II SA/Ka 3522/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – del. Bonifacy Bronkowski, Sędzia NSA – del. Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Elwira Karasek, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J. B. i W. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. orzeka, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących kwotę [...] (sł. [...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz M. działający w oparciu o porozumienie zawarte między Starostą Powiatu M. a Zarządem Miasta M. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z dociepleniem budynku mieszkalnego stanowiącego współwłasność J. i W. B. Od decyzji tej odwołanie wnieśli sąsiedzi inwestorów K. i H. M. Podali oni, że budynek inwestorów jest posadowiony jednym rogiem na ich gruncie. W czasie, gdy był on budowany wyrażali na to zgodę, bo sąsiad miał im odstąpić w zamian za to część swojego gruntu. Zamiast tego pomawia ich teraz o wejście wybudowanym ogrodzeniem o 50 cm w głąb swojej działki. W związku z powyższym nie wyrażają oni zgody na ocieplenie budynku sąsiadów, bo połączone to będzie z wykonywaniem części robót budowlanych na ich gruncie. W piśmie przekazującym odwołanie organ I instancji podtrzymał swoje stanowisko, wskazując jednocześnie na złożenie odwołania po terminie przewidzianym w kpa. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Na decyzję tę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli J. i W. B. Podnieśli oni, że w czasie budowy domu ich sąsiedzi małżonkowie M. nie wnosili żadnych zastrzeżeń co do jego posadowienia w granicy gruntów. Spory sąsiedzkie rozpoczęły się z chwilą, gdy sąsiad wybudował między działkami ogrodzenie łącząc je z narożnikiem ich domu. Jednocześnie usunął on "rozgranicznik" działek. Nie jest im też wiadomo, kto i kiedy dokonał rozgraniczenia działek, na co powołują się sąsiedzi. Wydanej decyzji zarzucili także, że została ona wydana w wyniku rozpoznania odwołania złożonego po terminie. Wreszcie dodali, iż z powodu decyzji Wojewody nie mogą skończyć prac związanych z dociepleniem, a także że skoro sąsiedzi 20 lat temu wyrazili zgodę na budowę budynku w granicy, to teraz też nie ma powodu aby sprzeciwiali się zabezpieczeniu wzniesionej ściany. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Przedmiotową decyzję należało, jego zdaniem uchylić w całości, bowiem w wyniku robót budowlanych ściana budynku będzie grubsza o 6 cm i na taką głębokość wejdzie w działkę sąsiadów, na co oni nie wyrażają zgody. Odnosząc się do zarzutu rozpoznania odwołania wniesionego po upływie terminu Wojewoda podniósł, że zdecydował się na rozpoznanie odwołania ze względu na okoliczność naruszenia przez decyzję prawa materialnego sąsiadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej zwanej p.s.a. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Z pocztowego dowodu doręczenia decyzji organu I instancji wynika, że K. i H. M. otrzymali ją [...] r. a odwołanie od tej decyzji datowane na [...]r. złożyli w Urzędzie Miasta M. dnia [...]r., a więc z kilkudniowym przekroczeniem ustawowego terminu. W tej sytuacji powinnością organu II instancji było wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zamiast tego organ ten rozpoznał je merytorycznie. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie administracyjnym stanowiskiem, rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości (por. w tej kwestii wyrok z dnia 18 listopada 1999 r. NSA w Warszawie sygn. akt I SA/330/99 – LEX 487449). Tym samym rozpoznanie złożonego po terminie odwołania od decyzji, godzi w wyrażoną w art. 16 § 1 kpa zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Decyzje które staną się ostateczne mogą być bowiem wzruszone w postępowaniu administracyjnym tylko w drodze wznowienia postępowania bądź w którymś z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego i to tylko w przypadku gdy zachodzą ustawowe przesłanki do uruchomienia tego typu działań. W związku z powyższym Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w oparciu z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 cytowanych przepisów wprowadzających. SW