II SA/Ka 440/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-02-12
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Małgorzata Korycińska, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczący umieszczenia w nim istniejącej drogi dojazdowej o określonej szerokości w liniach rozgraniczających, narusza prawo materialne lub procedury?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu planu miejscowego nie narusza prawa. Ustalenie w projekcie planu linii rozgraniczających dla istniejącej drogi dojazdowej o określonej szerokości, zgodne z przepisami rozporządzenia o warunkach technicznych dla dróg publicznych, stanowi jedynie ograniczenie prawa własności, a nie naruszenie jego istoty. Gmina posiada władztwo planistyczne do ustalania przeznaczenia i zagospodarowania terenów, a plan miejscowy określa jedynie przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu, nie naruszając stosunków własnościowych.Stan faktyczny
Skarżący O.K. wniósł zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczący umieszczenia w nim istniejącej drogi dojazdowej. Rada Miasta M. uchwałą odrzuciła ten zarzut, uzasadniając konieczność ujęcia drogi w planie jej statusem drogi gminnej oraz zgodnością z przepisami o drogach publicznych i warunkach technicznych. Skarżący podniósł, że droga ta jest jego własnością na pewnym odcinku, nie był informowany o planowanej drodze i jej szerokości, a projektowana droga narusza jego interes prawny. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po wejściu w życie przepisów wprowadzających Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – del. Łucja Franiczek, Sędzia NSA – del. Małgorzata Korycińska, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant stażysta Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi O. K. na uchwałę Rady Miasta M. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do projektu planu miejscowego oddala skargę SW
Dnia [...]r. Rada Miejska M. uchwałą nr [...] przystąpiła do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta M. obejmującego swoim zasięgiem sołectwo B. Jednym z celów opracowania planu było ustalenie linii rozgraniczających ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi. W związku z wyłożeniem do publicznego wglądu projektu zmian miejscowego planu zarzut o treści: "nie wyrażam zgody na wydzielenie ulicy [...]" wniósł O.K. poprzez wpisanie się dnia [...] r. do udostępnionego w tym celu przez Urząd Miasta specjalnego zeszytu. Wniesionego w tej formie zarzutu skarżący nie uzupełnił poprzez wniesienie do Zarządu Miasta odrębnego pisma szerzej wykazującego naruszenie na gruncie obowiązujących przepisów prawa jego interesu prawnego bądź uprawnienia.
Zarząd Miasta M. nie uwzględnił zarzutu. Uchwałą z dnia [...] r. nr [...] Rada Miasta M. odrzuciła zarzut skarżącego. W uzasadnieniu do uchwały podano, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm.) oraz ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838 ze zm.) ulica znajdująca się w rejestrze dróg gminnych, musi być ujęta w planie zagospodarowania przestrzennego. Umieszczenie ulicy [...] w projekcie planu ma także zdaniem Rady, uzasadnienie ze względu na potrzebę obsługi komunikacyjnej dla istniejących i projektowanych terenów zabudowy mieszkaniowej. Ulica ta posiada najniższą klasę drogi dojazdowej o szerokości w liniach rozgraniczających 10 m, co pozostaje w zgodzie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( Dz. U. nr 43, poz. 430 ze zm.) – w myśl przepisów tego rozporządzenia – szerokość 10 m w liniach rozgraniczających jest najmniejszą dopuszczalną szerokością drogi publicznej. Wreszcie Rada Mjejska stwierdziła, że wobec zarzutu wniesionego przez O.K. długość istniejącej ul. [...] pozostanie niezmieniona i droga ta nie będzie miała kontynuacji do ul. [...], jak to wcześniej wynikało z projektu planu.
W skardze do NSA na powyższą uchwałę P. O.K. podniósł, że umieszczenie drogi w projekcie zmiany planu narusza jego prawa i jest to niezgodne z art. 24 ( prawdopodobnie ustawy o drogach publicznych) bo projektowana droga szerokości 10 metrów zaliczona została do dróg publicznych. Tymczasem na odcinku od nr [...] do [...] jest ona jego własnością. Aktualnie jest to droga dojazdowa o szerokości 3-4 m jest więc drogą osiedlowo-wewnętrzną do dwóch posesji, a istniejąca zabudowa nie pozwala na jej poszerzenie do 10 m. Podniósł, że nie był informowany o planowanej drodze i projektowanej zabudowie terenów rolniczych. Wreszcie dodał, że planowana droga połączona z ul. [...] będzie rozcinać w połowie parcele, ogrody i użytki rolne, co naruszy warunki wód gruntowych.
W dniu [...] r. wpłynęło na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismo z podpisami [...] osób ( w tym skarżącego) zamieszkałych przy ul. [...] w B. popierające skargę.
W odpowiedzi na skargę R.M. M. wniosła o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Wiceprzewodniczący R.M. podniósł w uzasadnieniu odpowiedzi, że art. 24 ustawy o drogach publicznych wymieniony w skardze został uchylony z dniem 1 stycznia 1999 r., zatem skarżący nie podaje na czym polega naruszenie jego praw w świetle powyższej ustawy. Ustosunkowując się do zarzutu, iż istniejąca zabudowa nie pozwala na poszerzenie drogi do 10 m, wyjaśnia że ustalenie linii rozgraniczających dla tej drogi o szerokości 10 m nie jest równoznaczne z poszerzeniem istniejącej drogi do tej szerokości. Zarzut, że planowana droga będzie w połowie przecinać parcele i użytki rolne jest również bezzasadny, bo w wyniku wniesionego zarzutu ustalono, że długość ul. [...] będzie niezmieniona i nie będzie ona połączona z ul. [...]. Nieprawdziwy jest także zarzut o nie informowaniu skarżącego o umieszczeniu przedmiotowej drogi w wyłożonym projekcie planu. Dowodzą tego znajdujące się w aktach sprawy zwrotne poświadczenia odbioru zawiadomień, ponadto w siedzibie OSP B. odbyło się spotkanie mieszkańców sołectwa gdzie omawiano ustalenia projektu planu, a w którym skarżący nie wziął udziału.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) –dalej przepisy wprowadzające - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.s.a.
Skarga jest niezasadna. W pierwszym rzędzie należy podnieść, iż zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ocenie Sądu zaskarżona uchwała nie narusza prawa.
Analizując podjętą dnia [...] r. uchwałę R.M. M. nr [...] w sprawie odrzucenia zgłoszonego przez O. K. zarzutu do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M., Sąd nie znalazł tak istotnych argumentów, które pozwoliłyby na stwierdzenie, iż odrzucenie wymienioną uchwałą zarzutu nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego i procedur określonych w rozdziale 2 obowiązującej w chwili podejmowania uchwały ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.).
Treść zarzutu wniesionego do projektu zmiany planu miejscowego, a także sformułowania zawarte w skardze sprowadzają się w istocie, do tego aby dotychczasowa droga dojazdowa do posesji położonych przy ul. [...] nie została wprowadzona do projektowanej zmiany miejscowego planu. Tymczasem zdaniem Rady Miejskiej przedmiotowa droga znajduje się w rejestrze dróg gminnych, co spowodowało jej ujęcie w projekcie zmiany planu.
Zarząd Miasta badał zgodność projektu zmiany planu ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta M. Procedura planistyczna została podjęta w następstwie prawidłowo podjętej uchwały o przystąpieniu zmian miejscowego planu. Osoby których interes prawny mógł być naruszony projektem ( właściciele nieruchomości położonych na obszarze objętym zmianami planu) zostały bezpośrednio zawiadomione na piśmie o wyłożeniu projektu zmiany planu, a także pośrednio poprzez ogłoszenia prasowe i wywieszoną informację na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta. Projekt został wyłożony do publicznego wglądu przez okres 29 dni (od [...] do [...] r.). Dodatkowo przed wyłożeniem planu do publicznego wglądu odbyło się [...] r. spotkanie z zainteresowanymi zmianą planu mieszkańcami sołectwa B., gdzie dyskutowano o wariantach innych rozwiązań. Skarżący nie brał jednak udziału w tym spotkaniu.
Zarząd Miasta rozpatrzył wniesione przez skarżącego zarzuty i w związku z ich nieuwzględnieniem, wniósł do Rady Miasta projekt uchwały w tej kwestii. Reasumując, kwestionowany w skardze projekt zmiany planu został przygotowany i przeprowadzony zgodnie z wymaganiami art. 12 i 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ( w ówczesnym jej brzmieniu).
Zaskarżona uchwała stosownie do treści art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym posiada uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym wymienia przesłanki jakie zdecydowały o umieszczeniu ul. [...] w projekcie planu. Skarżący nie zapoznał się jednak dokładnie z treścią doręczonego mu uzasadnienia uchwały Rady Miasta, bowiem w skardze podnosi zarzut dotyczący przedłużenia ul. [...] i połączenia jej z ul. [...], który został uwzględniony.
W sprawie brak jest więc, przewidzianych w art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w związku z naruszeniem trybu postępowania oraz właściwości organów przy pracach nad projektem zmiany planu.
Odnosząc się do kwestii związanych z naruszeniem interesu prawnego skarżącego godzi się podnieść, argument użyty w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, a także w odpowiedzi na skargę, a mianowicie, że wprowadzona do projektu planu ul. [...], faktycznie pełni rolę drogi dojazdowej do posesji przy niej położonych, w tym do budynku skarżącego oznaczonego nr [...]. Okoliczność ta, wyłącza wykorzystanie na inne cele zajętego pod tę drogę pasa gruntu skarżącego. W tym miejscu należy zauważyć, problem lakoniczności zarzutu zgłoszonego przez skarżącego do projektu planu. W szczególności nie wykazał on w jaki sposób umieszczenie istniejącej drogi w projekcie planu godzi w jego interes prawny lub uprawnienie. Trudno bowiem upatrywać w samym fakcie umieszczenia istniejącej drogi w projekcie planu, uszczuplenia, zmiany czy modyfikacji sfery chronionej przez instytucję zarzutu.
Jak należy wnosić z treści złożonej skargi, główne źródło naruszenia swojego interesu prawnego projektem zmiany planu, skarżący upatruje w kwestii ustalonej w projekcie planu szerokości drogi w jej liniach rozgraniczających. Okoliczność ta spowoduje bowiem ograniczenie dotychczasowego sposobu wykorzystania pasa gruntu o szerokości ok. 3 metrów z obu stron istniejącej drogi, w tym gruntów będących własnością skarżącego. Wymienione ograniczenie w szczególności polega na zakazie zabudowy tego pasa gruntu i ustawiania w nim elementów mogących pogorszyć widoczność uczestnikom ruchu drogowego. Przyjęta w projekcie planu szerokość ulicy w liniach rozgraniczających jest jednak, jak wskazała Rada w uchwale odrzucającej zgłoszony zarzut, najmniejszą dopuszczalną przepisami, co wynika z treści tabeli zamieszczonej w § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, przywołanego przez Radę w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej zasadnie wskazał, że ustalenie w planie – zgodnie z obowiązującymi przepisami - linii rozgraniczających dla istniejącej ulicy nie jest równoznaczne z poszerzeniem jezdni do tej szerokości.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na przepis art. 140 kc w świetle którego, właściciel nieruchomości może z niej korzystać z wyłączeniem innych osób, treść wykonywania prawa własności jest jednak wyznaczona obowiązującymi przepisami. Do przepisów wyznaczających treść wykonywania prawa własności nieruchomości należy zaliczyć ustawę o zagospodarowaniu przestrzennym przewidującą uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego określających przeznaczenie danego terenu na poszczególne cele. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 stycznia 2002 r. sygn. akt III RN 192/00 (OSNP 2002/15/346) stwierdził, że przy ocenie uchwały rady gminy odrzucającej zarzut do projektu planu miejscowego należy starannie odróżniać zgodne z prawem i zasadą proporcjonalności postanowienia projektu ograniczające prawo własności nieruchomości od sprzecznych z prawem postanowień tego projektu, które nie ograniczają tego prawa lecz godzą w jego istotę. W analizowanej sprawie mamy do czynienia z ograniczeniem prawa własności gruntu, a nie godzeniem w istotę tego prawa. Dodatkowo za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy powtórzyć, że nie ma obowiązku uwzględnienia zarzutu, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia nastąpiło zgodnie z prawem w granicach przysługującego gminie, z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, władztwa planistycznego. Zgodnie z tym uprawnieniem rada gminy ustala przeznaczenie i zagospodarowanie terenów na podległym jej obszarze (wyrok NSA z 15 grudnia 1998 r. sygn. akt IV Sa 1259/98 – Lex nr 43697). W cytowanym wyroku NSA podkreślił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a tym bardziej projekt jego zmiany nie narusza stosunków własnościowych ani posiadania. Określa on jedynie przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu.
W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.s.a. związku z art. 97§ 1 cytowanych przepisów wprowadzających orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło