II SA/Ka 3677/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie: NSA Małgorzata Korycińska asesor WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant: stażysta Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2004 r. sprawy ze skargi "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1/ stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. z dnia [...] r. nr [...] i orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana 2/ zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie ustawienia przez "A" spółkę z o.o. w C. trzech masztów na posesji przy ul. [...] w C., oraz o terminie oględzin przedmiotowych masztów. W trakcie oględzin w dniu [...] r., dokonanych z udziałem Prezesa Zarządu Spółki, zostało ustalone, że na posesji przy ul. [...] w C. zostały ustawione 3 maszty z włókna szklanego o wysokości 12 metrów każdy, zaś na posesji nr [...] przy tej samej ulicy jeden maszt o wysokości 18 m. Wszystkie maszty zostały ustawione przez spółkę "A" i zamocowane w betonowych fundamentach, na masztach eksponowane były flagi państw będących kontrahentami Spółki. W trakcie oględzin osoby reprezentujące Spółkę stwierdziły, że ustawienie masztów odbyło się po uprzednim zgłoszeniu tego zamiaru właściwym organom i przy braku sprzeciwu. Ta ostatnia okoliczność była przedmiotem postępowania wyjaśniającego, w trakcie którego Urząd Miasta C., odnosząc się do zapytania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., dotyczącego czterech masztów, poinformował o braku w rejestrze stosownego zawiadomienia (dowód: pismo z dnia [...] r.). Zarówno w zapytaniu jak i w udzielonej odpowiedzi jako miejsce lokalizacji masztów wskazano posesję oznaczoną nr [...] przy ul. [...] w C. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. nr [...], na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (ówcześnie tekst jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126), nakazał W. S., Prezesowi Zarządu Firmy "A" spółka z o.o. z siedzibą w C., rozbiórkę trzech masztów flagowych o wysokości 12 m oraz jednego masztu flagowego o wys.18 m, usytuowanych w C. na posesjach nr [...] i [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazano, że maszty, będące obiektami budowlanymi, zostały wzniesione bez dokonania zgłoszenia wykonania robót budowlanych i bez zgody właściciela działki – Spółdzielni Mieszkaniowej "A". Od decyzji tej wniesione zostało odwołanie, podpisane przez W. S., posługującego się pieczątką Prezesa Zarządu [...] "A" spółka z o.o. w C. W odwołaniu zarzucono wydanie decyzji bez zachowania wymaganej procedury, w szczególności bez zawiadomienia o wszczęciu postępowania w zakresie masztu usytuowanego na parceli nr [...] przy ul. [...]. Powtórnie powołano się na fakt dokonania zgłoszenia wznoszenia trzech masztów w dniu [...] r. i brak sprzeciwu organu w wymaganym czasie, nadto zanegowano kwalifikowanie masztów jako budowli w rozumieniu prawa budowlanego, na potwierdzenie czego dołączono stanowisko Urzędu Statystycznego w G.. W odwołaniu zanegowano również twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji, dotyczące uprawnień właścicielskich Spółdzielni "A" do nieruchomości, na których posadowiono maszty. Odnośnie czwartego z masztów, usytuowanego na parceli nr [...], stwierdzono, że wbrew ustaleniom przyjętym w decyzji, nie został on zamocowany w roku [...], albowiem dokonano jego zakupu dopiero w roku [...]. Dnia [...] r. strona skarżąca została zapoznana z aktami sprawy, wnosząc jednocześnie jako dowód, oświadczenie Z. S., potwierdzające nadanie zwykłym pismem zgłoszenia do Urzędu Miasta C. montażu masztów flagowych. Pismem z dnia [...] r. Urząd Miasta C. poinformował o braku w rejestrach stosownego zgłoszenia montażu masztów flagowych na posesji przy ul. [...] w C. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu potwierdzono stanowisko zajęte przez organ I instancji, oraz stwierdzono, że przedmiotowe maszty, bez względu na ich charakterystykę dla potrzeb obrotu, po zamontowaniu na fundamentach betonowych, tworzą całość użytkową trwale związaną z gruntem, stanowią zatem budowlę w rozumieniu art. 3 ust. 3 prawa budowlanego. W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez "A" spółkę z o.o. w C. zwrócono się o uchylenie decyzji organu II instancji, jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego i procesowego. W uzasadnieniu zanegowano prawidłowość dokonanej kwalifikacji masztów jako budowli, wskazując zarówno na zamknięty w ocenie skarżącej katalog obiektów będących budowlami, wymienionych w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, jak i na charakterystykę przedmiotowych masztów dla potrzeb obrotu i przepisów księgowo-podatkowych. W zakresie przepisów postępowania, za ich naruszenie skarżąca Spółka uznała pominięcie przedstawionego dowodu z oświadczenia pracownika Spółki na okoliczność wystosowania zgłoszenia, brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania w zakresie masztu usytuowanego na posesji nr [...] przy ul. [...] oraz bezpodstawne uznanie tytułu prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej "A" do nieruchomości, na których posadowiono maszty. W piśmie z dnia [...] r., skierowanym do Sądu, skarżąca Spółka stwierdziła, że wobec prawdopodobieństwa zaginięcia zgłoszenia w siedzibie Urzędu Miasta C., to na organach administracji ciąży obowiązek wykazania, że zgłoszenie w zakresie prac związanych z montażem masztów nie zostało złożone. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podając iż przedmiotowe maszty w związku z ich trwałym zamocowaniem w betonowym fundamencie należy traktować jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu podkreślono, że wbrew twierdzeniom skarżącej, katalog budowli wymienionych w tym przepisie ma charakter wyliczenia przykładowego nie zamkniętego, zaś budowa – montaż masztów będących przedmiotem postępowania nie jest wymieniona w art. 29 cytowanej ustawy, przewidującym zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub jej zgłoszenia. Odnosząc się do przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy podniósł, że to na osobie inwestora ciąży obowiązek wykazania wniesienia zgłoszenia, a przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało brak takiego zgłoszenia w organie administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga będąca podstawą niniejszego postępowania sądowego została skierowana przez skarżącego do Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia [...] r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwaną dalej Przepisami wprowadzającymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej u.p.s.a. Przepis art. 134 § 1 u.p.s.a. przewiduje, że Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie ze względu na argumenty podniesione przez w skardze. Rozstrzygając o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego orzeka w drodze decyzji. Jednym z koniecznych elementów decyzji jest skierowanie jej do indywidualnie oznaczonego adresata, co stanowi realizację cechy podmiotowej konkretności decyzji. Adresatem decyzji winna być strona postępowania administracyjnego. Przepis art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wśród formalnych elementów, jakie powinna zawierać decyzja, wymienia także oznaczenie strony lub stron. Skierowanie przez organ decyzji do osoby, która nie jest stroną w sprawie stanowi natomiast przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Podmiot, do którego nastąpiło bowiem skierowanie decyzji, a który nie jest stroną postępowania, nie ma ani interesu prawnego, ani obowiązku, o których rozstrzygnięto decyzją załatwiającą sprawę. W rozpoznawanym przypadku organ I instancji skierował nakaz rozbiórki masztów flagowych imiennie do W. S., Prezesa zarządu spółki "A". Decyzję tę utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., wskazując, iż jej wydanie nastąpiło po rozpoznaniu odwołania W.S. Jednakże jak wynika z akt sprawy, postępowanie zostało wszczęte wobec [...] "A" spółki z o.o. w C., a w jego trakcie ustalono, że przedmiotowe maszty zostały ustawione przez wymienioną Spółkę. Okoliczność ta nie była w sprawie sporna, należy zatem uznać, że przymiot inwestora w niniejszej sprawie, związanej z postawieniem przedmiotowych masztów, posiada Spółka "A". Prowadzone wobec Spółki postępowanie, winno zatem zostać zakończone decyzją wydaną w stosunku do Spółki. Przepis art. 29 k.p.a. przewiduje, że stronami postępowania administracyjnego mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne. Strony nie będące osobami fizycznymi działają w postępowaniu administracyjnym przez swoich ustawowych przedstawicieli. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organem uprawnionym do reprezentowania spółki jest jej Zarząd (art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych – Dz. U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037). Jak wynika z odpisu z Rejestru Handlowego dział [...] nr [...] prowadzonego przez Sąd Rejonowy w C., z dnia [...] r., Zarząd w Spółce "A" jest jednoosobowy, jego członkiem jest W. S. Działając w charakterze organu osoby prawnej osoba fizyczna nie może jednak być imiennie adresatem decyzji skierowanej do innego podmiotu prawa, jakim jest osoba prawna, a taki status w polskim systemie prawa posiadają spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Skierowanie decyzji o nakazie rozbiórki do osoby fizycznej, będącej członkiem organu uprawnionego do reprezentowania Spółki należy zatem uznać za wadę spełniającą przesłankę nieważności postępowania wskazaną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Przedmiotem zaskarżenia do Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie była decyzja wydana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. z dnia [...] r. Zgodnie z art. 135 u.p.s.a Sąd, jeżeli jest to konieczne do dla końcowego załatwienia sprawy, stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Ponieważ w sprawie wadliwie został oznaczony adresat decyzji wydanej już na etapie postępowania przed organem I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł również w stosunku do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. Orzekając w sprawie ponownie, organy administracji winny w pierwszej kolejności precyzyjnie oznaczyć podmiot będący stroną postępowania w sprawie i sposób jego prawidłowej reprezentacji, a następnie skierować decyzję do strony postępowania. Mając na uwadze przedstawione wyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 134 § 1 oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Wobec uwzględnienia skargi Sąd zobowiązany był, zgodnie z dyspozycją art. 152 u.p.s.a., do określenia w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonywany. Rozstrzygnięcie w tym zakresie traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 209 u.p.s.a. w związku z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające.