II SA/Ka 47/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta R. uznał A. R. za osobę bezrobotną oraz przyznał mu zasiłek dla bezrobotnych od dnia [...]w wysokości [...]zł miesięcznie. Na skutek wznowienia postępowania decyzją z dnia [...] ten sam organ administracji publicznej uchylił powyższą decyzję i odmówił przyznania stronie statusu osoby bezrobotnej. Organ oparł się na piśmie ZUS-u, z którego wynikało, że A. R. od dnia [...] do dnia [...] pobierał świadczenie rehabilitacyjne. W dniu [...] organ ten wydał też decyzję zobowiązującą A. R. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku za okres od [...]do [...] w kwocie [...]zł. Opierając się na art. 28 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( j.t. Dz. U. Nr 6 z 2001 r., poz. 56 ) organ orzekający uznał zasiłek wypłacony w okresie w którym stronie przysługiwało prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, jest świadczeniem nienależnym, podlegającym obowiązkowi zwrotu. W odwołaniu A. R. wskazał m.in., że świadczenie rehabilitacyjne przyznane mu zostało dopiero wyrokiem sądu powszechnego z dnia [...] Zaskarżoną decyzją Wojewoda Ś. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy uzupełnił ustalenia I instancji o tyle, że podał, iż wyrokiem sądowym z dnia [...] stronie przyznano świadczenie rehabilitacyjne od [...]do [...]. Wojewoda wskazał natomiast inną podstawę prawną obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, powołując przepis art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bez podania bliższego uzasadnienia tego stanowiska. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. R. nie zgodził się z wynikiem postępowania administracyjnego. Zarzucił w szczególności, że jako bezrobotny zarejestrował się po wyczerpaniu wcześniej przyznanego świadczenia rehabilitacyjnego i po uznaniu go przez lekarza orzecznika za zdolnego do pracy. W czasie rejestracji poinformował o wniesieniu odwołania do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. Sprawę sądową wygrał dopiero po dwóch latach. W tych okolicznościach żądanie zwrotu wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych uważa za bezzasadne. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem zapadła z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W decyzji tej obowiązek zwrotu wypłaconego zasiłku wywiedziono z art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z tym przepisem za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie wypłacane mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Skoro Wojewoda zastosował ten przepis, tym samym przyjął, że obejmuje on swą hipotezą także sytuację, gdy już po okresie pobierania przez stronę zasiłku dla bezrobotnych wydany został wyrok sądu powszechnego, na mocy którego nabyła ona prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres, w którym dokonała ona rejestracji jako osoby bezrobotnej i pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Pogląd ten należy uznać za błędny. Cytowany przepis dotyczy bowiem takich sytuacji, gdy strona pobiera świadczenie, mimo, że wie, iż wystąpiła okoliczność powodująca ustanie prawa do jego pobierania, o czym była pouczona. Przesłanki tego przepisu byłyby więc spełnione, gdyby strona pobrała zasiłek dla bezrobotnych już po wydaniu wyroku przyznającego jej świadczenie rehabilitacyjne. Natomiast zasądzenie świadczenia rehabilitacyjnego, lub innego świadczenia, za okres wsteczny nie może być podciągnięte pod ten przepis, skoro o tym wstecznym nabyciu prawa strona dowiaduje się dopiero przy wydaniu wyroku ( decyzji ). Za takim rozumieniem art. 28 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy przemawia jednoznacznie treść art. 28 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, w którym za nienależnie pobrane świadczenie ustawodawca uznał właśnie świadczenie wypłacone za okres, za który dana osoba nabyła prawo do innych świadczeń. Przepis ten wyczerpująco wskazuje, o jakie świadczenia chodzi. W stanie prawnym obowiązującym w czasie wydawania decyzji przez organy obu instancji wśród tych świadczeń nie zostało wymienione świadczenie rehabilitacyjne. Tak więc przepis ten, powołany z kolei przez organ podstawowego stopnia, nie mógł również stanowić podstawy do nałożenia na skarżącego obowiązku zwrotu wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych. Nie można też przyjąć , że w tym zakresie występowała luka w prawie uzasadniająca rozważanie w kwestii zastosowania do rozpatrywanego przypadku art. 28 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy w drodze analogii. Mianowicie obowiązujący wówczas przepis art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ( Dz. U. Nr 60, poz. 636, ze zm.) wyraźnie stanowił, że świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej m.in. do zasiłku dla bezrobotnych. Istniało więc uregulowanie zapobiegające pobieraniu przez daną osobę obu wymienionych świadczeń jednocześnie. Oczywiście w ramach niniejszego postępowania nie można jednak oceniać prawidłowości wyroku sądu powszechnego, którym przyznano skarżącemu świadczenie rehabilitacyjne za okres, w którym pobrał on zasiłek dla bezrobotnych. Kwestia ta nie może jednak rzutować na wynik niniejszej sprawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy wyda więc rozstrzygnięcie odpowiadające powyżej dokonanej ocenie prawnej. W tym stanie rzeczy na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270), w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających ... ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1271, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. su.