II SA/Ka 468/03
WyrokWSA w Gliwicach2004-12-15
Skład orzekający: Wiesław Morys, Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz - Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymiana prawa jazdy zatrzymanego na okres dłuższy niż rok może nastąpić bez zdania egzaminu kontrolnego, mimo że wnioskodawca faktycznie posiadał dokument?Ratio decidendi
Wymiana prawa jazdy zatrzymanego na okres dłuższy niż rok wymaga zdania egzaminu kontrolnego, zgodnie z art. 114 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Fakt faktycznego posiadania dokumentu przez wnioskodawcę nie ma znaczenia prawnego dla obowiązku zdania egzaminu. Ponadto, prawidłowość postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy nie może być oceniana w ramach postępowania o jego wymianę, jeśli decyzja o zatrzymaniu jest ostateczna i nie została skutecznie zaskarżona.Stan faktyczny
J.K. złożył wniosek o wymianę prawa jazdy. Prezydent Miasta odmówił wymiany, powołując się na wcześniejszą decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu niezgłoszenia się na egzamin kontrolny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję pierwszej instancji. J.K. złożył skargę do sądu, zarzucając m.in. brak wiedzy o decyzji zatrzymującej prawo jazdy i przedawnienie dokumentów. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie NSA Szczepan Prax (spr.) WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Protokolant referent Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie prawa jazdy o d d a l a s k a r g ę
J. K. domagał się wymiany prawa jazdy kat. [...] wydanego mu w dniu [...] r.
Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta J. Z. odmówił dokonania wymiany prawa jazdy do czasu wykazania się przez wnioskodawcę posiadaniem wymaganych kwalifikacji. Rozstrzygnięcie to wynikło z ustalenia, że decyzją z dnia [...]r. stronie zatrzymano prawo jazdy z powodu niezgłoszenia się na egzamin kontrolny, na który został skierowany na wniosek Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w J. Z.
Organ rozstrzygający obecną sprawę powołał się na art. 114 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602, ze zm.), według którego osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji ( ust. 1 pkt 2 lit. b ). Dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdami wydaje się po zdaniu odpowiedniego egzaminu ( ust. 4 ). Ponieważ strona nie wykazała się zdaniem egzaminu kontrolnego, dlatego na podstawie art. 150 ust. 1, w zw. z art. 114 ust. 1 i 4 cyt. ustawy odmówiono wymiany prawa jazdy, o którą wnioskodawca będzie się mógł ubiegać po uzyskaniu pozytywnego wyniku egzaminu kontrolnego.
W odwołaniu J. K. zarzucił, że nie wiedział o wydaniu decyzji o zatrzymaniu mu prawa jazdy. Decyzja ta nie została wyegzekwowana, gdyż do chwili obecnej prawo jazdy było w jego posiadaniu i nigdy nie było ono kwestionowane w toku kontroli drogowych.
Zdaniem strony dokumenty z lat [...] powinny być usunięte z akt na skutek przedawnienia i braku jakichkolwiek czynności.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, całkowicie podzielając przedstawione w niej ustalenia i wnioski. Kolegium wskazało na funkcjonującą w obrocie prawnym ostateczną decyzję z dnia [...] r. o zatrzymaniu stronie prawa jazdy. Następnie powołało § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy, zgodnie z którym przy wymianie dokumentów stosuje się zasadę i tryb postępowania określony w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie zaś z § 7 ust. 1 pkt 1 d rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, organ orzekający bada zgodność danych przedstawionych przez wnioskodawcę z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów.
Z kolei stosownie do art. 114 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, w przypadku osoby, która ubiega się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona przez okres dłuższy niż 1 rok, dokument stwierdzający istnienie uprawnień wydaje się po zdaniu przez tę osobę egzaminu państwowego. Obowiązek ten istnieje zatem również w razie ubiegania się o wymianę prawa jazdy przez osobę, której jest ono zatrzymane na okres dłuższy niż 1 rok. Wymiana ta może więc nastąpić po wykazaniu się przez zainteresowanego zdaniem stosownego egzaminu. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie wypełnił tego warunku. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność faktycznego posiadania przez niego prawa jazdy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący nie podniósł w stosunku do niej żadnych konkretnych zarzutów, a jedynie przedstawił skrótowo przebieg postępowania. Wytknął przekroczenie miesięcznego terminu do rozpatrzenia odwołania. Podał też, że stwierdził uchybienia odnoszące się do doręczenia i awizowania decyzji z dnia [...]r. ( o zatrzymaniu prawa jazdy ).
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest bezzasadna. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych odbywa się wyłącznie w kryteriach legalności, a więc pod względem zgodności z prawem. Tymczasem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Otóż trafnie wskazał organ odwoławczy, że wymiana prawa jazdy odbywa się w trybie określonym przepisami rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 69, poz. 640, ze zm.), wydanego w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 150 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym. Według § 5 ust. 2, w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.
Przepisy te zawarte są w Prawie o ruchu drogowym ( art. 87 in.) oraz w aktach wykonawczych do tego Prawa, w tym przytoczone w zaskarżonej decyzji rozporządzenie z dnia 14 grudnia 2001 r. ( Dz. U. Nr 150, poz. 1680 ). § 7 tego rozporządzenia nakazuje organowi rejestracyjnemu dokonanie weryfikacji dokumentów w postępowaniu o wydanie prawa jazdy, obejmującej m.in. sprawdzenie zgodności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów, jeżeli osoba posiada wcześniej wydane uprawnienie. Regulacja ta obowiązywała zatem także w postępowaniu o wymianę prawa jazdy. Organy administracyjne zobowiązane były więc uwzględnić okoliczności rzutujące na uprawnienia skarżącego do kierowania pojazdami. Do takich okoliczności niewątpliwie należy orzeczone w stosunku do skarżącego zatrzymanie prawa jazdy na mocy ostatecznej decyzji z dnia [...] r. W decyzji tej określono, że zatrzymanie prawa jazdy następuje do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji. Rozstrzygnięcie to zostało wydane na gruncie Prawa o ruchu drogowym z dnia 1 lutego 1983 r. ( Dz. U. Nr 6, poz. 35 ), jednakowoż "nowe" Prawo o ruchu drogowym zachowało instytucję zatrzymania prawa jazdy, wiążąc z nią określone konsekwencje. W szczególności art. 114 ust. 4 tego Prawa pozwala na wydanie zatrzymanego prawa jazdy, którego strona była pozbawiona na okres dłuższy niż 1 rok, dopiero po zdaniu przez nią odpowiedniego egzaminu państwowego. Zatrzymanie prawa jazdy wynika przy tym z samej decyzji o zatrzymaniu i nie jest istotne, czy i kiedy strona utraciła jego posiadanie. W pełni należy podzielić stanowisko organu odwoławczego co do tego, że wymóg zdania egzaminu obowiązuje również w przypadku rozpatrywania wniosku o wymianę prawa jazdy, zatrzymanego na okres dłuższy niż 1 rok. Wymogu tego skarżący nie spełnił.
W końcu stwierdzić należy, że w ramach niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej nie może być oceniana prawidłowość postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy. Z przedstawionych przez niego dokumentów wynika, że w dwuinstancyjnym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]r., a skarżący nie zaskarżył tego rozstrzygnięcia Kolegium. Tak więc ostatnio wskazana decyzja nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, co rodzi wcześniej omówione konsekwencje. W toku ocenianego obecnie postępowania administracyjnego skarżący nie kwestionował ostatecznego charakteru tej decyzji , ani faktu jej doręczenia w sposób zastępczy. Sugerował jedynie konieczność ponownego wysłania decyzji przez organ I instancji z uwagi na okres urlopowy. Tego rodzaju stanowisko nie mogło być podzielone, gdyż nie znajduje ono oparcia normatywnego. Natomiast uczyniona dopiero w skardze uwaga o stwierdzeniu przez skarżącego uchybienia " z doręczeniem i awizowaniem" jest spóźniona. Okoliczności podniesione przez skarżącego nie dają podstaw do podważenia waloru ostateczności decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270, ze zm.), w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających ...( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1271, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło