II SA/Ka 3321/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk ( spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant st. ref. Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie oceny legalności wykonanych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] roku, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] ( [...] ) zł. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] roku umorzył postępowanie w sprawie usytuowania otworów okiennych w nieprawidłowej odległości od granicy działki ( od strony posesji przy ul. [...] ) w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w K. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 105 § 1 kpa. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwołał się do wyników wizji w terenie, która wykazała, iż budynek mieszkalny jednorodzinny przy ul. [...] został wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, który stanowi załącznik do pozwolenia na budowę. Nadto organ architektoniczno – budowlany przyjął w dniu [...]r. zawiadomienie o zakończeniu budowy. J. Ś. – właściciel sąsiedniej nieruchomości – w odwołaniu zarzucił, iż umarzając postępowanie na skutek przyjęcia wykonania budynku na działce przy ul. [...] w oparciu o pozwolenie na budowę i zatwierdzony projekt budowlany, organ orzekający tego pozwolenia nie wskazał w sposób umożliwiający jego identyfikacje. Nadto J. Ś. twierdził, że budynek został wykonany w zbliżeniu do granicy w sposób naruszający § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem odwołującego się organ I instancji nie wskazał w swojej decyzji podstawy prawnej bowiem art. 105 § 1 jest jedynie przepisem proceduralnym, czym naruszył art. 107 § 1 kpa. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt kpa oraz art. 105 § 1 kpa. W uzasadnieniu stwierdzono, że wobec ustalenia realizacji obiektu zgodnie z pozwoleniem na budowę oraz przyjęciem tego obiektu do użytkowania bezprzedmiotowe jest postępowanie w sprawie legalności wykonanych robót. Skoro więc brak przedmiotu postępowania administracyjnego postępowanie w sprawie ulega umorzeniu w oparciu o art. 105 § 1 kpa. Sam fakt niezgodności obiektu z obecnie obowiązującymi przepisami nie daje podstaw do doprowadzenia tych obiektów do zgodności z nimi w sytuacji wykonania obiektu w oparciu o pozwolenie na budowę. W skardze do Sądu J. Ś. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Powtórzył wszystkie zarzuty odwołania i podkreślił, iż także przepisy warunków technicznych z 1994 roku nie dopuszczały sytuowania ściany z otworami w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w decyzji ostatecznej i wyjaśnił, że aktualne zarzuty skarżący mógł podnieść w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą, albowiem zostały wydane zdaniem Sądu bez właściwego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.), dalej ppsa, która w sprawie znajduje zastosowanie w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z zm.). Z uzasadnień decyzji obu organów nie wynika w jaki sposób budynek na działce przy ul. [...] jest usytuowany w stosunku do granicy z działką skarżącego, czy i jakie otwory znajdują się w ścianach od strony tej granicy. Fakt, iż do akt dołączono protokół oględzin nieruchomości przy ul. [...] nie zastępuje ustaleń i ocen organów w tej kwestii. Także twierdzenie organów, iż sporny obiekt został wykonany w oparciu o pozwolenie na budowę i zatwierdzony tym pozwoleniem projekt budowlany należy uznać za gołosłowne. Organy orzekające bowiem nie tylko nie wykazały zgodności wykonania obiektu z pozwoleniem, co mogło jedynie nastąpić przez dokładne porównanie projektu budowlanego ze stanem faktycznym, w szczególności w zakresie odległości od granicy i istnienia otworów w ścianach zwróconych w stronę granicy, ale nawet nie wskazały ( datę, numer, organ wydający ) tego pozwolenia. Pozwolenie to oraz projekt budowlany nie zostały dołączone do akt sprawy. W tej sytuacji ustalenie zgodności wykonanego obiektu z pozwoleniem na budowę i jego warunkami nastąpiło z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego – art. 7, 75 § 1, 77 i 80 kpa, a same decyzje nie odpowiadają wymogom art. 107 § 1 kpa. Wobec tak istotnych braków w zakresie postępowania dowodowego i jego oceny nie do odparcia jest aktualnie zarzut skarżącego naruszenia art. 105 § 1 kpa. Umorzenie postępowania w oparciu o ten przepis następuje bowiem w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, a więc brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Za bezprzedmiotowe należy więc uznać postępowanie w którym brak jest jego przedmiotu. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania była legalność ( zgodność z prawem ) wykonania obiektu na posesji przy ul. [...]. Jedynie w przypadku wykazania zgodności realizacji tego obiektu z warunkami pozwolenia na budowę, co jak podniesiono wyżej nie nastąpiło, brak byłoby przedmiotu postępowania w postaci robót budowlanych wykonanych poza porządkiem prawnym. W tym miejscu należy podkreślić, iż takich robót nie konwaliduje przyjęcie obiektu do użytkowania bez sprzeciwu. Natomiast ustalenie wykonania obiektu zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym czyni bezprzedmiotowym postępowanie co do legalności przeprowadzonych robót i uzasadnia zakończenie takiego postępowania decyzją o jego umorzeniu ( art. 105 § 1 kpa ), stanowiąca załatwienie sprawy w "inny sposób" w rozumieniu art. 104 § 1 kpa. W postępowaniu ponownym organy orzekające powinny więc ustalić czy wykonanie obiektu na działce przy ul. [...] odbyło się zgodnie z warunkami pozwolenia co może nastąpić – jak stwierdzono wyżej – przez wnikliwe porównanie stanu faktycznego zabudowy z zatwierdzonym projektem budowlanym. Dopiero w następstwie tak przeprowadzonego postępowania organy będą uprawnione do stwierdzenia o zgodności robót z prawem lub w przypadku braku takiej zgodności podjęcia działań zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż wykonany obiekt narusza warunki techniczne z 2002 roku i z 1994 roku należy stwierdzić, iż będący przedmiotem postępowania budynek powinien być zgodny z projektem budowlanym zatwierdzonym pozwoleniem na budowę, które zostało wydane w oparciu o przepisy Prawa budowlanego i przepisy wykonawcze obowiązujące w dacie jego wydania. Nieuprawnione jest więc oczekiwanie skarżącego by w drodze postępowania administracyjnego doprowadzić budynek do stanu zgodności z przepisami aktualnie obowiązującymi o ile nie obowiązywały one w dacie wydania pozwolenia. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c w związku z art. 135 ppsa oraz w oparciu o art. 152 ppsa orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 209, 205 § 2 i 200 ppsa. su.