II SA/Ka 4/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: NSA Ewa Krawczyk asesor WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Elwira Karasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2004 r. sprawy ze skargi A.C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę Dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wszczął postępowanie w sprawie "kontroli nieruchomości M. i K. S. przy ul.[...]". Postępowanie wszczęto w związku z zawiadomieniem dokonanym przez A. C. w sprawie faktu samowoli budowlanej, polegającej na budowie drogi dojazdowej przez M. i K. S. na ich działce, czym zakłócono stosunki wodne na działkach sąsiednich. Dnia [...] przeprowadzono wizję lokalną, w trakcie której ustalono, że na parceli stanowiącej własność K. S. została wykonana droga dojazdowa do pół, o długości ok. 80 metrów i szerokości do 3 metrów. Drogę wykonano z tłucznia stanowiącego odpady górnicze. Na odcinku rowu melioracyjnego wykonano przepust z rur PCV. Od strony prawej stwierdzono wody na granicy wybudowanej drogi dojazdowej. Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., na podstawie art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) wstrzymał K. S. prowadzenie robót budowlanych drogi dojazdowej wykonanej bez wymaganego zezwolenia. W postanowieniu brak jest rozstrzygnięć w zakresie ustalenia wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń (art. 50 ust.2 pkt 2 ustawy prawo budowlane). Postanowienie zawiera pouczenie, iż traci ono ważność po upływie 2 miesięcy od daty doręczenia. Postanowienie zostało odebrane przez strony postępowania dnia [...]. Zażalenie na to postanowienie [...] wniósł A.C., kierując je bezpośrednio do organu II instancji, który przekazał je organowi I instancji [...]. W zażaleniu A. C. podniósł zastrzeżenia wobec zasadności wydania postanowienia w trybie art. 50 ustawy prawo budowlane, skoro droga została już wybudowana. Nadto skarżący zauważył, że postanowienie nie zawiera rozstrzygnięć w zakresie wymagań nałożonych na inwestora i wyraził przekonanie, że w sprawie winna zostać wydana decyzja dotycząca nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Równocześnie A. C. zawnioskował ponownie o wyznaczenie innego organu I instancji do rozpoznania sprawy, podnosząc zarzut braku obiektywności w działaniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. W tym zakresie składający zażalenie powołał się na swoje wcześniejsze pismo z dnia [...] zawierające skargę na działalność organu I instancji. W skardze tej zarzucono zarówno opieszałość w działaniu, jak i osobiste zaangażowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. w wynik sprawy, z tego względu, iż w przeszłości jako architekt działający na zlecenie inwestora K. S., wykonywał dokumentację projektową dotyczącą budowy kurnika dla drobiu. Do akt dołączono kopię tego projektu. [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżonym postanowieniem umorzył postępowanie zażaleniowe, jako podstawę prawną podając art. 50 ust. 4 ustawy prawo budowlane. W uzasadnieniu stwierdzono, że od daty doręczenia zaskarżonego postanowienia upłynął termin 2 miesięcy. W związku z upływem czasu i brakiem wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 ustawy prawo budowlane, postanowienie o wstrzymaniu robót utraciło ważność, wobec czego organ odwoławczy uznał postępowanie zażaleniowe za bezprzedmiotowe. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. C. wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że ustalenia faktyczne potwierdziły fakt wykonania bez pozwolenia drogi na przedmiotowej nieruchomości. Skarżący wyraził w związku z tym przekonanie, że organy nadzoru budowlanego winny były wydać decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w oparciu o art. 48 ustawy prawo budowlane, a nie wstrzymywać prowadzenie już zakończonych prac budowlanych. Skarżący opisał nadto przebieg postępowania, w tym reakcję organów nadzoru budowlanego na jego skargę z dnia [...] w sprawie nienależytego wykonywania obowiązków i przewlekłego postępowania przed organem I instancji. Strona podkreśliła, że wobec umorzenia postępowania organy nie udzieliły jej informacji, jakie będą dalsze działania w sprawie, czy będą one kontynuowane, czy też została ona definitywnie zakończona. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację podaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 11 marca 2004 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach A. C. podał, że w sprawie nie zostały wydane jakiekolwiek dalsze rozstrzygnięcia, skarżący nie wnosił jednakże skargi na bezczynność organu nadzoru budowlanego. W aktach sprawy znajdują się nadto pisma z dnia [...] oraz [...] kierowane przez organ Nadzoru Budowlanego II instancji do A.C., z których wynika, że brak decyzji w trybie art. 51 ust. 1 ustawy prawo budowlane oznacza wycofanie się organu administracji z zastrzeżeń w stosunku do prowadzonych robót, organ II instancji nie traktuje powstałej drogi jako budowli czy urządzenia budowlanego, a rozstrzygnięcie sporu w zakresie naruszenia stosunków wodnych, powstałego na tle wykonanych robót, nie należy do właściwości organu nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie umorzenia postępowania zażaleniowego. Zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy prawo budowlane, postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane na podstawie art. 50 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy, traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja w trybie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. Oznacza to, że jeżeli w określonym czasie nie zostanie wydana stosowna decyzja, roboty budowlane będą mogły być kontynuowane. Określony w art. 50 ust 4 ustawy termin obowiązuje również organ odwoławczy, w przypadku zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Jeżeli w tym terminie nie zostanie rozpoznane zażalenie, a organ pierwszej instancji nie wyda decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 prawa budowlanego, obowiązkiem organu odwoławczego jest umorzenie postępowania zażaleniowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość (por. J. Siegień: Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2002, s. 263). Jak wynika z akt sprawy, postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostało doręczone stronom [...] zaskarżone [...], a rozpoznane przez organ odwoławczy [...], zatem po upływie 2 miesięcy, o których mowa w art. 50 ust. 4 ustawy. W sprawie nie została również wydana decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że w chwili orzekania zaskarżone postanowienie utraciło ważność, a skoro przestał w obrocie prawnym istnieć przedmiot zaskarżenia, spełniona została przesłanka bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, stanowiąca podstawę umorzenia postępowania (art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 i art. 105 ustawy z dnia Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Równocześnie należy podkreślić, że przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie nie była prawidłowość wydania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...]., o wstrzymaniu robót budowlanych, ze względu na utratę jego ważności. Wyjaśnienia wymaga również, że zaskarżone postanowienie[...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...]., o umorzeniu postępowania, dotyczyło wyłącznie postępowania zażaleniowego i ma w sprawie charakter incydentalny. Postanowienie to w żadnej mierze nie skutkuje umorzeniem postępowania w sprawie. Organy nadzoru budowlanego winny zatem wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, wszczętej zgodnie z zawiadomieniem [...]. Opieszałość organów nadzoru budowlanego uprawnia stronę do skorzystania ze środków prawnych, mających usuwać skutki bezczynności organu administracji. Skarga będąca podstawą niniejszego postępowania sądowego została skierowana do Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 31 grudnia 2001 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Mając na uwadze przedstawione wyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.