II SA/Ka 436/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2005 r. sprawy ze skargi E. S. i T. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną z up. Prezydenta K., zatwierdzono projekt budowlany i udzielono A. W. pozwolenia na budowę garażu na działce nr [...] przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na spełnienie przez inwestora wymogów określonych w art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). W odwołaniu od decyzji organu I instancji E. S. i T. S. jako właściciele nieruchomości sąsiedniej zarzucili naruszenie § 12 ust. 6 rozp. MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. oraz art. 5 ust. 6 Prawa budowlanego z uwagi na usytuowanie projektowanego garażu o wysokości 3,1 – 4,75 metrów w odległości 3 metrów od południowej ściany ich budynku z otworami okiennymi oraz w odległości 2 metrów od balkonu, co ich zdaniem spowodowałoby zacienienie ich ogrodu oraz brak dopływu światła dziennego do części pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi, usytuowanych na parterze. Ich zdaniem odległość obiektu od granicy działek nie może być mniejsza niż 3 m. Wreszcie, odwołujący się powołali się na zagrożenie bezpieczeństwa z uwagi na utworzenie pomostu z dachu projektowanego garażu na bokach ich budynku, a także wskazali na toczące się postępowanie z ich skargi na decyzję w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, co ich zdaniem uzasadnia zawieszenie niniejszego postępowania. Do odwołania dołączono szkic sytuacyjny położenia budynków i projektowanego garażu. Pismem z dnia [...]r. organ odwoławczy poinformował strony o przeprowadzeniu oględzin nieruchomości w dniu [...]r. Następnie zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Wojewody [...], utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W motywach organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z § 330 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, sprawę należało rozstrzygnąć w oparciu o przepisy rozp. MGPi B z dnia 14 grudnia 1994 r. Zdaniem organu skoro w niniejszej sprawie ściana północna projektowanego obiektu usytuowana jest w odległości nieprzekraczającej linii istniejącego ogrodzenia między posesjami, spełnione zostały wymogi przepisów techniczno – budowlanych ( § 12 ust. 6, § 13 i § 60 rozp. z 1994 r.). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. S. i T. S. wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego z przyczyn podniesionych już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo skarżący wskazali na naruszenie art. 4, 5, 6 i 7 Prawa budowlanego, a także zarzucili, iż decyzja uniemożliwia korzystanie z ich działki od strony południowo – zachodniej. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Uczestniczka postępowania A. W. wniosła o oddalenie skargi, wyjaśniając iż sporna budowa nie została rozpoczęta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z treścią § 330 pkt 1 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), aktualnie obowiązujące przepisy nie mają zastosowania, jeżeli przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, czyli przed dniem 16 grudnia 2002 r. został złożony wniosek o pozwolenie na budowę i wniosek ten został opracowany na podstawie przepisów dotychczasowych. Zasadnie zatem stwierdził organ odwoławczy, iż w niniejszej sprawie winny znaleźć przepisy uchylonego już rozp. Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.). Warunki usytuowania budynku na działce budowlanej określał zatem przepis § 12 cyt. rozp., który dopuszczał sytuowanie obiektu, z zastrzeżeniem § 270 ust. 2, bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jak w niniejszej sprawie, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu ( działki budowlanej ) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej. Oznacza to, iż wyjątek od zasady, wynikającej z § 12 ust. 4 cyt. rozp. wymaga przede wszystkim należytego wyjaśnienia, czy w projekcie zagospodarowania terenu wykazano zachowanie wymogów, określonych w §§ 13, 57 i 60 cyt. rozp. w zakresie umożliwienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli odległość od obiektu przesłaniającego jest nie mniejsza niż jego wysokość – dla obiektów przesłaniających o wysokości do 55 m włącznie ( § 13 ust. 1 pkt 1 cyt. rozp.), przy czym wysokość obiektu przesłaniającego liczy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego. Odległości te mogą być usunięte w razie zapewnienia z okna budynku przesłanianego pola widzenia o kącie 60o w płaszczyźnie poziomej, a obiekt przesłaniający, znajdujący się w tym polu, jest usytuowany w odległości nie mniejszej niż jego wysokość ( § 13 ust. 3 cyt. rozp.). Wymagany czas nasłonecznienia pokoju mieszkalnego, wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy ( 21 marca i 21 września ) w godzinach 8oo – 16oo , określony został w § 60 ust. 1 cyt. rozp. Dopiero w razie stwierdzenia zachowania powyższych wymagań, możliwe jest rozważanie dopuszczalności sytuowania obiektu w granicy działki. Rozstrzygnięcie takie wymaga jednak także rozważania interesów właścicielki sąsiadujących działek zgodnie z zasadą równości stron, zaś stanowisko organu administracji winno zawierać należyte uzasadnienie. Tymczasem w niniejszej sprawie nie wyjaśniono przesłanek, umożliwiających usytuowanie spornego budynku w granicy działki, zaś decyzja organu I instancji w ogóle nie zawiera uzasadnienia w tym względzie. Nadto organ odwoławczy utrzymując w mocy rozstrzygniecie organu I instancji, nie odniósł się do zarzutu skarżących, iż ich budynek mieszkalny usytuowany jest w odległości 3 m od granicy ściany z otworami okiennymi, a dodatkowo odległości te pomniejsza balkon, co stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa z uwagi na utworzenie pomostu z dachu projektowanego garażu na balkon ich budynku. Mimo powiadomienia o przeprowadzeniu oględzin w dniu [...]r., w aktach postępowania administracyjnego brak też protokołu przeprowadzenia dowodu, który wobec okoliczności, podniesionych w odwołaniu, był niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. Wyjaśnienia wymagała nadto sprawa legalności wykonania otworów okiennych w ścianie budynku skarżących w odległości 3 m oraz istnienia balkonu. Na mapie geodezyjnej, na której opracowano projekt zagospodarowania terenu, nie naniesiono bowiem ani odległości budynku skarżących od granicy, ani nie zaznaczono tarasu, czy balkonu, jak to przedstawiono na dołączonym do odwołania szkicu sytuacyjnym. Stwierdzając zatem naruszenie reguł procedury administracyjnej ( art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa ), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonej decyzji zgodnie z treścią art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Roszczenie skarżących o zwrot kosztów postępowania wygasło wobec niezłożenia wniosku w tym względzie ( art. 210 § 1 cyt. ustawy ). Przy ponownym rozpoznaniu wniosku inwestora organ I instancji winien w pierwszym rzędzie zbadać kwestię, czy wobec utraty ważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przywołanego w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji ( art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zachowała moc decyzja o warunkach zabudowy. W takim przypadku, postępowanie dowodowe wymagać będzie uzupełnienia zgodnie z powyższymi wskazaniami celem rozważenia dopuszczalności usytuowania spornego garażu w granicy działki w trybie § 12 ust. 6 rozp. z 1994 r. Wydane rozstrzygniecie winno zawierać należyte uzasadnienie po myśli art. 107 § 3 kpa. su.