II SA/Ka 3485/01
WyrokWSA w Gliwicach2004-02-19
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Ewa Krawczyk, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji oraz decyzję pierwotną i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy decyzja pierwotna nie była przedmiotem odwołania, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji oraz decyzję pierwotną i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania, została wydana z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy nie mógł uchylić decyzji pierwotnej, ponieważ nie była ona przedmiotem odwołania. W związku z tym, w tej części, zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest dotknięta wadą nieważności.Stan faktyczny
Skarżący J. S. zaskarżył decyzję Wojewody, która w wyniku wznowienia postępowania uchyliła decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 9 i 10 Kpa, twierdząc, że nie dano mu możliwości wypowiedzenia się co do dowodów i nie pouczono go o jego prawach. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji oraz decyzję pierwotną, wskazując na niespełnienie przez budynek wymogów technicznych dla budynków mieszkalnych oraz naruszenie linii zabudowy.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody w części orzekającej o uchyleniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...]r. Nr [...]. 2. W pozostałej części skargę oddalono. 3. Orzeczono, że zaskarżona decyzja w części, w której stwierdzono jej nieważność, nie może być wykonywana. 4. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia: NSA /del./ Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędziowie: NSA /del./ Ewa Krawczyk WSA Włodzimierz Kubik Protokolant sekr. sąd. Elwira Karasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2004r,. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji i pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części orzekającej o uchyleniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...]r. Nr [...], 2. w pozostałej części skargę oddala, 3. orzeka, że zaskarżona decyzja w części w której stwierdzono jej nieważność, nie może być wykonywana, 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] /[...]/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Po rozpoznaniu wniosku J. S. z dnia [...]r., wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w C. na podstawie art.71 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane – Dz.U. Nr 89 poz.414, obecnie Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz.2016 – zwanego prawem budowlanym/ oraz § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposoby użytkowania obiektów budowlanych lub ich części /Dz.U. Nr 10, poz.47/ i art.104 Kpa decyzją z dnia [...]r. Nr [...] udzielono w/w pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części istniejącego na działce w miejscowości K. ul. [...] gmina R. budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. W osnowie decyzji określono też szczegółowo których części budynku zmiana ta ma dotyczyć i jakie ma być ich nowe przeznaczenie. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zmiana przeznaczenia części budynku na cele mieszkalne nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy R. oraz iż wnioskodawca przedłożył wymagane dokumenty, protokoły sprawdzeń oraz opinię o możliwości wykorzystania istniejących pomieszczeń gospodarczych na cele mieszkaniowe.
We wniosku z dnia [...]r. /data wpływu do Starostwa Powiatowego w C./ M. M. domagał się wznowienia postępowania zakończonego w/w decyzją o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny. Podał, że przedmiotowy budynek usytuowany jest w granicy i przylega do jego zabudowań gospodarczych. Do zmiany sposobu użytkowania doszło bez jego zgody i wiedzy. Nie brał udziału w postępowaniu w którym decyzja ta została wydana. Nie została mu też doręczona. Dowiedział się o niej kilka dni temu w toku postępowania prowadzonego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. Zmiana sposobu użytkowania sąsiedniego budynku spowodowała dla niego i jego rodziny "wiele uciążliwości".
W uwzględnieniu tego wniosku, wydanym z upoważnienia Starosty C. na podstawie art.145 § 1 pkt 4 , art.147 i art.149 § 1 Kpa postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...]wznowiono przedmiotowe postępowanie. Uzasadnienie postanowienia sprowadza się do stwierdzenia, że wniosek M. M. o wznowienie postępowania uznano za zasadny.
Wydaną po wznowieniu postępowania, na podstawie art.145 § 1 pkt 4 i art.151 § 1 pkt 1 Kpa decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Starosta C. odmówił uchylenia w/w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...]r. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdził, że postępowanie zostało wznowione na wniosek M. M., który jako strona bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na zmianę użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny. W wyniku wznowienia postępowania mogłaby jednak zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej.
W odwołaniu od tej decyzji M. M. podtrzymał w ogólnym zarysie stanowisko sprecyzowane w jego wniosku z dnia [...]r. o wznowienie postępowania. Nadto podał, że uzasadnienie objętej odwołaniem decyzji nie jest dla niego ani zrozumiałe ani "wystarczające".
Po rozpoznaniu tego odwołania Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] z powołaniem się na treść art.138 §2 Kpa uchylił decyzję organu I instancji oraz decyzję w/w Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...]r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając to rozstrzygnięcie stwierdził, że wbrew stanowisku organu I instancji w wyniku wznowionego postępowania nie mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej ponieważ jak wynika z projektu budowlanego /powykonawczego/ , który stanowi podstawę wydania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania, przedmiotowy budynek nie spełnia warunków technicznych wymaganych dla budynków mieszkalnych. Dotyczy to zwłaszcza wymagań w zakresie normy cieplnej jego przegród zewnętrznych i stropu nad częścią gospodarczą. Organ odwoławczy wskazał nadto, że z uwagi na określoną w miejscowym planie zagospodarowania linię zabudowy nie jest możliwe usytuowanie na działce J. S. budynku mieszkalnego bliżej drogi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy polecił organ II instancji zastosować tryb określony w § 11 w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesionej na powyższą decyzję Wojewody [...] J. S. domagał się jej uchylenia w całości jako wydanej jego zdaniem z naruszeniem art.9 i 10 Kpa. Nie umożliwiono mu bowiem wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów oraz nie pouczono go o możliwości zgłoszenia dowodów i złożenia wyjaśnień. Jego zdaniem decyzja o zmianie sposobu użytkowania części budynku gospodarczego na mieszkalny została wydana w oparciu o wymagane wówczas dokumenty, które wydający to pozwolenie organ uznał za wystarczające. Decyzja ta spowodowała dla niego daleko idące oraz nieodwracalne skutki prawne i ekonomiczne. Jeżeli doszło wówczas do uchybień to nie z jego winy i nie może ponosić z tego powodu krzywdzących go konsekwencji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i co do zasady jego uzasadnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie ale tylko w części w której uchylono zaskarżoną decyzją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części spornego budynku. W tej bowiem części zaskarżona decyzja zapadła zdaniem Sądu bez podstawy prawnej w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 Kpa. Decyzja ta nie stanowiła bowiem przedmiotu odwołania wniesionego przez M. M. W konsekwencji nie stanowiła ona decyzji zaskarżonej w rozumieniu art.138 § 1 i § 2 Kpa a tylko taka mogła stanowić zgodnie z tymi przepisami przedmiot orzeczenia organu odwoławczego. Nawet gdyby przyjąć, że ze względu na specyfikę orzekania w postępowaniu wznowieniowym dopuszczalne byłoby uchylenie w postępowaniu odwoławczym decyzji będącej przedmiotem postępowania wznowieniowego to niewątpliwie nie byłoby dopuszczalne jak w niniejszej sprawie przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W tej zatem części należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1270 – zwanej dalej ustawą p.s.a/ w zw. z art.156 § 1 pkt 2 i art.138 § 1 i 2 Kpa oraz w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawą – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę.../Dz.U. Nr 153 poz.1271/.
Wobec uwzględnienia w tej części skargi należało zasądzić na rzecz skarżącego od Wojewody [...] zwrot wpisu od skargi zgodnie z treścią art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74 poz.368 ze zm./ w zw. z art.97 § 2 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę... Należało też orzec, iż w tej części zaskarżona decyzja nie może być wykonywana /art.152 ustawy p.s.a./.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] ponownie wyda decyzję opartą na treści art.151 Kpa. Informacyjnie należy jedynie zwrócić organom obu instancji uwagę /niniejsze uzasadnienie nie dotyczy bowiem tej części wyroku w której skarga została oddalona – wobec niezłożenia przez strony wniosku o sporządzenie w tej części uzasadnienia wyroku – art.141 § 2 p.s.a./ na treść art.151 § 2 która ma zastosowanie w sytuacji, gdy istniały podstawy do wznowienia postępowania ale w wyniku tego wznowienia nie można uchylić decyzji dotychczasowej na skutek okoliczności, o których mowa w art.146 Kpa.
S/G
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło