II SA/Ka 461/03
WyrokWSA w Gliwicach2004-07-07
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Małgorzata Korycińska, Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej nieuwzględniająca zarzutów właściciela nieruchomości dotyczących przeznaczenia jego działek w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest zgodna z prawem, jeśli organ uzasadnił swoje stanowisko koniecznością realizacji celu publicznego i ochroną środowiska?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Rada Miejska prawidłowo wypełniła wymogi proceduralne, uzasadniając uchwałę o nieuwzględnieniu zarzutów właściciela nieruchomości. Organ wykazał, że odrzucenie zarzutów było konieczne dla realizacji celu publicznego (rozwój uczelni wyższych) oraz ochrony korytarza ekologicznego, jednocześnie rozważając interes prawny skarżącego. Sąd nie badał merytorycznej zasadności projektu planu, a jedynie legalność uchwały.Stan faktyczny
Właściciel nieruchomości, A.N., złożył zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego jego działek, domagając się zmiany przeznaczenia terenu z zieleni parkowej na parking, rozszerzenia funkcji usługowej o komercyjną oraz przesunięcia linii zabudowy. Rada Miejska R. uchwałą nieuwzględniła te zarzuty, uzasadniając to koniecznością realizacji celu publicznego (rozwój uczelni wyższych) i ochroną korytarza ekologicznego. A.N. zaskarżył uchwałę, argumentując, że projekt planu ogranicza jego prawa własności i domagał się odstąpienia od budowy przejścia podziemnego. Organ gminy w odpowiedzi na skargę wskazał na prawidłowość procedury planistycznej i korzyści wynikające z projektu dla nieruchomości skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant sekr. sąd. Elwira Karasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. N. na uchwałę Rady Miejskiej w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego o d d a l a s k a r g ę
Rada Miasta R. podjęła w dniu [...] r. uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów śródmieścia miasta R. wraz z otoczeniem.
Po dokonaniu stosownych obwieszczeń i uzgodnień projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów śródmieścia miasta wraz z otoczeniem został wyłożony do publicznego wglądu w okresie od [...] r. do [...] r., o czym zawiadomiono m.in. A.N., który w ostatnim dniu wyłożenia projektu złożył zarzut.
W zarzucie podał, iż jest właścicielem działek o nr [...] przy ulicy [...], działki [...] w "sąsiedztwie ul. [...] i [...] przy ulicy [...]".
Odnośnie działki [...] wskazał, iż nie wyraża zgody na tworzenie zieleni parkowej z jej infrastrukturą i proponuje przeznaczyć ten teren "pod parking z wypełnieniem zielenią i drzewostanem".
Z kolei dla nieruchomości oznaczonej nr [...] domagał się "rozszerzenia przeznaczenia" poprzez wprowadzenie obok proponowanego zapisu usługi oświaty o teren usług komercyjnych i przesunięcie linii zabudowy do granicy z działką [...].
Również przesunięcia linii zabudowy domagał się na działce o nr [...] i podał, że proponowane w projekcie planu przejście podziemne pod ul. [...] będzie kolidowało ze zjazdami istniejącymi do działek o numerach wskazanych w zarzucie.
Po zajęciu stanowiska przez Zarząd Miasta A. N. został powiadomiony o terminie sesji Rady Miejskiej, na której miały być rozpatrywane nieuwzględnione zarzuty, po czym uchwałą z dnia [...] r. Rada Miasta R. nieuwzględniła zarzutu A. N. dotyczącego:
"- tworzenia zieleni parkowej,
- przeznaczenia części terenu tylko pod usługi publiczne, a nie komercyjne,
- planowanej realizacji przejścia podziemnego pod ulicą [...]".
U podstaw prawnych uchwały powołano art.24 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1994 r. Nr 15, poz.139 z późn. zm.), zwaną dalej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art.18 ust.1 i 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 z późn. zm.).
W sentencji uchwały określono czego dotyczył nieuwzględniony zarzut, a w uzasadnieniu podano, że rada miasta obowiązana jest do uwzględnienia w zagospodarowaniu przestrzennym wymagań określonych w przepisach ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym dotyczących m.in. ochrony środowiska jak i ustalenia terenów przeznaczonych do realizacji celów publicznych.
Tereny, na których zlokalizowana jest działka A. N. przeznaczono w planie dla realizacji celu publicznego jakim jest rozwój zespołu uczelni wyższych, przy czym część terenu położona bezpośrednio po stronie rzeki [...] wyłączona została z możliwości zabudowy w celu ochrony przyrodniczego korytarza ekologicznego.
Wskazano również, iż uwzględnienie zarzutu doprowadziłoby "do zamknięcia możliwości rozwoju zespołu uczelni wyższych zgodnie z opracowanymi już koncepcjami i projektami".
W skardze A.N. wyjaśnił, iż od [...] lat jest właścicielem działek objętych projektem planu i od tego czasu stara się bezskutecznie o takie ich przeznaczenie, które umożliwiłoby ich zagospodarowanie.
Do tej pory "grunty te kwalifikowane są jako rolnicze i nie objęte zabudową" mimo, iż położenie w centrum miasta sprawia, że "utraciły przypisany im charakter". Podał także, iż utworzenie na tych terenach strefy konserwatorskiej związane jest z całkowitym zakazem produkcji rolniczej, hodowli zwierząt i obiektów inwentarskich.
Wskazał, iż rozumie potrzeby rozwoju uczelni wyższej, ale nie powinno to się odbywać jego kosztem oraz "bezwzględnie" domagał się odstąpienia od projektowanego przejścia podziemnego pod ulicą [...]
Skarżący przyznał przy tym, iż proponowano mu "grunty zastępcze", ale uznał je za mało atrakcyjne.
Korespondencję prowadzoną w tej sprawie z Gminą skarżący przesłał przy piśmie z dnia [...] r.
Przewodniczący Rady Miasta R. w odpowiedzi na skargę oraz w piśmie procesowym z dnia [...] r. domagał się oddalenia skargi, wykazując, iż procedura planistyczna została dochowana i wyjaśniając, iż przedmiotowe działki nie są objęte w projekcie planu strefą konserwatorską, lecz strefą "E" – ochrony ekspozycji widoku śródmieścia od strony północnej.
Podkreślono także, iż wartość nieruchomości skarżącego wzrośnie w przypadku przyjęcia projektu planu, gdyż część działek położonych w strefie [...] uzyskała możliwość zabudowy obiektami o funkcji usług oświaty – czego uprzednio nie miała, natomiast zakres możliwości realizacji uprawnień skarżącego w stosunku do pozostałej działki ([...]) według projektu nie uległ zmianie.
Na rozprawie skarżący wyjaśnił, iż proponowane przejście podziemne nie koliduje ze zjazdem z jego nieruchomości tylko ze zjazdem z nieruchomości stanowiącej własność K. K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontroli legalności sprawowanej przez Sąd stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) została poddana uchwała organu gminy wydana na podstawie art.24 ust.3 wówczas obowiązującej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Przepis ten stanowił, że o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne.
Granice kryterium legalności sprawowanej przez Sąd sprawiają, że Sąd kontrolując uchwałę opartą o przywołany przepis bada jej formę, wymogi ustawowe, prawidłowość jej doręczenia, a także (czy nade wszystko) to, czy skarżący był uprawnionym do wniesienia zarzutu.
Sąd nie może natomiast wkraczać w ocenę celowości czy słuszności przyjętych w projekcie planu rozwiązań i rozważać zasadność odrzucenia zarzutu poprzez dokonywanie analizy samego tekstu wyłożonego planu.
Nie może zatem wejść w obręb merytorycznych zagadnień planowania i objąć swoim badaniem zawartość stosunku prawnego łączącego autora zarzutu z organem planistycznym, a tego jak wydaje się żąda skarżący.
W sprawie pozostaje bezsporne, iż skarżący będąc właścicielem nieruchomości położonych na obszarze objętym projektem planu miał interes prawny w kwestionowaniu propozycji przyjętych w tym projekcie.
Skoro skarżący legitymował się tą szczególną legitymacją, o której mowa w art.24 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym to był uprawnionym do wniesienia zarzutu do projektu planu wyłożonego do publicznego wglądu.
Sfera prawna skarżącego będzie niewątpliwie przez plan zmieniona.
Baczyć przy tym trzeba, że w obowiązującym wówczas miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta R. działki stanowiące własność skarżącego oznaczone numerami [...] i [...], położone były na terenie E2 "dolin i cieków układu ekofizjologicznego miasta" i na ich obszarze dopuszczona była jedynie budowa stawów hodowlanych, rolnicze wykorzystanie zieleni łąkowej, realizacja ścieżek rowerowych, enklaw zieleni urzędowej i budowa dróg układu ogólnomiejskiego.
Tymczasem w projekcie planu zaproponowano, aby działka o nr [...] znalazła się na terenie oznaczonym [...], a działka o nr [...] częściowo też na terenie [...] oraz częściowo w terenie [...].
Symbolem [...] oznaczono obszar przeznaczony dla realizacji celu publicznego, jakim jest budowa obiektów usług publicznych oświaty, nauki i wychowania, a symbol [...] przeznaczony jest dla realizacji ogólnodostępnej sieci parkowej.
Skarżący w zarzucie domagał się "rozszerzenia przeznaczenia UPO (usługi oświaty) o UC (usługi komercyjne) dla działki [...] i przesunięcie linii zabudowy do granicy z działką [...] " i sprzeciwił się przeznaczeniu części działki [...] pod ogólnodostępną sieć parkową proponując utworzenie na tej części działki parkingu.
Domagał się również rezygnacji z przejścia podziemnego, ale na rozprawie wyjaśnił, iż przejście to nie koliduje ze zjazdami z jego nieruchomości.
Rozpoznając tak sformułowany zarzut, zawierający modyfikację przeznaczenia działki [...] poprzez poszerzenie dopuszczalnej formy jej zagospodarowania i przesunięcia linii zabudowy, a także zmianę proponowanego przeznaczenia działki [...], organ, którego działanie zaskarżono w uzasadnieniu uchwały wyjaśnił przyczyny, dla których nie mógł uwzględnić zarzutu.
Motywując odrzucenie zarzutu zarówno koniecznością realizacji celu publicznego jakim jest rozwój zespołu uczelni wyższych, jak i ochronę przyrodniczego korytarza ekologicznego wzdłuż rzeki [...], Rada Miejska wypełniła wymogi zakreślone art.24 ust.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Rozważyła również sytuację, jaka pozostałaby przy ewentualnym uwzględnieniu zarzutu, ważąc z jednej strony uprawnienia gminy w zakresie ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, a z drugiej strony interes prawny skarżącego. Zresztą z treści skargi i kolejnego pisma procesowego skarżącego wynika, iż nie neguje on potrzeb gminy, tylko domaga się bądź wykupu terenu bądź przyznania atrakcyjnej nieruchomości zamiennej.
Nie znajdując powodów do uznania zaskarżonej uchwały za niezgodną z prawem Sąd zobligowany był do oddalenia skargi na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
Nr 158, poz.1270) w zw. z art.97 ust.1 ustawy z tej samej daty – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 158, poz.1271 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło