II SA/Ka 3486/01
WyrokWSA w Gliwicach2004-02-19
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Ewa Krawczyk, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w przypadku stwierdzenia podstawy do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy), może odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, jeśli uzna ją za zgodną z prawem, bez ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Organ administracji, stwierdzając podstawę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie może odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej jedynie na podstawie jej zgodności z prawem, jeśli nie przeprowadził ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. W przypadku stwierdzenia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ powinien wydać decyzję o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa i wskazać okoliczności, z powodu których decyzji tej nie uchylono, zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a. w powiązaniu z art. 146 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu, twierdząc, że dowiedziała się o decyzji dopiero po jej uprawomocnieniu i nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Starosta wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, uznając ją za zgodną z prawem. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Bonifacy Bronkowski Sędziowie: NSA (del.) Ewa Krawczyk WSA Włodzimierz Kubik Protokolant sekr. sąd. Elwira Karasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2004 r. sprawy ze skargi T. K.-B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną przez nią w mocy decyzję Starosty C. z dnia [...]r. nr [...] ([...]), 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] zł ([...]złotych).
Pani T. K. w dniu [...]r. złożyła wniosek do Starosty Powiatu [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...]r. nr [...], którą udzielono Firmie A pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejących obiektów byłej bazy transportowej zlokalizowanej w U. na parceli nr [...]przy ul. [...]. Wnioskodawczyni podała, iż o istnieniu decyzji z dnia [...]r. dowiedziała się dopiero w dniu [...]r., kiedy decyzja ta została jej doręczona przez Burmistrza Miasta U. prowadzącego postępowania związane z rozbudową zakładu kamieniarskiego. Ponieważ jest właścicielką nieruchomości sąsiadującej z parcelą nr [...] i bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z [...]r., wznowienie postępowania w sprawie uzasadnia okoliczność z art.145 § 1 pkt 4 kpa.
Starosta [...] postanowieniem z dnia [...]r., po uprzednim uchyleniu przez Wojewodę [...] decyzji o odmowie wznowienia postępowania, na podstawie art.145 § 1 pkt 4 kpa oraz art.148 § 1 kpa wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...]r. zezwalającą na zmianę sposobu użytkowania byłej bazy transportowej na zakład kamieniarski na parceli nr [...].
Wznowienie postępowania organ uzasadnił brakiem udziału bez własnej winy, strony w postępowaniu zakończonym decyzja objętą wnioskiem o wznowienie.
Następnie decyzją z dnia [...]r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...]r. w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ skoncentrował się na wykazaniu zgodności z prawem decyzji z dnia [...]r. Organ wydający tą decyzję dysponował bowiem projektem budowlanym ze wszystkimi uzgodnieniami oraz wypisem z planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania nie była dla zamierzonej zmiany przeznaczenia wymagana bowiem nie wymagał jej zakres projektowanych robót. Dodatkowo organ odwołał się do złożonej we wznowionym postępowaniu przez inwestora decyzji SKO wydanej w związku z planowaną rozbudową zakładu kamieniarskiego z której wynika brak sprzeczności inwestycji z obowiązującym planem.
W ocenie organu orzekającego wobec zgodności z prawem decyzji z [...]r. zasadna jest odmowa jej uchylenia.
W odwołaniu pani T. K.-B. zarzuciła organowi I instancji naruszenie art.151 § 1 pkt 1 kpa, a to wobec niekwestionowanego faktu braku jej udziału bez winy w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...]r. Nadto podniosła, iż zaskarżona decyzja jest także błędna merytorycznie, bowiem decyzja z dnia [...]r. została wydana z naruszeniem obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Dopuszczono do lokalizacji zakładu kamieniarskiego w jednostce strukturalnej E 31 ZI – Zieleń izolacyjna. W konkluzji odwołania strona wniosła o uchylenie decyzji Starosty [...].
