II SA/Ka 347/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie NSA Łucja Franiczek Małgorzata Korycińska Protokolant ref. stażysta Anna Charchuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2004 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej zbiornika na wodę, 2. w pozostałej części skargę oddala, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia [...] (według daty wpływu) skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. D.K. domagała się sprawdzenia legalności wybudowania przez J.W. zbiornika wodnego na jego nieruchomości w K. gm. M., z którego nadmiar wody spływa na działkę inwestora, a dalej na jej działkę usytuowaną niżej. Stwierdziła nadto, że spływające wody są ściekami. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art.104 kpa i art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz.414 ze zm., obecnie Dz.U. Nr 207 z 2003 r. poz.2016 – zwanej dalej prawem budowlanym) nakazał J.W. dokonać rozbiórki zbiornika na wodę oraz drenażu, zlokalizowanych na działce nr ewid. gr. [...] położonej w K.. W uzasadnieniu decyzji podał, że w czasie przeprowadzonych w dniu [...] oględzin stwierdzono wykonanie na przedmiotowej działce stanowiącej własność J.W., zbiornika na wodę oraz drenażu z perforowanych rur PCV. Według oświadczenia inwestora prace budowlane zostały rozpoczęte w [...] po uprzednim zgłoszeniu do Urzędu Gminy M. dokonanym w dniu [...]. W czasie wizji stwierdzono prowadzenie prac budowlanych przy budowie zbiornika na wodę, zlokalizowanego w odległości 1,70 m od ogrodzenia (sąsiednia działka stanowi również własność pana W.) i 9,00 m od ogrodzenia przebiegającego wzdłuż drogi dojazdowej, prywatnej, będącej także własnością inwestora. Wymiary zewnętrzne zbiornika wynoszą 4,80 m x 4,80 m, głębokości od 1,50 m do 1,65 m. Ściany i dno zbiornika są betonowe. W dnie zbiornika wykonano otwór połączony za pomocą rury z zaworem umieszczonym poza zbiornikiem, służący według oświadczenia inwestora do podlewania roślin w ogrodzie. Zbiornik wystaje ponad grunt rodzimy (od strony drogi) ok. 50 cm, natomiast od przeciwległej strony ok. 60 cm, z tym, że przy ścianie wykonano nasyp. Przed zbiornikiem wykonano drenaż z rur perforowanych PCV służący odwodnieniu działki. Przewód ten ułożony jest na dwóch działkach należących do inwestora i przechodzi pod prywatną drogą dojazdową do posesji. Tuż za drogą płynie ciek wodny, do którego nie ma bezpośredniego połączenia z drenażem, ale wody z drenażu mogą podczas opadów spływać do cieku. W czasie wizji nie stwierdzono wycieku z rury drenażowej. Zgłoszenie prac budowlanych nie obejmowało prac przy wykonaniu tego drenażu. Skoro zgodnie z art.3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane zbiornik wodny wraz z drenażem stanowi budowlę, na którą zgodnie z art.28 w/w ustawy wymagane jest pozwolenie na budowę, to wybudowanie go bez takiego pozwolenia powinno skutkować nakazem jego rozbiórki orzeczonym na podstawie art.48 tego prawa. W odwołaniu od tej decyzji J.W. zakwestionował zasadność nakazu rozbiórki w odniesieniu do zbiornika na wodę "basenu sadzawki", który wykonał zgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Wybudowanie tego obiektu nie wymagało przy tym pozwolenia na budowę gdyż jest to ujęcie wód podziemnych o jakim mowa w art.29 ust.2 pkt 5 prawa budowlanego. Po rozpoznaniu tego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art.138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art.29 ust.2 pkt 4 i pkt 5 oraz art.51 ust.4 prawa budowlanego uchylił w/w decyzję organu I instancji w części dotyczącej zbiornika na wodę i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji oraz utrzymał tę decyzję w pozostałej części. Uzasadniając to rozstrzygnięcie stwierdził, że jakkolwiek może budzić wątpliwości okoliczność i czy objęty postępowaniem zbiornik na wodę jest obudową ujęcia wody podziemnej o jakim mowa w art.29 ust.2 pkt 5 prawa budowlanego, czy też wymagającym tylko zgłoszenia obiektem małej architektury, względnie też zbiornikiem wymagającym pozwolenia na budowę, to wątpliwości te nie mogą obciążać inwestora, a to w sytuacji gdy dokonał on zgłoszenia budowy tego zbiornika w Urzędzie Gminy M. i zgłoszenie to nie spotkało się ze sprzeciwem organu architektoniczno-budowlanego. Przyjęcie zgłoszenia wyklucza zaś zastosowanie sankcji z art.48 prawa budowlanego. W związku z tym należało zdaniem organu odwoławczego uchylić decyzję organu I instancji w części dotyczącej tego zbiornika i umorzyć w tym zakresie postępowanie organu I instancji zgodnie z treścią art.138 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem organu II instancji zgłoszenia wymagało też wykonanie objętego postępowaniem drenażu i dlatego też wykonanie go bez dokonania