II SA/Ka 3336/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA del. Henryk Wach, Sędziowie: NSA del. Anna Apollo (spr.),, ASA Małgorzata Walentek, Protokolant: referent Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2004r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektorat Sanitarny w G. na podstawie art. 1 pkt.2,art. 4 pkt.5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej / tekst jednolity Dz.U. nr 90 z 1998, poz.575/ oraz §1,7,10 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych / Dz.U. nr 65,poz.294 ze zm./ orzekł o braku podstaw do rozpoznania u p. M. M. choroby zawodowej narządu głosu, wymienionej w pkt. 7 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. W uzasadnieniu stwierdził, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez właściwą jednostkę służby zdrowia oraz wykonywanie pracy w narażeniu na działanie czynnika chorobotwórczego i wystąpienie związku przyczynowego pomiędzy tymi faktami. Z dochodzenia epidemiologicznego wynikało, że p. M. pracowała w latach 1981 – 1983 jako wychowawca w [...], następnie w latach 1983 – 1986 i 1986 – 1995 jako nauczyciel w szkołach [...] nr [...][...][...]w B.. Ostatnio pracowała w [...] na stanowisku nauczyciela. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy – Przychodnia Chorób Zawodowych w S. rozpoznała u p. M. przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani, nie upoważniający do stwierdzenia choroby zawodowej. Wobec czego organ orzekający. Nie kwestionując faktu długotrwałego mówienia obciążającego aparat mowy p. M. uznał, że brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W odwołaniu od decyzji M. M. domagała się powtórnego rozpoznania jej sprawy, tym bardziej, że zwróciła się o przebadanie jej w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1, pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G.. Dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że p. M. pracowała w zawodzie nauczyciela w szkolnictwie [...] i [...] w latach 1981 – 1996 w Szkole [...] nr [...] w B., gdzie była narażona na nadmierny wysiłek głosowy przez ok. 4 – 6 godzin w ciągu zmiany roboczej. W konkluzji organ odwoławczy uznał, że pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Dalej ustalono, że odwołująca się była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Obie placówki diagnostyczne w swoich orzeczeniach z dnia [...] r., i [...] r. nie rozpoznały u niej choroby zawodowej narządu głosu. Wobec powyższego uznano, że nie było medyczno – orzeczniczych podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Lekarze orzecznicy nie rozpoznali i p. M. takiego schorzenia narządu głosu, które można byłoby zakwalifikować jako chorobę zawodową wymienioną w poz. 7 wykazu chorób zawodowych. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. M. domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa poprzez jego błędną wykładnię. W ocenie skarżącej bezspornym był fakt narażenia jej na działanie czynnika szkodliwego w miejscu pracy. Zatem warunki pracy miały bezpośredni wpływ na stan jej narządu głosu. Nie ujawniono w toku postępowania innych przyczyn mogących wpłynąć na stan jej zdrowia. Tak więc, skoro ujawniono u niej chorobę oraz uznano, że pracowała w warunkach narażenia jej na działanie czynnika szkodliwego, to należało stwierdzić u niej chorobę zawodową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Nie zgodził się z zarzutem rażącego naruszenia prawa prze jego błędną wykładnię. Podtrzymał argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Na wstępie należy podnieść, iż z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne, tj. ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269 /, ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 / i ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1271 /. Zgodnie z art. 97 § 1 ostatniej z przytoczonych ustaw sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 i art. 134 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny sprawuje kontrolę wykonywania administracji publicznej i nie jest przy tym związany wnioskami i zarzutami skargi oraz wskazana w niej podstawą prawna. Oznacza to, że bada zgodność decyzji administracyjnych z prawem. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji należało uznać, iż odpowiada ona prawu, a skarga jest pozbawiona podstaw. Zgodnie z przepisem §1 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych / Dz.U. nr 65,poz.294 ze zm./, rozporządzenia obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, za choroby zawodowe uważało się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z tego przepisu wynikło, że o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydowały dwa czynniki: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia i ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględnić okoliczności wymienione w § 1 ust.2 cytowanego rozporządzenia. Konstrukcja tego przepisu przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia obu przesłanek, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. W celu spełnienia przesłanki określonej w §1 powołanego rozporządzenia wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia norm. Wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy tylko dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że tym czynnikiem szkodliwym występującym w środowisku pracy skarżącej M. M. był wysiłek głosowy. Zatem dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne było jeszcze rozpoznanie przez placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych. W pozycji 7 wykazu chorób zawodowych umieszczono przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym ( guzki śpiewacze, niedowład strun głosowych, zmiany przerostowe ). Tymczasem obie placówki diagnostyczne, których wyników badań skarżąca nie podważała w skardze, rozpoznały u niej przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej gardła i krtani, a więc jednostkę chorobową, nie ujętą w zamkniętym wykazie chorób zawodowych. Wprawdzie w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych ujęto przewlekłe, lecz zanikowe, przerostowe i alergiczne, a nie proste, nieżyty błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy, lecz musiały być one wywołane działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym. W środowisku pracy skarżącej takie substancje nie występowały, a ponadto rozpoznano u niej jedynie prosty przewlekły nieżyt błon śluzowych. Organy administracji publicznej orzekające w sprawie chorób zawodowych były związane zamkniętą listą chorób zawodowych i nie były uprawnione do jej rozszerzania o nowe jednostki chorobowe. Również prawidłowo zinterpretowały prawo o odniesieniu do przedstawionych im wyników badań lekarskich. W konkluzji należało uznać, że zarzuty skargi nie miały prawnego uzasadnienia, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Dlatego skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono.