II SA/Ka 3496/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – del. Bonifacy Bronkowski, Sędzia NSA – del. Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Elwira Karasek, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji pozwalającej na użytkowanie części obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. Nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ( sł. [...] ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. su. Decyzją z dnia [...] Prezydent C. udzielił F. S. pozwolenia na częściowe użytkowanie parteru budynku mieszkalnego oraz zbiornika ścieków – szamba. Dnia [...]r. do tego organu wpłynęło pismo K. D. zatytułowane jako skarga, w którym domagała się ona sprostowania powyższej decyzji poprzez "uwzględnienie jej w dokumentach". Do pisma dołączyła ona odpis księgi wieczystej Kw. Nr [...] z którego wynikało, że działka na której został posadowiony przedmiotowy budynek mieszkalny była objęta małżeńską wspólnością ustawową K. D. i jej byłego małżonka F. S. Odpowiadając skarżącej Z-ca Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Administracji Architektoniczno-Budowlanej U.M. w C. wyjaśnił, że do wydania w/w decyzji nie jest wymagane przedłożenie dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania terenem, a nadto ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że wyłącznie F. S. był inwestorem i stroną postępowania tak w sprawie pozwolenia na budowę, jak i postępowania w sprawie pozwolenie na użytkowanie. Dodatkowo organ podał przywołując art. 146 § 1 kpa, że nie może wznowić postępowania w sprawie wydanego w 1980 r. pozwolenia na budowę, bowiem od dnia wydania decyzji upłynęło już 10 lat. W wyniku dalszej wymiany korespondencji między Urzędem Miasta a skarżącą, w dniu [...]r. Prezydent C. wydał z powołaniem na art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa decyzję o odmowie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie części przedmiotowego budynku. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości wspomnianą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując w uzasadnieniu, że organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien wznowić postępowanie administracyjne w oparciu o art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa , a po jego przeprowadzeniu wydać decyzję kierując się art. 151 § 1 bądź § 2 kpa. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie wydanego pozwolenia na użytkowanie części przedmiotowego budynku mieszkalnego, a następnie decyzją z dnia [...]r. nr [...] w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji z dnia [...]r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podał on, że do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego nie jest wymagane przedłożenie dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania terenem. Z przedłożonych dokumentów wynika , że inwestorem obiektu jest F. S. i wobec powyższego nie ma podstaw do zmiany decyzji o pozwoleniu na użytkowanie Decyzja ta została utrzymana w mocy przez zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. W motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewoda podał, że w świetle ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego ciąży na inwestorze. Zatem pozwolenie na częściowe użytkowanie jest konsekwencją wydania F. S. pozwolenia na budowę, zaś kwestia czy pozwolenie na budowę wydane było prawidłowo nie jest objęte tym postępowaniem. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. D. domaga się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie części budynku, ewentualnie uznania jej za pełnoprawnego współwłaściciela działki i wydania decyzji w nowej formie poprzez umieszczenie w jej sentencji nazwisk obu współwłaścicieli. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej zwanej p. s. a. Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione przez stronę skarżącą. Zgodnie bowiem z dyspozycją zawartą w art. 134 § 1 p. s. a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta C. nie mogą się ostać bowiem wydane one zostały z naruszeniem przepisów prawa, a w szczególności z naruszeniem procedury określonej w kodeksie postępowania administracyjnego regulującej instytucję wznowienia postępowania administracyjnego. Postępowanie w którym wydano F. S. ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie części budynku mieszkalnego dotknięte było kwalifikowaną wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W tej sytuacji organ I instancji zasadnie przy ponownym rozpoznaniu sprawy, kierując się wskazaniami Wojewody, wznowił postępowanie w sprawie. Okoliczność, że skarżąca nie brała bez swojej winy udziału w tym postępowaniu pozostaje bowiem poza sporem. Wątpliwości jakie pojawiły się w tej sprawie i które podzielały organy obu instancji, miały swoje źródło w rozstrzygnięciu odpowiedzi na pytanie: czy skarżącej przysługiwał w przedmiotowym postępowaniu status strony? Zgodnie bowiem z powszechnie akceptowanym poglądem, kwestia własności nieruchomości ma istotne znaczenie przy decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ma natomiast prawnego znaczenia przy dopuszczeniu obiektu do użytkowania, a więc wtedy, gdy obiekt już jest wzniesiony i do rozstrzygnięcia pozostaje jedynie kwestia możliwości jego użytkowania. Wykorzystanie dla celów budowlanych cudzej nieruchomości może rodzić tylko roszczenia właściciela do inwestora o charakterze cywilnoprawnym, które mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Nie może to natomiast negatywnie przesądzać o dopuszczeniu budynku do użytkowania (por. w tej kwestii m.in. wyrok z dnia 20 października1999r. Naczelnego Sądu Administracyjnego- sygn. akt IV SA 90/97 - LEX nr 46652). Zaprezentowane wyżej stanowisko podziela w pełni skład orzekający w niniejszej sprawie. To, że kwestia własności nieruchomości nie ma prawnego znaczenia przy dopuszczeniu obiektu budowlanego do użytkowania, nie może jednak automatycznie pociągać za sobą, aprobaty dla poglądu pozbawiającego przymiotu strony w tym postępowaniu, osób legitymujących się tytułem prawnym do nieruchomości będącej przedmiotem tego postępowania. Jest to niedopuszczalne zwłaszcza w sytuacji, jeśli osoby te nie brały udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę i stanowi to kwalifikowaną wadę postępowania administracyjnego skutkującą zastosowaniem omawianego wyżej art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W analizowanej sprawie organ I instancji po wznowieniu postępowaniu i ustaleniu iż skarżąca bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu, kierując się prawdopodobnie błędnym przekonaniem iż nie przysługiwał jej przymiot strony postępowania, wydał w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 kpa decyzję odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Tymczasem decyzja w tej sprawie powinna być wydana w oparciu o art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 kpa, powinno więc być w niej zawarte stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa i wskazane przesłanek w oparciu o które nie można było uchylić wydanej decyzji W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art.145 § 1pkt 1 lit. b i art. 152 p. s. a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w oparciu z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 cytowanych przepisów wprowadzających.