II SA/Ka 3681/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA /del./ Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędziowie: NSA /del./ Łucja Franiczek WSA Włodzimierz Kubik Protokolant stażystka Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2004 r. sprawy ze skargi W.N. /N./ na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] Nr [...] i orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 10 /dziesięć/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm. – zwanej dalej prawem budowlanym z 1974 r./ w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. /Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm., obecnie Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 – zwanej dalej prawem budowlanym z 1994 r./ oraz art. 104 Kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta R. nakazał H. i A. małżonkom N. przedłożyć w terminie do [...] inwentaryzację wiaty zrealizowanej na ich działce nr [...] przy ul. Ś. w R. oraz opinii o stanie technicznym tej wiaty, sporządzoną przez osobę posiadającą w tym zakresie odpowiednie uprawnienia. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający stwierdził, że objęta postępowaniem wiata posadowiona przy granicy z działką nr [...] stanowiącą własność W.N. została postawiona w [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jest ona oparta na słupach stalowych posadowionych na betonowych fundamentach i "pokryta blachą trapezową o wymiarach 4 m x 14 metrów". Nie zachodzą zatem podstawy zastosowania do niej treści art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. Nie zachodzą też przesłanki do wydania nakazu rozbiórki wiaty w oparciu o treść art. 37 prawa budowlanego z 1974 r. Likwidacja samowoli popełnionej przy budowie wiaty powinna być zatem przeprowadzona na podstawie przepisów obowiązujących w czasie budowy wiaty tj. na podstawie ustawy z 1971 r. Dalej organ orzekający /powołując treść obowiązującego w czasie budowy wiaty planu zagospodarowania przestrzennego/ stwierdził, że funkcja wiaty związana była "ze szczególnymi funkcjami" strefy planu, na której była ona położona i tym samym jej lokalizacja nie naruszała treści tego planu. Po wykonaniu przez małżonków N. nałożonych powyższą decyzją obowiązków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta R. pismem z dnia [...] powiadomił Wydział Architektury Urzędu Miasta R., że wobec stwierdzenia dobrego stanu technicznego wiaty, która jednocześnie nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych i zdrowotnych dla otoczenia, brak jest podstaw do wydania decyzji opartej na treści art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. i dlatego też celowym jest rozstrzygnięcie kwestii udzielenia pozwolenia na użytkowanie wiaty. Wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R. decyzją z dnia [...] Nr [...] orzeczono o dopuszczeniu do użytkowania samowolnie wybudowanej wiaty stalowej na działce nr [...] w R. przy ul. Ś.. W decyzji tej podano, że została ona wydana na wniosek H. i A. małżonków N. Jako jej podstawę prawną wskazał organ orzekający art. 104 Kpa oraz art. 5, art. 55 ust. 1 pkt 1, art. 56 ust. 1, art. 59 ust. 1 i art. 103 prawa budowlanego z 1994 r. Uzasadnienie decyzji sprowadza się do skrótowego zrelacjonowania dotychczasowego postępowania, w tym głównie przed organem nadzoru budowlanego. W odwołaniu od tej decyzji W.N. stwierdził, że do wiaty wybudowanej w [...] zostało dobudowane w [...] "pomieszczenie na żywiec". W granicy jego pola zostało też wybudowane za wiatami ogrodzenie naruszające jego własność oraz uniemożliwiające mu dojazd do jego działki, z którego wcześniej korzystał. Z tego też powodu ponosi duże straty w uprawach polowych i w hodowli. Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 42 prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że organ I instancji był związany stanowiskiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta R. zawartym w w/w piśmie tego Inspektora z dnia [...]. Dalej podał, że pozwolenie na użytkowanie dotyczy wiaty stalowej a nie "pomieszczenia na żywiec" o jakim mowa w odwołaniu. Nie zostało też wykazane aby odwołujący się korzystał z prawa służebności drogi koniecznej po działce, na której zlokalizowana jest objęta postępowaniem wiata. Przedmiotem rozstrzygnięcia nie jest też spór graniczny wywołany wybudowaniem ogrodzenia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.N. domagał się przywrócenia mu prawa dojazdu do jego działki nr [...]. Podał, że przedmiotem sporu nie jest wiata ale wybudowane przez małż. N. ogrodzenie pozbawiające go dojazdu do pola. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą jakkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze, które Sąd nie będąc związany zarzutami skargi wziął pod rozwagę z urzędu zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 – zwanej dalej ustawą p.s.a./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271 – zwanej dalej ustawą p.w.u.p/. Decyzje te zapadły bowiem zdaniem Sądu bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy p.s.a. Wobec niedostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy nie można też wykluczyć, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że pozwolenie na użytkowanie oparte na treści art. 42 prawa budowlanego z 1974 r. /bo właśnie ten przepis mógł jak to zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji, stanowić w niniejszej sprawie podstawę wydania pozwolenia na użytkowanie – w zw. z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r./ może być wydane jedynie na wniosek inwestora a nie z urzędu /zobacz m.in. § 59 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego – Dz.U. Nr 8 poz. 48 ze zm./. Takiego zaś wniosku pochodzącego od H. i A.N. w przedstawionych Sądowi aktach administracyjnych brak. Za wniosek taki nie mogło być niewątpliwie uznane /na co wskazuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji/ pismo PINB dla Miasta R. z dnia [...] skierowane do Urzędu Miasta R. Nadto jedną z koniecznych przesłanek wydania w tym trybie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia jest stwierdzenie zgodności istnienia takiego obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w chwili budowy tego obiektu /w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r./. To zaś prowadzi do wniosku, że nie można udzielić pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego bez jednoznacznego określenia jego charakteru pod względem sposobu jego użytkowania. Sposób przeznaczenia obiektu /sposób jego użytkowania/ decyduje bowiem ewentualnie o możliwości jego usytuowania na danym terenie z punktu widzenia wymagań planu zagospodarowania przestrzennego. Tego podstawowego i koniecznego wymagania decyzje organów obu instancji nie spełniają skoro dla charakterystyki objętego nimi obiektu użyto jedynie określenia w postaci "wiaty stalowej". Nie sprecyzowano natomiast w jakim charakterze /na jaki cel/ wiata ta ma być wykorzystywana. Tym samym nie można stwierdzić zgodności jej usytuowania z przepisami o planowaniu przestrzennym, która to zgodność jest jak już stwierdzono, konieczną przesłanką wydania pozwolenia na użytkowanie. Funkcja przedmiotowej wiaty nie została też określona w sposób czytelny i jednoznaczny w w/w decyzji PINB dla Miasta R. z dnia [...]. Wymogu w tym względzie nie spełnia też użyte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sformułowanie /w żaden zresztą sposób bliżej nieuzasadnione/, że wiata stanowi zadaszenie dla środków transportu skoro nie podano o jakie środki transportu chodzi i na jaki cel mają być one wykorzystywane. Należy także stwierdzić, że pozwolenie na użytkowanie powinno w dostateczny i jednoznaczny sposób konkretyzować przedmiot tego pozwolenia, w sposób umożliwiający jego identyfikację w terenie, a nadto w odniesieniu do obiektu co do którego stwierdzono wcześniej brak podstaw do zastosowania treści art. 37 prawa budowlanego z 1974 r. Również tego wymogu decyzje organów obu instancji nie spełniają. W decyzjach tych nie podano bowiem wymiarów wiaty, ani powierzchni jej zabudowy ani jej dokładnego usytuowania na działce nr [...]. Z decyzji tych nie wynika także aby istniało bezpośrednie powiązanie wymienionej w nich wiaty ze znajdującym się w aktach planem zagospodarowania i opinią budowlaną /w decyzjach tych nie wymieniono tych dokumentów jako ich załączników/. Gdyby zaś przyjąć te dokumenty za załączniki decyzji to powstaje zdaniem Sądu zasadnicza wątpliwość co do tożsamości obiektu objętego zaskarżoną decyzją oraz decyzją PINB dla Miasta R. z dnia [...] Nr [...], w której jak się wydaje, jest mowa o obiekcie o wymiarach 4 m x 14 m a nie 13.30 m x 11.00 m. Nie wiadomo zatem czy w decyzjach tych chodzi o ten sam obiekt a jest to konieczna przesłanka zastosowania treści art. 42 prawa budowlanego z 1974 r. Te wszystkie wątpliwości wyjaśni organ orzekający przy ponownym rozpoznaniu sprawy a swoje stanowisko w tym względzie uzasadni zgodnie z treścią art. 107 § 3 Kpa. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 ustawy p.s.a. oraz w zw. z art. 97 § 1 ustawy p.w.u.p. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm./ w zw. z art. 97 § 2 ustawy p.w.u.p. W nawiązaniu do zarzutów skargi należy podzielić natomiast stanowisko Wojewody [...], że kwestie związane z prawem korzystania przez skarżącego z dojazdu do swojej działki po nieruchomości nie objętej "postępowaniem legalizacyjnym", nie stanowiły przedmiotu postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją i z tego powodu pozostawały one poza sferą rozważań w niniejszej sprawie. Z tego też względu nie mogły one stanowić skutecznych zarzutów skargi. SJ/