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Wojewoda [...], powołując art.138 § 1 kpa w związku z art.151 pkt 1 kpa i art.145 § 1 pkt 4 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Zdaniem Wojewody Starosta [...] prawidłowo przeprowadził postępowanie przewidziane art.149 § 2 kpa, które potwierdziło zgodność z prawem decyzji z [...]r. Natomiast zarzut odwołania dotyczący lokalizacji zakładu kamieniarskiego nie jest przedmiotem obecnego postępowania. Ponieważ zgodnie z art.151 § 1 pkt 1 kpa organ wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia z art.145 § 1 kpa to – zdaniem organu odwoławczego – decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pani T. K.-B. wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W jej ocenie został naruszony art.151 pkt 1 kpa w związku z art.145 § 1 pkt 4 kpa, a ustalenia organów co do prawidłowości dotychczasowej decyzji są wadliwe chociażby z powodu naruszenia ustaleń planu miejscowego tą decyzją.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] stwierdził, iż nie zawiera ona żadnych nowych dowodów i argumentów, a w związku z tym odwołał się do swojego stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji i w następstwie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej następuje zgodnie z treścią art.151 § 1 pkt 1 kpa wówczas, gdy organ administracji po przeprowadzeniu postępowania określonego w art.149 § 2 kpa stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na mocy art.145 § 1 i 145a kpa. Jeżeli zatem organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, nie może bowiem nawet w przypadku, gdy stwierdzi innego rodzaju wadliwości decyzji, uchylić jej w tym trybie. Podstawy wznowienia postępowania wyliczone są w kpa wyczerpująco, a z art.151 § 1 pkt 1 kpa expressis verbis wynika, iż jedynie w przypadku ustalenia braku podstaw określonych w art.145 § 1 i 145a kpa organ podejmuje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej.
Tymczasem w niniejszej sprawie wznowienie postępowania nastąpiło z przyczyny wskazanej w art.145 § 1 pkt 4 kpa, istnienia tej przesłanki – zresztą w ocenie składu orzekającego bezspornej – nie zakwestionowały organy w wydanych decyzjach. Natomiast motywy decyzji wskazują, iż przyjęto, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej (art.146 § 2) bowiem ta w ocenie organów jest zgodna z prawem.
Powyższe stanowisko jest błędne, bowiem jeżeli w toku postępowania stwierdzono przesłankę z art.145 § 1 pkt 4 kpa, a następnie ustalono, że ta wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego, to wówczas, zgodnie z treścią art.151 § 2 kpa decyzja kończąca postępowanie wznowieniowe stanowić winna o stwierdzeniu wydania decyzji o zmianie sposobu użytkowania z naruszeniem prawa oraz wskazywać okoliczności, z powodu których decyzji tej nie uchylono w powiązaniu z treścią art.146 kpa, wymieniającego negatywne przesłanki uchylenia decyzji dotychczasowej. Stwierdzenie przesłanki z art.146 § 2 kpa może nastąpić jedynie po ponownym rozpatrzeniu sprawy administracyjnej z udziałem stron i w oparciu o właściwe przepisy prawa materialnego. Oznacza to konieczność badania w postępowaniu wznowieniowym spełnienia przez inwestora wszelkich wymogów, wynikających z art.71 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (a więc i odpowiednio art.32 tego Prawa) i przedstawienia wyników tego badania w decyzji, która spełnia wymogi art.107 § 3 kpa. Nadto rozpoznając sprawę ponownie organy orzekające powinny uwzględnić przepisy znowelizowanego Prawa budowlanego, które weszły w życie 11 lipca 2004 r. (ustawa nowelizująca z dnia 27.03.2003 r. – Dz.U. nr 80, poz.718).
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 litera c, art.135 i art.152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z zm.) oraz w oparciu o art.97 § 2 tej ostatniej ustawy w związku z art.55 ust.1 ustawy o NSA z dnia 11.05.1995 r. (Dz.U. nr 74, poz.368 z zm.) orzekł jak w sentencji.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło