Tymczasem u skarżącego narażenie na działanie czynnika szkodliwego ustało w grudniu 1999r. Ponadto dwie placówki diagnostyczne, uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych, wprawdzie rozpoznały u niego przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, to jednak upośledzenie sprawności wentylacyjnej typu obturacyjnego nie osiągnęło stopnia określonego w prawnej definicji choroby zawodowej przewlekłego zapalenia oskrzeli – FEV1 poniżej 50 %. Z orzeczeń lekarskich wynika, że sprawność wentylacyjna płuc u skarżącego wyniosła 72 % wartości należnej w orzeczeniu placówki diagnostycznej I stopnia i 78,67% tej wartości w orzeczeniu Szpitala IMPiZŚ. Oznacza to, że ujawniony u skarżącego poziom zaburzeń wentylacji płuc nie odpowiada prawnej definicji choroby zawodowej ujętej w pozycji 5 wykazu chorób zawodowych. Nie jest choroba zawodową. Wskazać w tym miejscu należy na to, iż lekarze orzecznicy placówki diagnostycznej II stopnia wskazali na inną pozazawodową przyczynę zachorowania skarżącego, bowiem dodatnio wypadły testy z antygenami bakteryjnymi, Skarżący często chorował na zapalenie zatok wymagające w procesie leczenia podawania antybiotyków. W tym miejscu skazać należy, iż wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998r. wydany w sprawie o sygn. III RN 36 / 98 nie miał zastosowania w sprawie, bowiem wydano go na gruncie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm. ), którego przepisy maja zastosowanie jeszcze tylko w sprawach rozpoczętych przed wejściem w życie powołanego już rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych ( .... ), tj. przed dniem 3 września 2002r. Postępowanie w niniejszej sprawie rozpoczęto w [...] r. Poprzednio obowiązująca definicja choroby zawodowej przewlekłego zapalenia oskrzeli znacznie różniła się od obecnej. A wyrażone na jej tle niektóre poglądy prawne pozostają już w oczywistej sprzeczności z obecnie obowiązującą i wyżej przytoczoną prawną definicją choroby zawodowej ujętej w pozycji 5 wykazu chorób zawodowych. Wobec powyższego skargę, jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono.