II SA/Ka 3687/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia Małgorzata Korycińska /spr./ Asesor Rafał Wolnik Protokolant referent Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2004r. sprawy ze skargi G. M. i J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. decyzją z dnia [...]r. nakazał G. M. i J. M. rozbiórkę wiat zlokalizowanych w G. oznaczonych numerami [...] i [...] na szkicu z protokołu oględzin stanowiącym integralną część decyzji. U podstaw materialoprawnych rozstrzygnięcia organ nadzoru budowlanego I instancji przywołał art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /wówczas tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz.1126 z późn.zm. – obecnie Dz.U.z 2003r. Nr 207 poz.2016 ze zm./ zwanej dalej prawem budowlanym, a w uzasadnieniu wskazał, iż wybudowane po 1997r. wiaty powstały bez pozwolenia na budowę "jak i bez zgłoszenia". Podano, że wiata o nr [...] posiada wymiary 9,10 m x 3,50 m, a wiata nr [...]odpowiednio 8,20 m x 3.25 m. W odwołaniu G. M. i J. M. wnieśli "o pozostawienie niniejszych wiat", które służą potrzebom prowadzonego gospodarstwa rolnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie w pełni podzielając pogląd organu I instancji o obowiązku zastosowania w sprawie art. 48 prawa budowlanego. Organ odwoławczy przyznał przy tym, iż powierzchnia zabudowy wiat powstałych na terenie działki siedliskowej skłania do przyjęcia tezy, iż realizacja tych wiat obwarowana była li tylko obowiązkiem zgłoszenia, o którym stanowi art.30 ust,.1 prawa budowlanego, przy czym brak danych co do rozpiętości konstrukcji nie pozwala na jednoznaczne wypowiedzenie się w tej kwestii. Ten brak nie miał jednak, zdaniem organu znaczenia istotnego, albowiem gdyby nawet przyjąć, iż budowa wiat zwolniona była z obowiązku uzyskania pozwolenia na ich budowę, to istniał wymóg zgłoszenia nie dopełniony przez inwestorów. W skardze G. i J. mał. M. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji kwestionując pogląd organów o wymogu jakiejkolwiek akceptacji właściwego organu dla budowy spornych wiat. Podnieśli, iż są to "budowle prowizoryczne" mają bardzo małe rozmiary i luźną konstrukcję i nie "przeszkadzają nikomu". Ponadto skarżący uznali za niedopuszczalne wypowiedzenie się organu odwoławczego w sprawach nie objętych decyzją organu I instancji. Ten zarzut dotyczy uwagi zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o "dużym niezdyscyplinowaniu i braku poszanowania przez państwa M. dla przepisów prawa budowlanego", a uwaga ta związana była z niezrealizowaniem przez skarżących obowiązku rozbiórki innego obiektu budowlanego /budynku mieszkalnego/. W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono postulował jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska. Sąd Administracyjny zważył co następuje: Kontroli legalności sprawowanej przez Sąd stosownie do art.152 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz.1269/ obowiązującej obecnie i art.21 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74 poz.368 z późn. zm./ obowiązującego w dacie wniesienia skargi poddana została decyzja administracyjna. Oceniając zgodność z prawem decyzji administracyjnej Sąd baczyć musi m.in. i na to, czy stwierdzone ewentualne naruszenie prawa materialnego bądź norm postępowania miały wpływ na wynik sprawy bądź mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art.145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm. zwanej dalej Prawem o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, Sąd rozważa również to, czy poddane jego ocenie rozstrzygnięcie administracyjne nie zawiera kwalifikowanych wad prawnych w rozumieniu art.156 § 1 k.p.a. jak i czy nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Żadne inne względy nie mogą stanowić podstaw kontroli sądowej prowadzonej w stosunku do decyzji administracyjnej. Analizując w tak zakreślonych ramach przedmiot zaskarżenia Sąd uznał, iż nie zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, czego domagali się skarżący. Stosownie bowiem do art.48 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia właściwy organ nakazywał w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przywołany przepis określa zatem skutki naruszenia reżimu budowlanego wynikające z art.28 ust.1 i art.30 tej ustawy. Pierwszy z przywołanych przepisów wprowadza generalną zasadę, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i ustanawia wyjątki od tej reguły odsyłając do art.29 prawa budowlanego. Przepis art.29 omawianej ustawy to zamknięty katalog budowli i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jednakże zwalniając z tego obowiązku, ustawodawcę w art.30 ust.1 prawa budowlanego niektóre budowy i roboty budowlane obarczył wymogiem uprzedniego zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi. Zgłoszenie to powinno być dokonane przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, do których można przystąpić, jeżeli w ciągu 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu /art.30 ust.2 prawa budowlanego w brzmieniu wówczas obowiązującym/. W sytuacji, gdy roboty budowlane na prowadzenie, których konieczne jest pozwolenie na budowę prowadzone są lub były bez tego pozwolenia /decyzji ostatecznej/ to właściwy organ mocą przytoczonego art.48 prawa budowlanego zobligowany był wydać nakaz rozbiórki obiektu lub jego części. Ten sam obowiązek spoczywał na organie wówczas, gdy budowa czy roboty budowlane zwolnione były z obowiązku pozwolenia na budowę, ale wymagały zgłoszenia, którego inwestor nie dopełnił. Również wtedy, gdy nastąpiło zgłoszenie lecz organ wniósł sprzeciw zlekceważony przez inwestora zastosowanie miał art.48 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 11 lipca 2003r. Ponieważ w analizowanym art.48 prawa budowlanego ustawodawca użył pojęcia obiekt budowlany, to przypomnieć należy definicję tego określenia zawartą w art.3 pkt 1,w myśl którego przez obiekt budowlany należy rozumieć: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowle stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami i obiekt małej architektury. Z kolei budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będących budynkiem lub obiektem małej architektury /art.3 pkt 3 prawa budowlanego/. Przed przeniesieniem omówionych uregulowań prawnych na ustalony w sprawie stan faktyczny wskazać jeszcze należy na przepis art. 49 prawa budowlanego, który wyłączał stosowanie art.48, ale tylko wówczas, gdy od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części upłynęło 5 lat, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący, co pozostaje bezspornym, na terenie działki siedliskowej wybudowali dwie wiaty o powierzchni zabudowy poniżej 35 m2 , nie związane trwale z gruntem. Z ich relacji wynika, iż wiaty te powstały po [...]r. / "około trzech lat temu" jak podali w toku oględzin/ i przed rozpoczęciem ich budowy nie ubiegali się ani o pozwolenie na budowę, ani też nie zgłosili zamiaru wykonania tych obiektów organowi architektoniczno - budowlanemu. Niestety oględziny nie dają odpowiedzi na pytanie newralgiczne dla ustalenia wymogu z prawa budowlanego, a mianowicie jaka jest rozpiętość konstrukcji obu wiat. Gdyby bowiem nie była większa niż 4,80 m, to wówczas budowa ta byłaby zwolniona z obowiązku pozwolenia na budowę, lecz obwarowana wymogiem zgłoszenia /art.29 ust.1 pkt 1 w zw. z art.30 ust.1 pkt 1 prawa budowlanego/. To niewątpliwe uchybienie przepisów postępowania /art.77 § 1 k.p.a./ nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy gdyż ustawodawca zarówno w przypadku budowy bez pozwolenia na budowę jak i bez zgłoszenia /w sytuacji zwolnienia z obowiązku pozwolenia na budowę lecz objęcia obowiązkiem zgłoszenia/ nakazał likwidować skutki powstałej samowoli w tym samym trybie, a to art.48 prawa budowlanego. Sąd podziela zatem w tym zakresie wywód organu odwoławczego zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie ma również znaczenia to, co skarżący eksponuje w skardze, a mianowicie "prowizoryczność" obiektów. Prawo budowlane nie zna takiego pojęcia, a jego ewentualnym odpowiednikiem może być określenie "tymczasowy obiekt budowlany", jednakże sporne wiaty nie są tymczasowymi obiektami budowlanymi w rozumieniu art.3 pkt 5 prawa budowlanego. Są natomiast obiektem budowlanym, a to, że nie są trwale związane z gruntem sprawia, że należy zaliczyć je do kategorii budowli określonej w art.3 pkt 3 prawa budowlanego. Trafnie więc organ, którego działanie zaskarżono uznał, iż w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art.48 prawa budowlanego i ustaliwszy istnienie braku formalnego wykonał obowiązek wynikający z tego przepisu. Natomiast refleksje organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a dotyczące nie przestrzegania przez skarżących przepisów prawa budowlanego, nie można, uznać jak wydaje się uważają skarżący, za naruszenie granic postępowania odwoławczego. Z tych też względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i oddalił ją na podstawie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1271 ze zm./. S/G