II SA/Ka 3641/01
WyrokWSA w Gliwicach2004-02-27
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Łucja Franiczek, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę, uznając, że wnioskodawca nie posiadał legitymacji procesowej strony oraz uchybił termin do złożenia wniosku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy obu instancji błędnie oceniły termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nie uwzględniając w pełni treści art. 148 § 2 Kpa. Ponadto, sąd wskazał na potrzebę ponownego zbadania przymiotu strony skarżącego, podkreślając, że nie tylko właściciele nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji mogą być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, ale również ci, których nieruchomości mogą być negatywnie oddziaływane przez planowaną inwestycję. Sąd zwrócił również uwagę na konieczność rozpatrzenia wniosku dotyczącego pozwolenia na użytkowanie obiektu.Stan faktyczny
H. G. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego pozwoleniem na budowę warsztatu ślusarskiego oraz postępowania w sprawie jego "odbioru", zarzucając brak jego udziału jako sąsiada i uciążliwość inwestycji. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając brak legitymacji procesowej H. G. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na uchybienie terminowi do złożenia wniosku, choć dopuścił możliwość negatywnego wpływu hałasu na nieruchomość skarżącego. H. G. zaskarżył decyzję Wojewody do sądu, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta T.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA /del./ Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędzia NSA /del./ Łucja Franiczek Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2004r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza T. z dnia[...]r. Nr [...]
Decyzją Architekta Miejskiego w T. z dnia [...]r. [...] udzielono E. G. pozwolenia na budowę warsztatu ślusarskiego z garażem na działce nr [...] nr [...] położonej w T. przy ul. M.
Pismem dnia [...]r. E. G. złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy objętego w/w decyzją obiektu budowlanego. Zawiadomienie to zostało potraktowane przez Burmistrza Miasta T. jako wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie tego obiektu. Po rozpoznaniu tego wniosku Burmistrz [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art.104 Kpa oraz art.36 ust.1 pkt 5, art.57 i art.59 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz.1126 ze zm. obecnie Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz.2016 – zwanej dalej prawem budowlanym/.
W piśmie z dnia [...]r. /data wpływu do Starostwa Powiatowego w T. H. G. domagał się wznowienia postępowania zakończonego wydanym w "[...]" roku dla E. G. pozwoleniem na budowę warsztatu ślusarskiego w T. przy ul. [...] oraz postępowania w sprawie dokonanego w [...]r. "odbioru" tego warsztatu, zarzucając, że postępowania te toczyły się bez jego udziału jako sąsiada. Nadto podał, że nie wyrażał zgody na budowę przedmiotowego warsztatu, który stwarza dużą uciążliwość w korzystaniu z jego nieruchomości i budynku. Jest ona powodowana głównie przez hałas, używanych przy produkcji narzędzi oraz przez używane do transportu pojazdy mechaniczne poruszające się po drodze gruntowej, bo taką jest ona tym odcinku ul. [...].
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta T. na podstawie art.145 § 1 pkt 4 i art.149 § 3 Kpa odmówiono wznowienia na wniosek H. G. postępowania w sprawie zakończonej w/w decyzją ostateczną Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę warsztatu ślusarskiego. Uzasadnienie tej decyzji sprowadza się do stwierdzenia, że H. G. nie ma w tej sprawie legitymacji procesowej strony ponieważ jego nieruchomość nie graniczy z nieruchomością inwestora E. G. gdyż jest od niej oddzielona drogą.
W odwołaniu od tej decyzji H. G. zarzucił, że zarówno do wydania pozwolenia na budowę warsztatu jak i do jego "odebrania" doszło bez powiadomienia go jako najbliższego sąsiada, "który ma parcelę i dom w odległości 4 metrów", co uważa za postępowanie stronnicze. Podtrzymał też swoje wcześniejsze stwierdzenia co do dużej uciążliwości funkcjonującego już warsztatu ślusarskiego.
Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art.138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że nie podziela motywów decyzji organu niższej instancji, a to z tego względu iż nie można wykluczyć negatywnego wpływu hałasu powodowanego działalnością spornego warsztatu na nieruchomość sąsiednią , w tym także na nieruchomość wnoszącego odwołanie. Jego interes prawny do występowania w tej sprawie w charakterze strony wynika zatem z treści art.5 ust.2 pkt 3 prawa budowlanego. Odmowa wznowienia postępowania była jednakże zasadną zdaniem organu odwoławczego z uwagi na uchybienie przez H. G. terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie bowiem z art.148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z treści wniosku oraz z treści odwołania wynika zaś, że odwołujący się "wiedział o przeznaczeniu przedmiotowej inwestycji od kilku lat". Gdy jednocześnie brak jest zdaniem Wojewody [...] podstaw do wznowienia postępowania z urzędu to nie było przesłanek do jego wznowienia na żądanie strony.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. G. podtrzymał swoje wcześniejsze twierdzenia co do uciążliwości spornego warsztatu wybudowanego i "odebranego" bez jego zgody. Zarzucił nadto iż w kwestionowanej decyzji nie ustosunkowano się w ogóle do kwestii dokonanego "odbioru" tego warsztatu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo stwierdził, że z tych samych powodów nie było podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie objętego postępowaniem warsztatu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie głównie z przyczyn które Sąd nie będąc związany jej granicami wziął pod rozwagę z urzędu /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz.1270 – zwanej dalej ustawą p.s.a/. Podstawą żądania wznowienia postępowania było twierdzenie H. G., że nie był on jako sąsiad inwestora powiadomiony o postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę warsztatu ślusarskiego jak i w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie tego warsztatu. Powołał się on zatem na podstawę wznowienia określoną w art.145 § 1 pkt 4 Kpa. Taką też podstawę tego żądania przyjęły organy obu instancji. W tej zaś sytuacji błędne jest powołanie się przez Wojewodę w zaskarżonej decyzji jedynie na treść art.148 § 1 Kpa. Liczenie określonego w tym przepisie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania normuje bowiem w takim przypadku treść § 2 art.148 Kpa, której organ odwoławczy w ogóle nie wziął pod uwagę. Zgodnie z tym przepisem termin ten biegnie nie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania a od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. W tym zaś zakresie decyzje organów obu instancji żadnych ustaleń nie zawierają. Decyzja organu I instancji w ogóle zresztą nie ustosunkowuje się do terminowości złożenia wniosku, co być może jest jedynie następstwem przyjęcia, że H. G. nie miał w ogóle przymiotu strony postępowania. Co do tej kwestii /przymiotu strony/ należy podzielić jednak w pełni stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Z żadnego przepisu obowiązującego prawa nie wynika bowiem aby przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, mieli jedynie właściciele nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem /działką/ inwestycji. W tym względzie decyduje charakter planowanej inwestycji i możliwość jej niekorzystnego oddziaływania na inne nieruchomości, co będzie miał na uwadze organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zgromadzony dotychczas w sprawie materiał dowodowy nie daje przy tym podstaw do negowania twierdzeń skarżącego, że takie negatywne oddziaływanie /sprecyzowane w skardze i we wcześniejszych pismach procesowych skarżącego/ spornej inwestycji na jego nieruchomości występuje. Należy zwrócić nadto w tym aspekcie uwagę, że z decyzji organów obu instancji nie wynika jakie jest faktyczne wzajemne usytuowanie działek inwestora i skarżącego, z podaniem ich numerów geodezyjnych i odległości oraz znajdujących się na tych działkach zabudowań oraz odległości między nimi. Również te braki uzupełni organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy gdyż może to mieć istotne znaczenie dla oceny przymiotu strony skarżącego. Gdyby przymiot ten został ustalony to należy ustalić kiedy skarżący dowiedział się o decyzji kończącej postępowanie w sprawie o pozwolenie na budowę. Z orzeczenia powinno przy tym wynikać na podstawie jakich odwodów ustalenie to zostało poczynione. Niewątpliwie czym innym jest bowiem przeświadczenie czy też wiedza o przeznaczeniu budowanego obiektu od wiedzy, że obiekt ten jest wznoszony w oparciu o pozwolenie – decyzję wydaną przez organ administracji publicznej. Dopiero wówczas możliwe będzie stwierdzenie czy zachodzą formalne przesłanki dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania.
Należy też zwrócić uwagę, że zarówno we wniosku o wznowienie jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący kwestionuje również wydanie bez jego udziału jako zainteresowanego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie /"odebranie"/ spornego obiektu wydanej w [...]r. nad którym to żądaniem organy te przeszły do porządku z naruszeniem treści art.61 i art.104 Kpa, zwłaszcza w sytuacji gdy były one właściwe do rozpoznania również tego wniosku. W przypadku wątpliwości co do treści tego żądania należało zastosować treść art.64 § 2 Kpa. Zajęte w tym względzie stanowisko /pomijając już jego zasadność/ w odpowiedzi na skargę niewątpliwie nie stanowi rozpoznania tej sprawy /wniosku/ w rozumieniu art. 104 § 1 Kpa. Również to uchybienie proceduralne usunie organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Z tych wszystkich względów zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta T. podlegała uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i b i art.135 ustawy p.s.a. w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1271/.
S/G
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło