II SA/Ka 34/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.), Sędzia NSA Szczepan Prax, Asesor WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sek. sąd. Alicja Sadowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2004r., sprawy ze skargi G.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...], nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Postanowieniem nr [...], wydanym w dniu [...], Prezydent Miasta K., działając w oparciu o art. 145 §1 pkt 5 i 8, art. 147 oraz art. 150 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji na wniosek G.S. samochodu ciężarowego marki [...] o numerze podwozia [...] i numerze silnika [...], rok produkcji [...], zakończone decyzją ostateczną w dniu [...], wydaniem dowodu rejestracyjnego serii [...] oraz tablic rejestracyjnych o numerze [...]. Przyczynę wznowienia rzeczonego postępowania stanowiło powzięcie informacji o wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w dniu [...], decyzji nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego serii [...], wydanego na wniosek E.P. i S.C. przez Starostę Powiatowego w O.W. na samochód ciężarowy specjalizowany marki [...], numer rejestracyjny [...]. Następnie, mocą decyzji nr [...], z dnia [...], organ I instancji "uchylił decyzje Urzędu Miasta K." o zarejestrowaniu przedmiotowego samochodu na rzecz G.S. i wydaniu: - w dniu [...], dowodu rejestracyjnego serii [...] oraz tablic rejestracyjnych o nr [...] oraz - w dniu [...], dowodu rejestracyjnego serii [...] na wyżej wymieniony numer rejestracyjny. Równocześnie organ administracyjny: - odmówił zarejestrowania samochodu marki [...] o numerze podwozia [...] i numerze silnika [...], jako samochodu ciężarowego oraz - postanowił zarejestrować rzeczony pojazd jako samochód osobowy po złożeniu stosownego wniosku. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o art. 145 §1 pkt 5 i 8 oraz art. 151 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś jej materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy art. 68 ust. 1, 2, 8 i 9, art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2001r., Nr 129, poz. 1444) oraz §2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r., w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 59, poz. 632 ze zm.). W uzasadnieniu Prezydent Miasta K. powołał się na okoliczność, iż z materiału dowodowego zgromadzonego przez SKO w K. wynika, że pojazd będący przedmiotem sprawy został zarejestrowany po raz pierwszy przez Starostę Powiatowego w O.W., w dniu [...], jako samochód osobowy, pod numerem rejestracyjnym [...]. Następnie w przedmiotowym pojeździe dokonana została przebudowa wnętrza polegająca na przystosowaniu do przewozu ładunków poprzez zamontowanie za tylnymi fotelami na całej długości przegrody stałej. Okoliczność ta stwierdzona została w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, w oparciu o które Starosta Powiatowy w O.W. zarejestrował rzeczony samochód jako ciężarowy, pod numerem rejestracyjnym [...], i wydał dowód rejestracyjny serii [...]. W tym miejscu organ administracyjny podniósł, iż stosownie do art. 68 ust. 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., Prawo o ruchu drogowym podmiot wprowadzający zmiany w typie pojazdu zobligowany jest do uzyskania nowego świadectwa homologacji. Niedopełnienie rzeczonego obowiązku stanowiło przyczynę stwierdzenia przez SKO w K. nieważności dowodu rejestracyjnego serii [...]. Zdaniem Prezydenta Miasta K. przedstawiona okoliczność uzasadniała uchylenie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu na rzecz skarżącej, gdyż dokonana została ona w oparciu o unieważniony dowód rejestracyjny. W odwołaniu złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., G.S. zażądała uchylenia decyzji organu I instancji wywodząc, iż wydana została ona z naruszeniem prawa. Strona podniosła, iż zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, rejestracja samochodu uzależniona jest od przedstawienia jego dowodu rejestracyjnego wyłącznie w przypadku, gdy pojazd ten był już wcześniej zarejestrowany. Zdaniem skarżącej, stwierdzenie nieważności dowodu rejestracyjnego wydanego uprzednio na ten sam samochód powoduje, iż pojazd ten należało uznać za niezarejestrowany a tym samym w sprawie brak było podstaw do uchylenia późniejszej decyzji o zarejestrowaniu rzeczonego pojazdu na jej nazwisko. G.S. zakwestionowała także stanowisko Prezydenta Miasta K., zgodnie z którym zmiana dokonana w posiadanym pojeździe marki [...] przez poprzedniego właściciela związana była z koniecznością uzyskania przez skarżącą nowego świadectwa homologacji. Obowiązek o którym mowa w art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., odnosi się wyłącznie do podmiotów dokonujących zmian montażu lub zabudowy pojazdu. Ponadto rzeczona zmiana polegała jedynie na zainstalowaniu dodatkowego wyposażenia w postaci przegrody oddzielającej przestrzeń bagażową, co w ocenie strony nie spowodowało naruszenia fabrycznej konstrukcji pojazdu ani jego części składowych. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, iż stosownie do art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym w związku z §2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r., w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, dokonanie rejestracji samochodu, następuje na podstawie dowodu własności tego pojazdu oraz dowodu rejestracyjnego - w przypadku gdy pojazd był już uprzednio zarejestrowany. Mając na uwadze powyższe Kolegium wywiodło, iż skarżąca nie spełniła tak określonych wymogów gdyż nie dysponowała ważnym dokumentem niezbędnym do zarejestrowania posiadanego pojazdu. Za dokument taki nie może bowiem być uznany przedstawiony przez stronę dowód rejestracyjny serii [...], gdyż mocą decyzji z dnia [...], wydanej przez SKO w K. został on wyeliminowany z obrotu prawnego. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego G.S. wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wywodząc, iż wydana została ona z naruszeniem prawa. Skarżąca podniosła zarzut nieprawidłowego zastosowania art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym ponownie wskazując, że w następstwie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego wydanego na poprzednich właścicieli pojazd ten "należy traktować jako wcześniej nie zarejestrowany", a w konsekwencji dokumentem wystarczającym do jego rejestracji jest dowód własności. Mając na uwadze powyższe, strona wywiodła, iż uczyniła zadość wymogowi wynikającemu z przywołanego art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym gdyż przedstawiła stosowny dowód własności pojazdu w postaci faktury zakupu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy raz jeszcze oparł się na argumentacji podniesionej w uzasadnieniu swej decyzji podkreślając, iż zgodnie z przepisem art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., jeżeli pojazd będący przedmiotem wniosku o rejestrację był już zarejestrowany, to niewątpliwie wnioskodawca powinien przedstawić jego ostatni dowód rejestracyjny. W konkluzji odmowa rejestracji posiadanego przez stronę pojazdu, jako samochodu ciężarowego jest w pełni uzasadniona z uwagi na brak zachowania przesłanek ustawowych. Okazany przez skarżącą poprzedni dowód rejestracyjny wydany dla przedmiotowego pojazdu objęty został stwierdzeniem nieważności i dlatego nie stanowi dokumentu, o którym mowa w treści cytowanego art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie lecz głównie z przyczyn, które nie zostały w niej podniesione, a które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, nie będąc związanym zarzutami skargi. W punkcie wyjścia należy jednak stwierdzić, że przedmiotowa skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., a więc w okresie, w którym postępowanie sądowoadministracyjne toczyło się według przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r., o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Trzeba w tym miejscu zauważyć, że wspomniany akt prawny z dniem 1 stycznia 2004r., utracił moc. Obecnie w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym stosowana jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie zaś z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kwestie związane z rejestracją pojazdów uregulowane zostały w ustawie z dnia 20 czerwca 1997r., Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.). Stosownie zatem do treści art. 72 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu własności oraz – w przypadku gdy pojazd ten był już uprzednio zarejestrowany - dowodu rejestracyjnego. Należy tu podkreślić, że zgodnie z art. 135 ustawy p.s.a., sąd administracyjny w ramach badania przesłanek, od których zależy legalność zaskarżonej decyzji, jest uprawniony do oceny aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W tym miejscu trzeba zaakcentować, iż postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało wznowione w związku z wydaniem w dniu [...], przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji nr [...], mocą której stwierdzono nieważność dowodu rejestracyjnego serii [...], wydanego przez Starostę Powiatowego w O.W. Zdaniem Sądu okoliczności dotyczące przedmiotu rzeczonej decyzji nie zostały wyjaśnione w sposób dostatecznie precyzyjny. Z wywodów zawartych w treści odpowiedzi na skargę wynika bowiem, iż organ odwoławczy uznaje dowód rejestracyjny za tożsamy z decyzją o rejestracji pojazdu. Tymczasem, zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa sądowego rejestracja pojazdu dokonywana jest w formie decyzji administracyjnej (patrz: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999r., sygn. akt: OPK 24/99). W konsekwencji, tylko eliminacja takiej decyzji z obrotu prawnego może spowodować uchylenie skutków prawnych rejestracji pojazdu. Wydanie dowodu rejestracyjnego jest natomiast jedynie czynnością materialno-techniczną, stanowiącą wykonanie decyzji, na mocy której samochód został zarejestrowany. W tym miejscu trzeba wskazać, iż przywołana przez organ odwoławczy decyzja SKO w K. z dnia [...], nie stwierdza nieważności decyzji o zarejestrowaniu pojazdu lecz odnosi się tylko do wydanego w jej następstwie dowodu rejestracyjnego. Jednocześnie w cytowanej decyzji z dnia [...], jako podstawa prawna powołany został przepis art. 156 §1 pkt 2 K.p.a., co może wskazywać, iż jej mocą stwierdzona została nieważność decyzji o rejestracji pojazdu. Z akt sprawy nie wynika jednak czy data wydania dowodu rejestracyjnego pokrywa się z dniem wydania decyzji o rejestracji. Także oznaczenie daty wydania rzeczonego dowodu rejestracyjnego ujęte w sentencji przywołanej decyzji SKO w K., jako [...] budzi uzasadnione wątpliwości. Z dołączonej do akt sprawy kopii tego dokumentu, wynika bowiem, że wydanie nastąpiło [...]. Godzi się zwrócić uwagę, że w przypadku wydania decyzji o rejestracji pod inną datą niż dzień wydania przedmiotowego dowodu, rozstrzygnięcie zawarte w decyzji SKO w K. z dnia [...], należałoby uznać za odnoszące się tylko do czynności materialno-technicznej w postaci wydania dowodu rejestracyjnego. Nie skutkowałoby ono natomiast nieważnością decyzji administracyjnej, na podstawie której rzeczony dowód rejestracyjny wydano. W przedstawionej zatem sytuacji, akt wydany przez Samorządowe Kolegium w K. byłby dotknięty wadą nieważności. Przepisy obowiązującego prawa nie dopuszczają bowiem możliwości anulowania czynności materialno-technicznej w formie decyzji administracyjnej (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2002r., sygn. akt: V S.A. 2454/01). Nadto właściwy do anulowania takiej czynności jest organ, który jej dokonał, nie zaś organ, do którego właściwości należy stwierdzenie nieważności decyzji. Należy podnieść, iż w tym stanie rzeczy decyzja z dnia [...], nie mogłaby stanowić podstawy wznowienia postępowania administracyjnego o ile nie wyeliminowano też z obrotu prawnego decyzji o rejestracji pojazdu. Przedstawione zagadnienia nie zostały należycie wyjaśnione przez organy obydwu instancji, co zdaniem Sądu stanowi naruszenie uregulowań zawartych w art. 7 oraz art. 77 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Kodeks postępowania administracyjnego. Rzeczone uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy gdyż brak dokładnych ustaleń w powyższym zakresie rzutuje w sposób bezpośredni na sytuację prawną strony skarżącej. Wskazany brak uniemożliwia nadto ocenę zagadnień związanych z kontrolą prawidłowości zaskarżonego aktu, które mogły być rozważone dopiero w dalszej kolejności. Dlatego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nieodzowne będzie ustalenie daty wydania decyzji o rejestracji pojazdu, w oparciu o którą wydano dowód rejestracyjny serii [...] i w zależności od tego zbadanie charakteru decyzji SKO w K. z dnia [...]. W szczególności należy rozważyć czy jej przedmiotem było stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia o rejestracji samochodu czy też tylko czynności materialno-technicznej jaką jest wydanie dowodu rejestracyjnego na przedmiotowy pojazd. Dopiero bowiem wyjaśnienie tych okoliczności umożliwi ocenę prawidłowości uchylenia decyzji dokonanego w trybie art. 151 §1 pkt 1 K.p.a. Z uwagi na fakt, iż powyższa nieprawidłowość obciąża także decyzję zapadłą w I instancji, właściwe będzie aby czynności zmierzające do dokonania wskazanych ustaleń przeprowadzone zostały przez Prezydenta Miasta K.. Organ ten powinien nadto mieć na uwadze aby w treści decyzji nie zamieszczać sformułowań, jakich użyto w punkcie 3 aktu wydanego w I instancji, także utrzymanym w mocy zaskarżoną decyzją. Rejestracja pojazdu następuje bowiem na wniosek strony, o czym można było ją ewentualnie poinformować w treści uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w związku z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), działając na podstawie art. 132, art. 152 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153 , poz.1270) oraz art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153 , poz.1271), orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie orzekł o zasądzeniu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego, gdyż do zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie niniejszego wyroku nie wystąpiła ona z wnioskiem o przyznanie należnych kosztów a tym samym utraciła prawo do zgłoszenia żądania w tej kwestii.