II SA/Ka 347/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-02-16

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Ewa Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy późniejsze zmiany w Prawie budowlanym, dopuszczające legalizację samowoli budowlanej, mogą wpłynąć na ocenę legalności decyzji wydanej przed wejściem w życie tych zmian?
Ratio decidendi
Sąd ocenia legalność decyzji administracyjnej wyłącznie w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie jej wydania. Późniejsze zmiany legislacyjne, w tym te wprowadzające możliwość legalizacji samowoli budowlanej, nie mają wpływu na ocenę legalności decyzji wydanej przed ich wejściem w życie. W przypadku samowoli budowlanej, organ administracji ma obowiązek wydać nakaz rozbiórki, niezależnie od spełnienia wymagań technicznych, wpływu na osoby trzecie, uzasadnienia ekonomicznego czy sytuacji materialnej strony.
Stan faktyczny
M. M. wybudowała budynek gospodarczy bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu. M. M. odwołała się, argumentując, że budynek nie wymagał pozwolenia, ponieważ był związany z produkcją rolną i miał powierzchnię poniżej 35 m2, a także, że stanowił remont istniejącego budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. M. M. wniosła skargę do sądu, podnosząc m.in. argumenty o zmianie przepisów Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Kaznowska NSA Ewa Krawczyk Protokolant stażysta Jolanta Czarnata po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 48, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm., obecnie Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. – zwanej dalej prawem budowlanym) oraz art. 104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. nakazał M. M. rozebranie budynku gospodarczego wybudowanego w [...] r. bez pozwolenia na działce przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, powołując się na przeprowadzone w dniu [...]r. oględziny, że objęty postępowaniem murowany budynek gospodarczy o wymiarach 6,0 m x 3,0 m i wysokości 3,5 m z dachem drewnianym krytym papą został wybudowany w [...] r. Na jego budowę M. M. nie uzyskała pozwolenia. Ma zatem do niego zastosowanie treść art. 48 prawa budowlanego. W odwołaniu od tej decyzji M. M. zarzuciła, że na budowę objętego nakazem rozbiórki budynku nie było wymagane pozwolenie a to z tego względu, że jest to budynek o powierzchni zabudowy poniżej 35 m2 związany z produkcją rolną. Został on postawiony na fundamentach istniejącego wcześniej w tym samym miejscu budynku gospodarczego, który uległ częściowemu zniszczeniu podczas "słynnej" powodzi i w związku z tym wymagał remontu. Jego usytuowanie nie narusza interesów sąsiadów gdyż budynek znajduje się 15 m od ulicy i 12 m od działki sąsiedniej. Podała także, iż urzędy nie informowały jej o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę tego budynku, który jest jej niezbędny do hodowli krów w jej niewielkim gospodarstwie rolnym. Zwróciła też uwagę, że tereny sąsiadujące z jej działką stanowią zdegradowane nieużytki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 48 i art. 52 prawa budowlanego. Uzasadniając to rozstrzygnięcie podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji oraz ich ocenę prawną. Zwrócił też uwagę, że jest związany jednoznaczną treścią art. 48 prawa budowlanego zgodnie z którą nie ma możliwości legalizacji popełnionej samowoli budowlanej. W skardze do sądu oraz w odpowiedzi na skargę posłużono się w ogólnym zarysie argumentacją prezentowaną w postępowaniu odwoławczym. Skarżąca dodatkowo stwierdziła, że zaniechała dokonania zgłoszenia prowadzonych przy budynku robót budowlanych gdyż z uwagi na jego zły stan musiała działać szybko dla usunięcia stwarzającego przez budynek zagrożenia dla ludzi i mienia. Budynek wpływa przy tym korzystnie na estetykę terenu. Zaakcentowała też swoją trudną sytuację materialną. Organ odwoławczy zwrócił zaś uwagę, że budynek nie powstał na działce siedliskowej, a jego lokalizacja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania. W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżąca stwierdziła, że skoro doszło do zmiany prawa budowlanego, które przewiduje już możliwość legalizacji popełnionych samowoli, to zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona. Podniosła, że tereny w sąsiedztwie jej działki są w większości zdegradowane i zajęte pod funkcjonujące tam liczne zakłady przemysłowe. Wniosła też "o odrzucenie" ustaleń z oględzin z dnia [...]r., w czasie których nie wykazano jej zdaniem, że od czasu realizacji obory, a właściwie od dokonania jej remontu nie upłynęło 5 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Z tego też względu, wbrew żądaniu skarżącej sformułowanym w jej piśmie procesowym z dnia [...]r., Sąd może ocenić legalność tej decyzji tylko z uwzględnieniem treści prawa budowlanego obowiązującej w dacie jej wydania. Późniejsze zmiany tego prawa, m.in. dopuszczające co do zasady możliwość legalizacji samowoli budowlanej, dla treści wydanego przez Sąd wyroku nie mogły mieć zatem znaczenia. Biorąc pod uwagę treść protokołu z przeprowadzonych [...]r. oględzin, podpisanego również bez zastrzeżeń przez skarżącą, nie może ulegać zdaniem Sądu wątpliwości, że objęty postępowaniem budynek gospodarczy użytkowany jako obora, skarżąca wybudowała bez pozwolenia na budowę w [...]r. Nawet gdyby przyjąć, jak tego domagała się skarżąca, że przedmiotowy budynek stanowi obiekt gospodarczy o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego (chociaż jak to słusznie podniósł organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, nie zostało w sprawie wykazane aby budynek ten uzupełniał zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej – powierzchnia nieruchomości skarżącej wynosi bowiem niecałe 1/2 ha) to jego budowa wymagałaby dokonania zgłoszenia – zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Takiego zgłoszenia skarżąca jednak również nie dokonała. W konsekwencji zasadnie organy obu instancji swoje rozstrzygnięcia oparły na obowiązującej w dacie ich orzekania treści art. 48 prawa budowlanego. Zgodnie zaś z tym przepisem organy orzekające mogły wydać skarżącej jedynie nakaz rozbiórki tego budynku. Z punktu widzenia treści tego przepisu nie miało bowiem żadnego znaczenia czy wybudowany bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia obiekt budowlany spełnia wymagania wynikające z warunków technicznych, czy oddziaływuje niekorzystnie na interesy osób trzecich i czy jego rozbiórka jest ekonomicznie uzasadniona, które to okoliczności akcentuje skarżąca. Nie ma też znaczenia w jakiej sytuacji materialnej znajduje się skarżąca. Jak to już podniesiono, zasadnie organy orzekające ustaliły na podstawie w/w protokołu z oględzin, że przedmiotowy budynek został wybudowany w [...] r. Z tego też względu bezpodstawny jest zgłoszony (dopiero w piśmie procesowym z dnia [...]r.) przez skarżącą zarzut, że w sprawie powinien być zastosowany art. 49 prawa budowlanego (według jego treści obowiązującej w dacie orzekania przez organy obu instancji). Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło