II SA/Ka 3680/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Leszek Kiermaszek /spr./ Sędzia NSA Ewa Krawczyk Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant sekr. sąd. Elwira Karasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2004 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] nr [...] i orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] /[...] / zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] nr[...], wydaną na podstawie art. 28, 32 ust. 1 i 4, 34 ust. 4, 35 ust. 1, 2 i 4, 36 ust. 1 i art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126/, zatwierdził projekt budowlany i udzielił I. B. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego o budynek mieszkalno-handlowy na działce nr [...] położonej w T. przy ulicy [...]. Odwołanie od tej decyzji wniosła A. B., właścicielka sąsiedniej działki nr [...], wnosząc o jej uchylenie. Podniosła, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm./, skoro odległość projektowanego budynku od działki nr [...], stanowiącej drogę gminną dojazdową, jest mniejsza od wymaganej przepisami rozporządzenia. Ponadto niedopuszczalne było udzielenie pozwolenia budowlanego w sytuacji, gdy przed sądem toczy się postępowanie o ustanowienie drogi koniecznej. Wojewoda [...] nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] nr [...] na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i z powołaniem się na art. 5, 28 i 34 ust. 4 Prawa budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda motywując podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że skoro inwestor przedłożył wszystkie wymagane przepisami art. 33 pkt 2 Prawa budowlanego dokumenty należało udzielić pozwolenia budowlanego. Sprawa ustanowienia drogi koniecznej jako dojazdu do działki odwołującej się stanowi zagadnienie cywilno-prawne. Projekt usytuowania budynku nie narusza zaś przepisów techniczno-budowlanych, gdyż odległość budynku do działki nr [...] /stanowiącej własność Gminy T. – drogi/ wynosi 1,50 m, zaś pomiędzy istniejącym budynkiem a projektowanym – 4,00 m. Wojewoda nadto wskazał, że projekt został pozytywnie zaopiniowany i uzgodniony. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. B. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca ponowiła zawarty w odwołaniu zarzut, iż sposób usytuowania projektowanego budynku narusza § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, gdyż odległość od granicy działki stanowiącej drogę wynosi 1,50 m, a tymczasem przepisy wymagają zachowania 4,00 m. Zrealizowanie inwestycji utrudni czy nawet uniemożliwi dojazd od drogi publicznej do jej działki. Nie uwzględniły zaś organy, że w Sądzie Rejonowym w T. toczy się postępowanie o ustanowienie drogi koniecznej /sygn. akt [...] /, a szlak tej drogi przebiegać ma po działce nr [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Na wstępie wskazać trzeba, że skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednakże postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 r. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ właściwy wojewódzki sąd administracyjny upoważniony jest do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż zasadniczo nie z przyczyn w niej zawartych, ale z powodów, które Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi wziął pod rozwagę z urzędu /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Trafnie przyjął Wojewoda, że w razie spełnienia ustawowych wymagań organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, wynika to z normy art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./. Wymaganiami tymi są m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń /art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 ustawy Prawo budowlane/. Wbrew stanowisku Wojewody przedłożony projekt wszystkich tych wymagań nie spełnia. Z projektu zagospodarowania terenu, opracowanego na aktualnej mapie, wynika, że odległość projektowanej zabudowy od granicy działki nr [...] wynosi 4,00 m. Spełniony jest zatem wymóg zachowania odległości, o którym mowa w § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm./. Jednakże z omawianego projektu wynika nadto, że pomiędzy działkami nr [...] i [...] /działka ta wydzielona została z większej nr [...]/ położona jest działka nr [...], będąca drogą dojazdową i stanowiąca własność Gminy T., której szerokość – jak przyjął organ – wynosi 2,50 m. Płynie stąd wniosek, że odległość projektowanej zabudowy od granicy z działką nr [...] wynosi 1,50 m. Zatem przy założeniu, że dojazd do działki skarżącej od drogi publicznej – ulicy [...] biegnie po działce nr [...] oraz częściowo [...], zachowany będzie również wymóg odległości, o którym mowa w § 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych /według tego przepisu szerokość dojazdu nie może być mniejsza niż 3.00 m/. Aczkolwiek organy z tego punktu widzenia nie poddały analizie spełnienia wymagań techniczno-budowlanych, to jednak powyższe uchybienie, zdaniem Sądu, nie mogło wywrzeć wpływu na finalny wynik sprawy. Nie jest bowiem rzeczą organu administracji architektoniczno-budowlanej przesądzać w postępowaniu o pozwolenie na budowę o zasadności roszczenia cywilnoprawnego /ustanowieniu drogi koniecznej/. Istotne jest to, że projektowana zabudowa nie naruszy postanowień wynikających z § 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Kontrolowane decyzje administracyjne nie mogą się jednak ostać z zupełnie innego powodu. Zgodnie z tym co rozważono, odległość projektowanej zabudowy od granicy z sąsiednią działką nr [...] będącą drogą gminną wynosi 1.50 m. Zgodnie zaś z przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm./ obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległościach określonych w art. 43 ust. 1 ustawy. Dla dróg gminnych na terenie zabudowy miast i wsi odległość ta wynosi co najmniej 6,00 m. W rozpoznawanej sprawie wymóg zachowania określonej odległości nie jest zachowany. Co prawda przepis art. 43 ust. 2 ustawy upoważnia właściwy zarząd drogi do wyrażenia zgody, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, na usytuowanie projektowanego obiektu przy drodze w odległości mniejszej niż określona w ust. 1, to jednak wymaga to wydania aktu administracyjnego /postanowienia/. Inwestorzy dołączyli do projektu pismo Dyrektora Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w T. z dnia [...] "uzgadniające bez uwag rozbudowę budynku nr [...]przy ul.[...]". Pisma tego nie można uznać za wymaganego art. 35 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych pozwolenia właściwego organu. Po pierwsze z treści tego pisma nie wynika, czy wyrażenie zgody na usytuowanie projektowanej zabudowy w odległości mniejszej niż 6,00 m odnosi się do zewnętrznej krawędzi jezdni – ulicy [...], czy też działki nr [...]– drogi dojazdowej do działki skarżącej. Ta kwestia ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, z zawartych w aktach sprawy materiałów nie wynika nawet, czy powyższa droga stanowi dojazd wyłącznie do działki skarżącej, czy też do innych działek, w tym inwestorów. Po drugie, i to zasadniczo – wyrażenie zgody przez właściwy zarząd drogi na usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze w odległościach mniejszych niż określone następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, a zatem nie w drodze pisma, lecz w formie przewidzianej dla władczej ingerencji organu, tj. przez podjęcie aktu administracyjnego. Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu naruszenie przez organy wskazanych przepisów postępowania mogło mieć wpływ i to istotny na wynik sprawy. Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku /art. 152 wymienionej ustawy/ oraz zasądzić od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, które sprowadzają się do uiszczonego wpisu od skargi /art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające... w związku z art. 55 ust. 1 ustawy o NSA/. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy do wyjaśnienia pozostanie kwestia, czy właściwy zarząd drogi wyraża zgodę na usytuowanie projektowanego budynku w stosunku do działki nr [...] w odległości mniejszej niż określona w art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Zadba organ administracji architektoniczno-budowlanej by stanowisko zarządu drogi nastąpiło we właściwej formie. Przedłożenie przez inwestora tego zezwolenia w rozumieniu art. 35 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oznaczać będzie, że inwestor spełnił wymagania ustawowe, stąd brak będzie przeszkód do udzielenia pozwolenia budowlanego. Zgodnie z tym co rozważono, niezakończenie postępowania przed sądem powszechnym nie będzie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy na drodze administracyjnej. SJ/