II SA/Ka 3542/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Anna Apollo (spr.), Sędziowie NSA del. Henryk Wach, WSA Małgorzata Jużków, Protokolant stażysta Mariola Grąziowska, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. na podstawie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. nr 90 z 1998 r., poz. 575) oraz § 1, 7, 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.) nie stwierdził u p. W. M. choroby zawodowej w postaci pylicy płuc, wymienionej w pkt 2 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. W uzasadnieniu stwierdził, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez właściwą jednostkę służby zdrowia oraz wykonywanie pracy w narażeniu na działanie czynnika chorobotwórczego i wystąpienie związku przyczynowego pomiędzy tymi faktami. Z dochodzenia epidemiologicznego wynikało, że p. W. M. pracował m. in. w "A" w M. w latach 1978 – 1979 jako [...] pod ziemią, a od 1979 r. w "B" jako [...],[...],[...] pod ziemią. Pracując w tym ostatnim zakładzie pracy, w ocenie organu I instancji, był narażony na działanie pyłu węglowego. Dalej ustalono, że Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. w orzeczeniu z dnia [...] r. nie stwierdziła u p. M. charakterystycznych dla pylicy płuc zmian radiograficznych i nie rozpoznała tej choroby. Wobec powyższego organ inspekcji sanitarnej nie znalazł podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W odwołaniu od decyzji W. M. domagał się wnikliwego rozpatrzenia sprawy i uznania mu choroby zawodowej pylicy płuc. Powołał się na dołączone do odwołania wyniki badania metodą tomografii komputerowej, które wskazywały na liczne zmiany w jego płucach, charakterystyczne dla pylicy płuc. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R.. Podzielił ustalenia organu I instancji o przebiegu pracy zawodowej p. M.. Uznał, że pracował on w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, będąc narażonym na działanie pyłów zwłókniających. Jednak zarówno w orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] r., jak i Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. nie rozpoznano u p. M. charakterystycznych dla pylicy zmian radiograficznych płuc pozwalających stwierdzić pylicę płuc. Zalecono badania kontrolne po upływie roku. Biorąc pod uwagę stanowiska obu placówek diagnostycznych utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł p. W. M. domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego. W uzasadnieniu skargi powtórzył zarzuty przytoczone już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a dotyczące faktu potwierdzenia pylicy płuc w badaniu metodą tomografii komputerowej. Podniósł także, że jego zdrowie stale się pogarszało, w obawie o swój stan przeszedł na urlop górniczy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że decyzję wydano w oparciu o orzeczenia lekarskie placówek diagnostycznych, które nie rozpoznały u skarżącego pylicy płuc. Wyniki badań TK klatki piersiowej wykonane przez prywatną firmę nie upoważnioną do rozpoznawania chorób zawodowych nie mogły wpłynąć na ocenę orzeczeń specjalistycznych placówek medycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, iż z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2003 r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego został utworzony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Stosownie do treści art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd bada zgodność decyzji administracyjnych z prawem. Oznacza to, że zakres orzekania sądu, w myśl art. 134 cytowanej ustawy jest ograniczony przedmiotem decyzji i zagadnieniami procesowymi związanymi z jej wydaniem. Oceniając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem Sąd uznał, że nie naruszyła ona prawa. Zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z tego przepisu wynika, że o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia i ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględnić okoliczności wymienione w § 1 ust. 2 cytowanego rozporządzenia. Konstrukcja tego przepisu przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia obu przesłanek, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. W ocenie spełnienia przesłanki określonej w § 1 powołanego rozporządzenia wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia norm. Wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy tylko dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że tym czynnikiem szkodliwym występującym w środowisku pracy skarżącego był pył węglowy. Przepis § 9 ust. 1 cytowanego rozporządzenia przyznaje pracownikowi, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej prawo złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu zdrowia i opieki społecznej. Skarżący nie złożył formalnego wniosku o ponowne badanie. Natomiast wniósł odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R., w którym domagał się ponownego rozpatrzenia jego sprawy i stwierdzenia u niego choroby zawodowej pylicy płuc. Decyzja organu I instancji odmawiająca stwierdzenia choroby zawodowej opierała się na wynikach orzeczenia lekarskiego Przychodni Chorób Zawodowych [...] Centrum Medycznego w K. z dnia [...] r., która nie rozpoznała u skarżącego choroby pylicy płuc. Odwołanie skarżącego kwestionujące to ustalenie zawierało w istocie wniosek o ponowne badanie wyrażony w dorozumiany sposób w formie negacji wyników pierwszego badania. Wniosek pracownika złożony w trybie § 9 ust. 1 o ponowne badanie w przypadku nie zgadzania się przez niego z orzeczeniem lekarskim nie stwierdzającym u niego choroby zawodowej zobowiązuje organ administracji do zlecenia powtórnego badania. Z tego obowiązku wywiązał się organ inspekcji sanitarnej. Wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o powtórne badanie skarżącego. Zatem w odniesieniu do diagnozowania choroby zawodowej nie dopuszczono się naruszenia prawa. Wyczerpano dwuszczeblowy tryb badań prowadzonych przez wyspecjalizowane placówki diagnostyczne, powołane do rozpoznawania chorób zawodowych. W sprawach chorób zawodowych organ inspekcji sanitarnej jest związany orzeczeniem placówek diagnostycznych upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych. Oznacza to, że wiążą go także orzeczenia nie stwierdzające u pracownika choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Skoro w ocenie lekarzy orzeczników zmiany występujące w płucach skarżącego nie osiągnęły takiego stanu zaawansowania, by uzasadniały rozpoznanie pylicy, to organy inspekcji sanitarnej nie mogły tej choroby stwierdzić i to także w oparciu o wyniki badań przedstawionych przez skarżącego. Wobec powyższego skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.