takiego zgłoszenia powinno skutkować wydaniem nakazu jego rozbiórki na podstawie art.51 ust.1 i 2 w zw. z ust.4 prawa budowlanego. W skardze na powyższą decyzję organu II instancji, wniesioną do NSA Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach D.K. domagała się jej uchylenia w całości. Uzasadniając to żądanie stwierdziła, że drenaż na działce J.W. wykorzystywany jest do odprowadzenia ścieków z jego łazienki bezpośrednio do potoku. Jej zdaniem wybudowanie zbiornika na wodę wymagało uzyskania pozwolenia na budowę a nie dokonania zgłoszenia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej uchylenie relacjonując przebieg dotychczasowego postępowania i podtrzymując w ogólnym zakresie stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja ostać się nie może ale tylko w części dotyczącej objętego postępowaniem zbiornika na wodę. W tej bowiem części została ona wydana zdaniem Sądu z naruszeniem prawa materialnego w postaci treści art.50 i art.51 w zw. z art.28 prawa budowlanego. Biorąc pod uwagę ustalone w toku postępowania rozmiary tego zbiornika, jego konstrukcję oraz jego przeznaczenie jako basenu (według zgłoszenia), należy podzielić stanowisko organu I instancji, że stanowi on budowlę w rozumieniu art.3 pkt 3 prawa budowlanego i na jego wzniesienie było wymagane pozwolenie na budowę w rozumieniu art.28 tego prawa. Dowolne jest w tym względzie twierdzenie inwestora zawarte w odwołaniu, że roboty budowlane wykonane przy budowie tego zbiornika są objęte treścią art.29 ust.2 pkt 5 prawa budowlanego oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że obiekt ten można by ewentualnie zakwalifikować do obiektów małej architektury o jakich mowa w art.29 ust.1 pkt 4 prawa budowlanego. W konsekwencji wybudowanie takiego obiektu tylko w oparciu o wcześniej dokonane zgłoszenie, co do którego organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu w trybie art.30 ust.2 tego prawa, ma tylko ten skutek, że nie stosuje się do niego art.48. To nie oznacza jednak, jak to przyjęto błędnie w zaskarżonej decyzji, że przez sam fakt takiego zgłoszenia (przyjętego przez organ architektoniczno-budowlany) doszło do całkowitej legalizacji tego obiektu, co czyniłoby dalsze postępowanie przed organami nadzoru budowlanego, bezprzedmiotowym. Tylko wówczas uchylając w tej części decyzję organu I instancji zachodziłyby podstawy do umorzenia postępowania pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego (art.138 § 1 pkt 2 w zw. z art.105 § 1 kpa). Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, gdzie może dojść albo do legalizacji tej budowy w trybie art.50 i 51 prawa budowlanego, albo gdyby to było niemożliwe lub gdyby inwestor nie wykonał nałożonych na niego a zmierzających do legalizacji obowiązków, do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art.51 ust.2 omawianego prawa. Odnośnie przedmiotowego zbiornika organ odwoławczy powinien zatem uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia (art.138 § 2 kpa) tj. do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art.50 i art.51. Z powyższych względów, które Sąd wziął pod rozwagę z urzędu (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz.1270 – zwanej dalej ustawą p.s.a.) decyzję organów obu instancji należało w tej części uchylić na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i art.135 ustawy p.s.a. w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 – zwanej dalej ustawą p.w.u.p.). O niewykonalności w tej części zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art.152 tej ustawy, zaś o zasądzeniu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów sądowych (wpisu) na podstawie art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz.368) w zw. z art.97 § 2 ustawy p.w.u.p. W pozostałym zakresie tj. w części dotyczącej "przewodu drenażowego" skarga jest bezzasadna. Skarżąca nie wykazała bowiem żadnego swojego interesu prawnego w rozumieniu art.28 kpa, który zostałby naruszony tą częścią zaskarżonej decyzji. Orzeczenie w tej części, nakazujące rozbiórkę drenażu, jest bowiem zgodne z jej żądaniem. Nadto utrzymuje ono w mocy decyzję organu I instancji, której skarżąca nie kwestionowała i której nie zaskarżyła przez wniesienie odwołania. Uchylenie w tej części zaskarżonej decyzji stanowiłoby też orzeczenie na niekorzyść skarżącej w rozumieniu art.134 § 2 ustawy p.s.a. W pozostałym zakresie skarga podlegała zatem oddaleniu na podstawie art.151 ustawy p.s.a. w zw. z art.97 § 1 ustawy p.w.u.p. Rozpoznając ponownie sprawę w odniesieniu do basenu na wodę, przeprowadzi organ I instancji postępowanie oparte na treści art.50 i 51 prawa budowlanego (przy uwzględnieniu treści art.2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane – Dz.U. Nr 93, poz.888).