II SA/Ka 506/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Protokolant Sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. z dnia [...] r. Nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; 3. zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] ( [...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Inwestorzy M. i M. B., po uprzednim uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, decyzją Prezydenta Miasta C. utrzymaną w mocy przez Wojewodę Ś. uzyskali pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce położonej w C. przy ulicy [...]. Wskutek zaskarżenia tej ostatniej decyzji przez J. B., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 6 czerwca 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję pierwszej instancji. W wyniku postępowania wszczętego i prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego najpierw postanowieniem z dnia [...]r. organ pierwszej instancji wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez inwestorów M. i M. B. Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. nakazał M. i M. B. wykonanie określonych czynności, w celu doprowadzenia robót budowlanych związanych z realizacją budynku mieszkalnego, wielorodzinnego w zachodniej granicy posesji przy ulicy [...] w C. Mocą tej decyzji zobowiązał inwestorów do dostarczenia projektu zabudowy i zagospodarowania terenu, w którym w szczególności rozważona zostanie kwestia realizowana budowy w granicy, zwłaszcza pod kątem ewentualnego utrudnienia zabudowy działki sąsiedniej oraz analizy widokowej W. J. Na dokonanie tych czynności wyznaczył inwestorom okres 3 miesięczny. Inwestorzy wykonali tę decyzję, w dniu [...]r. Dostarczając Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w C. brakujące dokumenty, tj. analizę zacienienia i analizę widokową W. J. Analiza tych przedłożonych dokumentów wykazała, że przedmiotowa inwestycja nie spowoduje pogorszenia warunków zabudowy sąsiedniej działki, nie spowoduje bądź przyczyni się w niewielkim stopniu do zacienienia budynków istniejących na sąsiednich posesjach, nie pogarsza również ekspozycji W. J. Stwierdzając zatem, że obiekt spełnia warunki wynikające z § 13 i § 234 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie, organ nadzoru budowlanego uznał, że zgodnie z art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego należało wydać decyzje o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Decyzja ta została wydana w dniu [...]r. Od decyzji tej odwołanie złożył J. B., domagając się jej uchylenia. Zarzucił tej decyzji naruszenie prawa oraz oparcie na błędnej analizie zacienienia i analizie widokowej. Podkreślił, że skoro wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2001 r. wyeliminowane zostały z obrotu prawnego postanowienia o lokalizacji, a nadto zachodzi sprzeczność projektu budowlanego z udzielonym pozwoleniem na budowę to niewątpliwie występuje naruszenie przepisów Prawa budowlanego ( art. 34 ust. 4 ). Dorzucił, że przedłożone analizy zacienienia i widokowa W. J. "nie mają nic wspólnego z rzeczywistością", gdyż opisany stan budynku w tych analizach nie odnosi się do przedmiotowego budynku. Dodał także, że sporna inwestycja spowoduje znaczne pogorszenie warunków nasłonecznienia zarówno działki jak i sąsiednich budynków. Dodatkowo zarzucił organowi pierwszej instancji błędne zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, dowodząc, że nie może on być stosowany przy budowie w warunkach samowoli ( przywołując art. 48 ). Stwierdził także, że nie może być mowy o wznowieniu robót budowlanych podczas, kiedy uchylone zostało pozwolenie na budowę. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że trudno mówić w rozpatrywanej sprawie o samowoli budowlanej, gdyż budowa przedmiotowego budynku rozpoczęta została na podstawie pozwolenia na budowę, które dopiero w toku dalszego postępowania zostało uchylone. Także o lokalizacji budynku przesądziły organy administracji architektoniczno – budowlanej, chociaż następnie ich zgoda została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyniku ponownego prowadzenia sprawy przez organy nadzoru budowlanego, ustalono, że budowa przedmiotowego budynku znajduje się na etapie stanu surowego otwartego. W celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, nałożono na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Wobec przedłożenia wymaganych dokumentów, które potwierdziły, że inwestycja nie spowoduje pogorszenia zabudowy sąsiedniej działki, nie pogorszy ekspozycji W. J. oraz w niewielkim tylko stopniu przyczyni się do zacienienia budynków istniejących na sąsiedniej posesji, organ odwoławczy, mając na względzie wykonanie wcześniejszej decyzji podjętej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stwierdził, iż organ pierwszej instancji miał obowiązek wydać decyzję zezwalającą na wznowienie robót budowlanych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. B. wniósł o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa budowlanego ( art. 28, 32, 36 i 37 ust. 2). Uzasadniając skargę, jeszcze raz powołał się na uchylone wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwolenie lokalizacyjne i pozwolenie na budowę, podkreślając, że działania organów nadzoru zmierzające do zalegalizowania prowadzonych robót budowlanych naruszają obowiązujące przepisy prawa. Stwierdził, że art. 50 i 51 Prawa budowlanego, na które powołują się organy nadzoru budowlanego nie mogą być stosowane przy samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Stwierdził ponadto, że działanie tych organów cechuje brak logiki i konsekwencji, gdyż inwestor nie zyskał pozwolenia na budowę, a poprzednie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że działania organów nadzoru budowlanego związane były ze wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje : Na wstępie zauważyć wypada, że skargę wniesiono w dniu 29 grudnia 2002 r. a więc w czasie gdy obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Zgodnie zaś z przepisem art. 97 § 1 wymienionej powyżej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż podniesione w skardze. Na mocy art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że rozpoczęcie inwestycji M. i M. B. w postaci budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce położonej w C. przy ulicy [...] nastąpiło na podstawie ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Dopiero w wyniku stwierdzenia sprzeczności projektu budowlanego z udzielonym pozwoleniem na budowę Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 czerwca 2002 r. uchylił decyzje organów administracji architektoniczno – budowlanej obu instancji, mocą których pozwolenia takiego udzielono. Jednocześnie w wyroku tym wskazano, jakie działania winny być przedsięwzięte w celu doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do zgodności z przepisami prawa materialnego. Doprowadzenie do zgodności z prawem może nastąpić przy zastosowaniu art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Jednakże decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. z dnia [...]r., powołująca się w podstawie prawnej na art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wydana została naruszeniem wymienionego art. 51 ust. 1 pkt 2. Decyzją tą zobowiązano inwestorów do przedłożenia projektu zabudowy i zagospodarowania terenu w szczególności z rozważeniem ewentualnego utrudnienia w przyszłości zabudowy sąsiedniej działki oraz dołączenia analizy widokowej W. J. Należy podkreślić, że wykonanie wymienionych obowiązków, nałożonych tą decyzją na inwestorów, nie mogło jednoznacznie przesądzić, czy powstaną warunki do kontynuowania prac budowlanych. Dlatego też trudno uznać, że przedłożenie przez inwestorów wskazanych dokumentów wyczerpuje "obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem...". Z tych też powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 5/03 uchylił wymienioną powyżej decyzję oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Należy zatem podkreślić, że wznowienie robót budowlanych na tym etapie postępowania jest co najmniej przedwczesne, ponieważ w sposób jednoznaczny organy nie zdecydowały, że dalsze prowadzenie robót budowlanych będzie możliwe. Wymaga to sprawdzenia i przeprowadzenia ponownego postępowania i dopiero Mając powyższe na uwadze, decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając sprawę ponownie organy orzekające uwzględnią powyższy pogląd prawny, uzupełnią we wskazanym kierunku postępowanie dowodowe i dopiero wtedy podejmą stosowną decyzję. su.