II SA/Ka 3342/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: WSA Iwona Bogucka (spr.) WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi J. Ł. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego 1/ uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nr [...] z dnia [...]; 2/ orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał J. Ł. rozbiórkę garażu nr [...] typu "[...]" usytuowanego przy ul. [...] w S. za budynkiem mieszkaniowym wielorodzinnym nr [...]w rejonie istniejącego zespołu garaży. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. Po wniesieniu skargi na tę decyzję do sądu administracyjnego, postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 19 maja 2003 r. w sprawie o sygn. II SA/Ka 106/03 oddalony został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, dotyczącej nakazu rozbiórki garażu. Upomnieniem z dnia [...] doręczonym [...] strona została wezwana, w terminie 7 dni, do wykonania obowiązku rozbiórki garażu, wynikającego z tej decyzji i powiadomienia wierzyciela o dokonanej rozbiórce, z pouczeniem o zagrożeniu wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Dnia [...] zostały stronie doręczone, wystawione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] opatrzony klauzulą o skierowaniu do egzekucji wraz z postanowieniem z dnia [...] nr [...]o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Jako podstawa prawna postanowienia podany został art. 212 § 4 i 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., nr 110, poz. 968 ze zm.). Wysokość grzywny została ustalona z zastosowaniem przepisu art. 121 § 5 ustawy na kwotę [...]zł. W złożonym zażaleniu strona zwróciła się o uchylenie nałożonej grzywny, uznając wydane rozstrzygnięcie za przedwczesne ze względu na prowadzone przed sądem administracyjnym postępowanie ze skargi na decyzję wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił postanowienie organu I instancji w części orzekającej o zagrożeniu faktu niewykonania obowiązku zastosowaniem innego środka egzekucyjnego i orzekł, że w razie niewykonania rozbiórki garażu w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia będzie orzeczone wykonanie zastępcze. W pozostałym zakresie postanowienie organu I instancji zostało utrzymane w mocy. W uzasadnieniu podano, że w obiegu prawnym pozostaje decyzja orzekająca nakaz rozbiórki garażu, a Sąd administracyjny nie wstrzymał jej wykonania. Wobec stwierdzonego faktu uchylania się zobowiązanego od wykonania orzeczonego obowiązku, został one wezwany upomnieniem do jego wykonania z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Obowiązek nie został jednak wykonany, co uzasadnia wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a nałożona grzywna i jej wysokość odpowiada przepisom prawa. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach J. Ł. wniósł o uchylenie wydanego postanowienia Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. W uzasadnieniu podniósł, że postanowienie to pomija zupełnie kwestię legalności i zasadności posadowienia garażu, sprawa zaś powinna zostać zawieszona do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego rozstrzygającego legalność decyzji o nakazie rozbiórki garażu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Instytucję grzywny w celu przymuszenia regulują przepisy rozdziału 2 działu III ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., nr 110, poz. 968 ze zm.), dotyczące egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Grzywna ta jest środkiem egzekucyjnym, stosowanym w postępowaniu dotyczącym egzekucji obowiązków niepieniężnych. Regulujący kwestię nakładania grzywny art. 122 § 1 wskazuje, iż organ egzekucyjny, który nakłada grzywnę, doręcza zobowiązanemu postanowienie o nałożeniu grzywny i odpis tytułu wykonawczego, wystawionego zgodnie z art. 32 ustawy. Art. 32 ustawy zawiera regulację, zgodnie z którą organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego. Wszczęcie egzekucji administracyjnej jest możliwe na podstawie tytułu wykonawczego i następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 ustawy). Tytuł ten powinien zawierać treści wskazane w art. 27 ustawy. Tytuł wykonawczy wystawia wierzyciel, a jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 ustawy), jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Tytuł wykonawczy winien być sporządzony wedle ustalonego wzoru (art. 26 § 1 ustawy), który w drodze rozporządzenia określa minister właściwy do spraw finansów. W tym zakresie od dnia 30 listopada 2001 r. obowiązuje Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r., nr 137, poz. 1541 ze zm.), które w § 39a ustala wzór tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym (...), organ egzekucyjne bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, zakresem badania objęta jest zatem również kwestia prawidłowości i kompletności wystawionego tytułu wykonawczego. Należy uznać, że organ nie może przystąpić do czynności egzekucyjnych, jeżeli nie dysponuje poprawnie wystawionym tytułem wykonawczym. W rozpoznawanej sprawie wystawiony tytuł wykonawczy nie został sporządzony wedle wzoru określonego w załączniku nr 24 do powołanego wyżej rozporządzenia. Uchybienie to należało uznać za istotne dla sprawy z tego względu, że efekcie wystawiony tytuły wykonawczy z [...] nie zawierał wszystkich elementów koniecznych, wymienionych w art. 27 § 1 ustawy. W szczególności tytuł ten nie został opatrzony pieczęcią urzędową wierzyciela, za taką nie można bowiem uznać pieczątki imiennej osoby pełniącej funkcję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Działając jako organ II instancji w zakresie zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien powtórnie rozpoznać sprawę nałożenia grzywny, z uwzględnieniem przesłanek wskazanych w art. 119, 121 i 122 ustawy. Do okoliczności wymagających zbadania należała w szczególności sprawa wysokości grzywny. Wysokość grzywny ustalana w oparciu a art. 121 § 5 ustawy dotyczy przypadku obowiązkowej rozbiórki budynku lub jego części. Jeżeli zatem obowiązek nie dotyczy rozbiórki budynku w rozumieniu prawa budowlanego, dla ustalenia wysokości grzywny należy stosować zasady wskazane w art. 121 § 2 i 4 ustawy, a nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 5.000 zł (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2002 r., sygn. IV SA 122/01, ONSA 2004/2/50). Przedmiotem obowiązku orzeczonego decyzją z dnia [...] był garaż typu "[...]" Organy obu instancji, orzekając w sprawie grzywny, pominęły kwestię czy garaż ten stanowi budynek w rozumieniu prawa budowlanego, a zatem czy jest obiektem budowlanym trwale złączonym z gruntem, wydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.). Tylko bowiem w stosunku do takiego obiektu wysokość grzywny mogła zostać obliczona w sposób zastosowany przez organy. Okoliczność ta pozostała jednak zupełnie poza zakresem rozpoznania i nie znalazła jakiegokolwiek odbicia w zastosowanych przez organy argumentacjach. Z akt sprawy wynika zaś, że garaż ten został przeniesiony z miejsca poprzedniej lokalizacji, jest konstrukcja z płyt betonowych pokrytą papą, brak jest jednak stwierdzenia, że jest on posadowiony na fundamentach i trwale złączony z gruntem. W takiej sytuacji kwalifikacja tego garażu do kategorii budynków musi być uznana za nieuzasadnioną. Mając na uwadze przedstawione argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Wobec uwzględnienia skargi Sąd zobowiązany był, zgodnie z dyspozycją art. 152 PoPPSA, do określenia w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonywany. Rozstrzygnięcie w tym zakresie traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.