II SA/Ka 3707/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA /del./ Szczepan Prax Sędziowie: NSA /del./ Zofia Borowicz /spr./ WSA Stanisław Nitecki Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty C. z dnia [...] r. numer [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3) zasądza od Wojewody Ś. na rzecz skarżącego kwotę [...] / [...] / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty Powiatu C. na podstawie art. 6 pkt 6, art. 33j art. 37l ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. z 2001, Dz.U. Nr 6, poz. 56 ze zm./ § 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm./ odmówiono przyznania C. W. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Z akt sprawy wynika, że C. W. został zarejestrowany w PUP w C. w dniu [...] r. Decyzją z dnia [...] r. został uznany za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. W oparciu o przedłożone dokumenty organ ustalił, że C.W. posiada okres uprawniający do zasiłku przedemerytalnego w rozmiarze [...] lat [...] miesięcy i [...] dni, w tym [...] lat, [...] miesiące i [...] dni wykonywania pracy w warunkach szczególnych. C. W. w okresie od [...] do [...] r. pracował w Przedsiębiorstwie Sprzętu Transportu i Robót Inżynieryjnych "A". Ten okres zatrudnienia pomimo przedłożenia stosownego dokumentu, nie został uwzględniony przez organ I instancji, jako praca w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, ponieważ praca, którą wykonywał C. W. nie jest wymieniona w § 4 – 15 cyt. rozporządzenia. Nadto brak jest informacji, że firma "A" została przekształcona z przedsiębiorstwa państwowego lub przekazana organom samorządu terytorialnego lub, że uprawnienia i obowiązki organu założycielskiego przejął wojewoda lub inny organ państwowy. Przywołując treść art. 37j ust. 1 i ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz § 1 ust. 3 cyt. rozporządzenia organ I instancji uznał, że C. W. nie spełnił warunków do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W odwołaniu od tej decyzji C. W. zarzucił, że w chwili rejestracji w PUP posiadał staż pracy wymagany do przyznania zasiłku przedemerytalnego tj. [...] lat, [...] miesięcy, w tym [...] lat w warunkach szczególnych, co zostało potwierdzone stosownym świadectwem pracy. Zarzucił, że fakt pracy w warunkach szkodliwych nie może być uzależniony od tego, czy jest ona wykonywana w przedsiębiorstwie państwowym czy też u prywatnego pracodawcy, skoro jest to ta sama praca. Podkreślił, że przemiany gospodarcze nie mogą wywoływać negatywnych skutków wobec pracowników, co oznacza, że zaskarżona decyzja jest niesprawiedliwa i wnosił o jej weryfikację. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody Ś. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa odwołanie nie zostało uwzględnione. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji przywołał treść art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i stwierdził, że przesłanki zawarte w tym przepisie nie zostały spełnione. Organ odwoławczy zaakceptował stan faktyczny sprawy ustalony przez organ I instancji, co do tego, że okres pracy odwołującego się w firmie "A" nie może być zaliczony do okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Na poparcie stanowiska organ odwołał się do regulacji zawartej w § 1 ust. 3 cyt. rozporządzenia wskazując, że za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze uznaje się pracę w jednostkach prywatnych przekształconych z jednostek państwowych, i tylko na warunkach określonych tym aktem prawnym i tylko na określonych stanowiskach lub zawodzie. W ocenie organu odwoławczego przywołany przepis nie dotyczy wszystkich prywatnych zakładów pracy. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego C. W. zażądał weryfikacji decyzji organu odwoławczego i przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego. Zarzucił, podobnie jak uprzednio w odwołaniu, że decyzja jest krzywdząca poprzez to, iż różnicuje uznanie pracy w tych samych warunkach, od tego, czy jest ona wykonywana w przedsiębiorstwie państwowym, czy też prywatnym. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie prezentując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ - zwanej dalej p.s.a. Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości kontroluje zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Przeprowadzona przez Sąd w tym zakresie kontrola zaskarżonego aktu wykazała, że narusza on przepisy obowiązującego prawa. Zgodnie z art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. z 2001 r. Dz.U. Nr 6 poz. 56 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 35 lat dla mężczyzn lub 30 lat w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Stosownie do art. 37j ust. 1a cyt. ustawy /dodanego przez art. 1 pkt 35 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. – Dz.U. Nr 89, poz. 73 zmieniającej nin. ustawę z dnia 12 września 2001 r./ obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których mowa w ust. 1 są uwzględnione po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Z treści § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm./ wynika, że rozporządzenie to stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4 – 15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazem". Przepis § 1 ust. 1 cyt. aktu, zgodnie z zawartym w art. 55 ustawy z dnia 14.12.1982 o z.e.p. /Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm./ upoważnieniem ustawowym, nie różnicuje pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze – ze względu na rodzaj zakładu pracy, w którym tego rodzaju praca jest świadczona. Podstawy do takiego zróżnicowania nie dają również przepisy § 1 ust. 2 i 3 tegoż rozporządzenia wykonawczego. Istotne jest natomiast do uznania konkretnego rodzaju pacy lub stanowiska pracy jako wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jedynie to, czy jest to praca wymieniona w § 4 – 15 oraz w wykazach A i B stanowiących załącznik do tego rozporządzenia, zaś wykazy stanowisk ustalone przez właściwe podmioty w stosunku do podległych zakładów mają wyłącznie charakter techniczno-porządkujący. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy administracyjne bezpodstawnie uznały podmiotowe ograniczenia dopuszczalności stosowania przepisów omawianego rozporządzenia jedynie w zakładach pracy, do których odnoszą się nakazy z § 1 ust. 2 i 3 tego aktu wykonawczego, z pominięciem pracowników zatrudnionych przez prywatnych pracodawców przy pracach tego samego rodzaju. Jak już wyżej Sąd podkreślił tego rodzaju wykładnia nie ma oparcia w przepisach cyt. rozporządzenia i jest sprzeczna z zasadą równego traktowania wszystkich ubezpieczonych /art. 2a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm./, a także konstytucyjną zasadą równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji z jakiekolwiek przyczyny /art. 32 Konstytucji RP/. Wyjaśnił tę kwestię Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lipca 1999 r. sygn. akt III RN 25/99 oraz w wyroku z dnia 15 listopada 2000 r. sygn. akt II UKN - opubl. OSNP 2002/11/272/. Również taką wykładnię omawianego prawa materialnego zaprezentowano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym /por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2000 r. sygn. akt II SA 1510/00, LEX 53700/. Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości tę linię orzecznictwa sądowego podziela. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji dodatkowo stwierdzono, że praca, którą skarżący wykonywał w okresie od [...] r. do [...] r. w prywatnym przedsiębiorstwie o nazwie "A" nie jest wymieniona w § 4 – 15 cyt. rozporządzenia. W uzasadnieniu organu II instancji nie rozważano bliżej tej kwestii. Z akt sprawy wynika natomiast, że w świadectwie pracy z dnia [...] r. tegoż pracodawcy stwierdzono, iż skarżący zajmował stanowisko [...]. W świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia [...] r. stwierdzono, że w okresie od [...] do [...] r. skarżący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę [...] pracując na stanowisku [...] tj. na stanowisku wymienionym w wykazie [...] dz. [...] poz. [...] omawianego rozporządzenia. Na takim samym stanowisku skarżący pracował m.in. w okresie zatrudnienia w "B" SA w S. w latach [...] – [...] i jak wynika z akt sprawy w oparciu o przedłożone świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia [...] r. ten okres pracy został zaliczony skarżącemu do okresu uprawniającego do wcześniejszego przejścia na emeryturę. Orzekające organy nie wyjaśniły z jakich powodów praca skarżącego na stanowisku [...] w czasie zatrudnienia w firmie "A" nie może być uznana za pracę wymienioną w wykazie [...] do cyt. rozporządzenia a zatem dotychczas wyrażone w tym zakresie stanowisko należało uznać za dowolne. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że organy orzekające naruszyły prawo materialne /art. 37j ust, 1 i 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i omawiane przepisy rozporządzenia wykonawczego, które miało wpływ na wynik sprawy/ oraz przepisy postępowania /art. 7, 77 § 1 i 80 kpa/ co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz 135 p.s.a. Mając na uwadze treść art. 152 p.s.a. określono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu gdyż wyrok Sądu nie jest prawomocny. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 i 210 § 1 p.s.a. SJ/