II SA/Ka 481/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Włodzimierz Kubik /spr./ Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005 r. sprawy ze skargi P. R. i K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, iż nie podlega ona wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wójt Gminy R. po rozpatrzeniu wniosku P. i K. R., ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie kabla energetycznego zasilającego budynki gospodarcze i mieszkalny, a przewidzianej do realizacji na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...], [...] i [...] k. m. 1 obręb M. Jak wynika z sentencji i uzasadnienia tej decyzji organ I instancji uznał, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy R., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...]r. ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. [...] z 1993 r. nr [...], poz. [...]. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpatrzeniu odwołania właścicieli nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji uchyliło decyzję Wójta Gminy R. i umorzyło postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana na wniosek Państwa R. nie dysponujących pełnomocnictwem zainteresowanego w sprawie podmiotu, którym w myśl art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm.) był Zakład Energetyczny S.A. w C. Znajdujące się w aktach sprawy "Warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej" wyraźnie bowiem w pkt. 1.4. stanowiły, że rozbudowy sieci dokona Zakład Energetyczny S. A. w C., obowiązek taki wynika zresztą – zdaniem Kolegium - z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. nr 54, poz. 348 ze zm.). Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zaskarżona decyzja została wydana bez prawidłowego wniosku strony stanowiącego podstawę wszczęcia postępowania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. i K. R. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi podano, że planowana inwestycja miała na celu wymianę istniejącego, zużytego technicznie napowietrznego przyłącza energetycznego i zastąpienia go nowym złączem kablowym, którego parametry i warunki podłączenia określił Zakład Energetyczny. Skarżący zakwestionowali stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zgodnie z którym zainteresowanymi w realizacji sieci lub przyłączy gazowych, elektrycznych czy ciepłowniczych są wyłącznie właściciele tych sieci. Wskazali oni , że stosownie do art. 46 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, zaś z brzmienia art. 7 ust. 4 Prawa energetycznego nie wynika, iż zainteresowanymi w sprawie budowy przyłącza energetycznego nie mogą być osoby, których dotyczy ich realizacja. Wreszcie podnieśli, że przywołanym w decyzji organu II instancji punkcie 1.4. "Warunków przyłączenia do sieci" jest tylko mowa o rozbudowie sieci poprzez wymianę istniejącego transformatora oraz modernizacji stacji transformatorowej. Wobec tego stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, że Zakład Energetyczny dokona rozbudowy sieci jest umyślnym przekłamaniem. Dodatkowo skarżący stwierdzili, że stosownie do przekazanej im przez Zakład Energetyczny informacji realizacja inwestycji w trybie "wymyślonym przez SKO" może potrwać ok. 7 lat. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie. Podało, że wywody zamieszczone w skardze zostały oparte na piśmie Zakładu Energetycznego S. A. w C. z dnia [...]r. Podniesiono także, że skarżący mieli niekwestionowany interes faktyczny w realizacji przedmiotowego przyłącza, nie mieli jednak interesu prawnego jakim winna legitymować się strona postępowania o ustalenie warunki zabudowy terenu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej zwanej Poppsa. Skarga musiała odnieść skutek. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonujący, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, uznał że narusza ona przepisy prawa materialnego, a w szczególności przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm.)- dalej zwanej uzp. Podstawowe zagadnienie prawne w kontrolowanym postępowaniu dotyczy trybu w jakim wszczynało się pod rządami uzp postępowanie o ustalenie warunków zabudowy. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W sprawach w których przepis prawa wymaga wniosku strony organ administracji może wszcząć postępowanie z urzędu jedynie ze względu na szczególnie ważny interes strony. Nadto zgodnie z art. 61 § 2 k.p.a. organ, który w takich okolicznościach wszczął postępowanie zobligowany jest do uzyskania na to zgody strony, a w razie nieuzyskania zgody – postępowanie umorzyć. Wszczęcie postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na gruncie uzp wymagało wniosku zainteresowanego podmiotu (art. 41 ust. 1 uzp). Nie ulega wątpliwości, że redakcja tego przepisu wykluczała wydawanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z urzędu. Zdaniem Kolegium wobec brzmienia wydanych przez Zakład Energetyczny C. S.A. w C. "Warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej", a także art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. nr 54, poz. 348 ze zm.) należało przyjąć, że stroną przedmiotowego postępowania o ustalenie warunków dla inwestycji polegającej na budowie kabla energetycznego zasilającego budynki gospodarcze i mieszkalny winien być Zakład Energetyczny. Natomiast skarżący nie mogli wystąpić z wnioskiem o wszczęcie tego postępowania, gdyż nie byli jego stronami w rozumieniu art. 28 k.p.a. Brak było także podstaw do przyjęcia, że skarżący występowali w sprawie w charakterze pełnomocników Zakładu Energetycznego S.A. w C. W tej sytuacji, zdaniem Kolegium, należało uznać, że decyzja Wójta Gminy R. została wydana bez stosownego wniosku o wszczęcie postępowania pochodzącego od uprawnionego podmiotu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądami doktryny stroną w rozumieniu art. 28 kpa jest osoba fizyczna lub prawna lub też inna jednostka organizacyjna, która na podstawie prawa obowiązującego może czy powinna uzyskać konkretne korzyści albo też może być obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz - wydanie 3, Warszawa 2000 r., s. 206). Przekładając powyższą definicję strony na grunt przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym należy mieć przede wszystkim na uwadze przepisy zawarte w jej art. 3, nie można jednak nie dostrzegać też faktu, że celem decyzji ustalającej warunki zabudowy było uzyskanie pozwolenia na budowę. Tym samym zwrot "zainteresowany" występujący w art. 41 ust. 1 uzp należało odnosić do przyszłego, potencjalnego inwestora, który aby skutecznie złożyć wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę był – w ówczesnym stanie prawnym – zobligowany do dysponowania ważną decyzją o warunkach zabudowy. Stąd też stosownie do art. 46 ust. 1 uzp decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu można było wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, gdyż wobec brzmienia art. 46 ust. 2 uzp nie rodziła ona praw do terenu oraz nie naruszała prawa własności. W świetle przywołanego w zaskarżonej decyzji art. 7 ust. 4 ustawy Prawo energetyczne - przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem i dystrybucją energii elektrycznej, paliw gazowych lub ciepła są obowiązane zapewniać realizację i finansowanie budowy i rozbudowy sieci, w tym na potrzeby przyłączeń podmiotów ubiegających się o przyłączenie (...).Zacytowany przepis nakłada na przedsiębiorstwa zajmujące się przesyłem i dystrybucją energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła obowiązku realizowania i finansowania budowy i rozbudowy sieci. Nieuprawnione jest jednak wyprowadzenie z zacytowanego przepisu wniosku, że wyłącznie przedsiębiorstwa energetyczne są uprawnione do występowania w roli inwestorów w przypadku budowy urządzeń, instalacji i przyłączy mogących w przyszłości stanowić elementy sieci. Wobec powyższego nie mogło uzyskać akceptacji Sądu stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż tylko zakład energetyczny mógł skutecznie złożyć wniosek o ustalenie warunków zabudowy terenu dla inwestycji polegającej na budowie kabla energetycznego wraz z przyłączami do budynków gospodarczych i mieszkalnego, a uprawnieniem takim nie dysponowali właściciele nieruchomości bezpośrednio zainteresowani realizacją takiego przedsięwzięcia. Dostrzeżone przez Sąd wady prawne zaskarżonej decyzji powodują, że nie mogła się ona ostać. Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. weźmie pod uwagę stanowisko Sądu i rozpatrzy odwołanie wniesione od decyzji Wójta Gminy R. mając na względzie nowe regulacje prawne zawarte w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.). Art. 85 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenny wobec wydania już w sprawie ostatecznej decyzji nie będzie miał zastosowania. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a oraz art. 152 Poppsa w związku z art. 97 § 1 cytowanej wyżej ustawy przepisy wprowadzające. O kosztach postępowania Sąd nie rozstrzygał z uwagi na treść art. 210 § 1 Poppsa.