II SA/Ka 485/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : NSA Tadeusz Michalik Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant : sekretarz sądowy Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2004r. przy udziale - sprawy ze skargi W. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżona decyzję. Decyzją z dnia [...]nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wydaną na podstawie art. 1 pkt.2,art. 4 pkt.5 ustawy z dnia 14 marca 1985r.o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz.U. nr 90z 1998,poz.575 ) oraz §1,7,10 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65,poz.294 ze zm.) nie stwierdził u p. W. D. choroby zawodowej w postaci nowotworu złośliwego, wymienionej w pozycji 9 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. W uzasadnieniu stwierdził, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez właściwą jednostkę służby zdrowia oraz wykonywanie pracy w narażeniu na działanie czynnika chorobotwórczego i wystąpienie związku przyczynowego pomiędzy tymi faktami. Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. w orzeczeniu z dnia [...]r. orzekła o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Następnie pracownika zbadano w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. T a placówka diagnostyczna w sowim orzeczeniu z dnia [...]r. także orzekła o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Z dochodzenia epidemiologicznego wynikało, że p. W. D. pracował w latach 1989 – 1992 w Przedsiębiorstwie Handlu i Marketingu "A" spółce z o.o. w Z. na stanowisku mechanika samochodowego i ślusarza oraz w latach 1992 – 2002 w Hucie Metali Nieżelaznych "B" S.A. w K. na stanowisku elektrodowego, ciągacza cynku. W konkluzji organ orzekający uznał, że pracownik nie pracował w szkodliwych warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. W odwołaniu od decyzji domagał się jedynie ponownego wnikliwego rozpatrzenia sprawy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r. [...] , wydaną na podstawie art. 138 §1, pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy. Następnie potwierdził ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, a dotyczące przebiegu pracy p. D. i zajmowanych przez niego stanowisk. Uznał, że nie pracował on w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Dalej wskazał, że p. D. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy o Zdrowia Środowiskowego w S. Obie placówki diagnostyczne wykluczyły zawodową etiologię rozpoznanego u pracownika schorzenia w postaci przewlekłej białaczki szpikowej. Brak narażenia p. D. na działanie czynnika o udowodnionym działaniu rakotwórczym w odniesieniu do układu krwiotwórczego nie dawał podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii choroby. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł p. W. D. domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Nie zgadzał się ze stwierdzeniem, iż nie pracował w szkodliwych warunkach. W Przedsiębiorstwie "A" był narażony na działanie benzyny, oleju napędowego, smarów spalin oraz oparów lepiku. Natomiast pracując w hucie był narażony na działanie oparów kwasu siarkowego, metali ciężkich. Stwierdzona u niego choroba była następstwem działania na niego szkodliwych czynników. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że decyzję wydano w oparciu o orzeczenia lekarskie dwóch placówek diagnostycznych, które wykluczyły zawodowa etiologię ujawnionego u skarżącego schorzenia. Podtrzymał pozostałe argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, dlaczego skargę wniesioną do Naczelnego Sadu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Otóż z dniem 1 stycznia 2004r. uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawi o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 85 powołanej na wstępie ustawy z dniem 1 stycznia 2004r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego wojewódzkie sądy administracyjne, działające na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest władny rozpoznać niniejszą sprawę. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 pkt 1"c"ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) stwierdzenie przez sąd wydania zaskarżonego aktu z naruszeniem przepisów o postępowaniu mającym wpływ na wynik sprawy daje podstawę do uchylenia tego aktu. Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżoną decyzję podjęto z naruszeniem przepisów postępowania polegającym na niedostatecznym wyjaśnieniu sprawy w rozumieniu art. 7 i 77 Kpa. Zgodnie z przepisem §1 ust.1 obowiązującego w dacie wydania zaskarżone decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65,poz.294 ze zm.) za choroby zawodowe uważało się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z tego przepisu wynikało, że o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydowały dwa czynniki: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia i ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego należało uwzględnić okoliczności wymienione w §1 ust.2 cytowanego rozporządzenia. Konstrukcja tego przepisu przemawiała za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia obu przesłanek, istniało domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. W celu spełnienia przesłanki określonej w §1 powołanego rozporządzenia wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musiało być zawinione przez pracodawcę i nie musiało wynikać z przekroczenia norm. Wystarczyło wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który był szkodliwy tylko dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Organ odwoławczy w swojej decyzji, uznając, że skarżący nie był narażony na działanie czynnika szkodliwego o niekorzystnym działaniu na układ krwiotwórczy nie wskazał, który czynnik lub czynniki mogły powodować przewlekłe nowotwory tego układu. W konsekwencji Sąd nie miał możliwości ocenić konkluzji organu odwoławczego o braku narażenia skarżącego na działanie tego czynnika i po drugie nie miał możliwości ocenienia wyników dochodzenia epidemiologicznego. Brak tych wyraźnych ustaleń mógł mieć wpływ na wynik postępowania. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję. Jednocześnie sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 152 powołanej ostatnio ustawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy wskaże, które czynniki mogły być przyczyną powstania nowotworu układu krwiotwórczego, następnie uzupełni materiały dochodzenia epidemiologicznego o ustalenia, czy w środowisku pracy skarżącego te konkretne, wymienione z nazwy szkodliwe czynniki występowały, a przy pozytywnym ich ustaleniu zwróci się do placówki diagnostycznej II stopnia o nowa opinię. Nadto weźmie pod uwagę to, iż na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach / Dz. U. nr 132, poz. 1115 /, obowiązującego od dnia 3 września 2002r. do jej prowadzenia będą miały zastosowanie dotychczasowe przepisy. Oznacza to, że nie można będzie uzależnić ewentualnego stwierdzenia choroby zawodowej od ujawnionego stopnia odbiorczego ubytku słuchu.