II SA/Ka 3540/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Ewa Krawczyk (spr.) Sędzia NSA (del.) Bonifacy Bronkowski Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2004 r. sprawy ze skargi P.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] w oparciu o art.104 i 105 § 1 kpa umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie odprowadzania ścieków ze sklepu spożywczo-wawrzywniczego zlokalizowanego w budynku przy ul. R. w Ż. W uzasadnieniu organ podał, iż w trakcie oględzin w dniu [...] budynku ustalono, że dla obsługi sklepu istnieje w piwnicy pod sklepem zbiornik na ścieki. Do zbiornika brak jest bezpośredniego dostępu, natomiast w murze budynku od strony ulicy istnieje kratka z rurą opadającą do zbiornika w piwnicy i jest to jedyna możliwość usuwania nieczystości. Z uwagi na niedostępność zbiornika nakazano właścicielce przedłożenie oceny stanu technicznego zbiornika na ścieki. Z przedłożonej oceny z dnia [...] sporządzonej przez A.U. – osobę uprawnioną wynika, iż zbiornik nadaje się do okresowego magazynowania wody higienicznej i nie stanowi zagrożenia dla konstrukcji sąsiadującego budynku. W odwołaniu pan P.P. – właściciel sąsiedniego budynku, zakwestionował istnienie pod budynkiem przy ul. R. jakiegokolwiek zbiornika. Otwór w murze wraz z rurą stanowi jedynie imitację zmierzającą do upozorowania istnienia zbiornika. Sam sporny budynek może liczyć nawet 200 lat i nie było w nim nigdy żadnych urządzeń do magazynowania substancji płynnych. W związku z tym odwołujący się wniósł o ponowne oględziny dokonane przez uprawnioną osobę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art.138 § 1 pkt 1 i art.105 § 1 kpa – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu dał wyraz akceptacji dla ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego i wobec braku przedmiotu postępowania, jego kwalifikacji prawnej. Odnosząc się do zarzutu odwołania podał, iż swoje stanowisko oparł na ustaleniach zawartych w ocenie technicznej sporządzonej przez uprawnioną osobę, ponieważ nie znalazł podstaw do jej zakwestionowania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pan P.P. podtrzymał zarzuty odwołania, a więc zakwestionował istnienie w budynku przy ul. S. jakiegokolwiek zbiornika. Wyraził zdziwienie z powodu braku kontroli w spornym zakresie ze strony organu odwoławczego, co pozwoliłoby na obiektywne ustalenie stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w decyzji ostatecznej. Wyjaśnił, iż brak oględzin spornego zbiornika przez organ stanowił następstwo informacji inwestora z dnia [...] o przykryciu go posadzką. Dokonanie oględzin byłoby możliwe dopiero po skuciu posadzki, co naraziłoby stronę na nieuzasadnione koszty, w sytuacji w której organ odwoławczy nie zakwestionował oceny stanu technicznego sporządzonej przez inż. A.U. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim należy zauważyć, że według art.80 kpa podstawą decyzji organu administracyjnego powinien być całokształt materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym. Na organie tym – z mocy art.7 i art.77 § 1 kpa – ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto decyzja administracyjna powinna – stosownie do art.107 § 3 kpa – zawierać uzasadnienie faktyczne, wskazujące fakty uznane przez organ za udowodnione z przytoczeniem dowodów, na których ustalenia te oparto a także podawać przyczyny, dla których odmówiono wiarygodności innym dowodom lub – co jeszcze ważniejsze – odmówiono ich przeprowadzenia. W ocenie składu orzekającego postępowanie dowodowe w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją o umorzeniu postępowania, nie spełnia tych standardów. Jedynym dowodem w sprawie jest bowiem ocena techniczna zbiornika z dnia [...] i w oparciu o tę ocenę organ ustalił nie tylko, iż zbiornik jest szczelny, ale także sam fakt istnienia zbiornika. Ta ostatnia okoliczność w sprawie jest najważniejszą bowiem skarżący w czasie całego postępowania, w tym w pismach z dnia [...], [...] oraz oświadczeniu z [...] (notatka urzędowa) kwestionował właśnie to ustalenie. Natomiast z akt sprawy wynika, że żaden z organów orzekających nie stwierdził bezpośrednio istnienia zbiornika. W tej sytuacji zdziwienie budzi zawarte w uzasadnieniu organu I instancji twierdzenie, że organ ustalił w piwnicy pod sklepem istnienie zbiornika. Pozostaje ono w sprzeczności z protokołem kontroli z dnia [...], a także uzasadnieniem postanowienia z dnia [...], którym na panią B.M. – właścicielkę budynku przy ul. S. – nałożono obowiązek dostarczenia oceny stanu technicznego zbiornika. Z postanowienia tego wynika bowiem brak dostępu do zbiornika. Należy też wskazać, że nałożenie obowiązku dostarczenia oceny technicznej – zgodnie z art.81c ust.2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. jest dopuszczalne w razie powstania u organu prowadzącego postępowanie – uzasadnionych wątpliwości m.in. co do stanu technicznego obiektu. Wydaje się więc, że skorzystanie z art.81c ust.2 powinno być poprzedzone oględzinami organu bo jedynie w ich następstwie mogą powstać "uzasadnione wątpliwości". W niniejszej sprawie organ takich oględzin nie dokonał ani przed zleceniem sporządzenia oceny technicznej, ani w trakcie postępowania. Ponieważ oględziny zbiornika zostały przez autora oceny technicznej także przeprowadzone bez zawiadomienia skarżącego nie do odparcia są jego zarzuty, w szczególności wobec przedstawionego na rozprawie zdjęcia z datownikiem [...] frontowej ściany budynku inwestora na której niewidoczny jest otwór z kratką i rurą służący odprowadzaniu ścieków ze zbiornika. Sąd nie podziela poglądu, że sprawdzenie istnienia zbiornika wymaga skucia posadzki w budynku inwestora, co pociągnie za sobą znaczne koszty. Wydaje się, że ustalenie czy zbiornik rzeczywiście istnieje jest możliwe przez wlanie do rury umieszczonej w otworze ściany odpowiedniej ilości wody i następnie jej odpompowanie, oczywiście przy udziale obu stron. Nadto organ powinien w postępowaniu ponownym ustosunkować się do zarzutu skarżącego, że sporządzający opinię jest osobą spowinowaconą z inwestorem (pismo z dnia [...]) a to z uwagi na treść art.84 § 4 kpa. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 litera c ustawy z dnia 30.08.2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z zm.) orzekł jak w sentencji. Orzekając o uchyleniu zaskarżonej decyzji Sąd nie wstrzymał jej wykonania po myśli art.152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bowiem decyzja ta – jako umarzająca postępowanie w sprawie – w żaden sposób nie podlega wykonaniu.