II SA/Ka 538/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] roku nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ( [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. su. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 36 ust. 3,4 i 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz Uchwały nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...]r. w sprawie zmian miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta B. w zakresie handlu (Dz. Urz. Wojew. [...] Nr [...]) ustalił wysokość jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości obejmującej pgr. [...] po podziale [...] i [...]) gm. kat. S. o powierzchni 7517 m², na kwotę [...] zł. Zobowiązał J. K. jako właścicielkę w/w działki aż do dnia jej sprzedaży, do wpłaty tej kwoty w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Adresata decyzji pouczono o skutkach nie uiszczenia opłaty W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że na podstawie uchwały nr [...] Rady Miejskiej B.-B. z dnia [...]r. działka o numerze [...] uzyskała przydatność do zabudowy handlowej. Zgodnie z § 15 tej uchwały wysokość jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości ustalono na 30 %. Według operatu szacunkowego wzrost wartości nieruchomości wyniósł [...] zł. Zgodnie z aktem notarialnym działka została sprzedana [...]r., a więc przed upływem 5 lat od dnia uprawomocnienia się uchwały z [...]r.. Odwołanie od tej decyzji złożyła J. K. podnosząc, iż Urząd Miejski w B. swoimi działaniami doprowadził do obniżenia wartości przedmiotowej działki o 80 %, bowiem bez jej zgody i wiedzy przez działkę poprowadzono gazociąg oraz ustawiono słup linii energetycznej wysokiego napięcia, za co nie otrzymała żadnego odszkodowania. W [...] r. po raz kolejny okrojono działkę w związku z planowaną drogą publiczną. Działka została sprzedana bez opinii o terenie, co wynika z treści umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...]r.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 17 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856) art. 2 ust. 1, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję piewszoinstancyjną. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, jeżeli wartość działki wzrosła, w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel zbywa tę nieruchomość, to prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę. Powyższy przepis zobowiązuje prezydenta miasta do pobrania przedmiotowej opłaty ( w wysokości ustalonej w uchwale rady miasta) bez możliwości jej uznaniowego ustalania. Roszczenie o zapłatę tej opłaty można wnosić w terminie 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące. Decyzja pierwszoinstancyjna została wydana na podstawie uchwały Rady Miejskiej B. z dnia [...]r. w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdzie wysokość jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ustalono na 30 %. Zgodnie z tą uchwałą przedmiotowa nieruchomość, mająca dotychczas charakter rolniczy, objęta została jednostką strukturalną 2 UH z przeznaczeniem na usługi handlu, w tym hurtowego. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż w związku z podniesionymi zarzutami dotyczącymi obniżenia wartości przedmiotowej działki, ewentualnej zapłaty odszkodowania należy dochodzić przed sądem powszechnym. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła J. K., która wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podobnie jak w odwołaniu podniosła, że Urząd Miejski w B. swoimi działaniami doprowadził do obniżenia wartości działki, a ponadto uniemożliwił skarżącej wykorzystanie działki na cele budowlane. Zdaniem skarżącej zmiana planu zagospodarowania przestrzennego nie spowodowała wzrostu wartości jej działki. Zaakcentowała, że nieruchomość została sprzedana bez opinii o terenie, gdyż z winy Urzędu Miejskiego nie spełnia warunków budowlanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...]r. skarżąca oświadczyła, że: popiera skargę, o wszczęciu postępowanie nie została powiadomiona, nie zapoznała się z operatem szacunkowym, a o sprawie dowiedziała się w momencie otrzymania decyzji organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze . zm.). Sąd nie będąc związany zarzutami skargi ( art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) poddał ocenie, czy skarżącej zapewniono czynny udział w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), organy administracji publicznej zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu (art. 61 § 4) należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. W rozpatrywanej zaś sprawie Prezydent Miasta B., po nieskutecznej próbie doręczenia skarżącej zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości - postanowienie z dnia [...]r. – decyzją z dnia [...]r. określił kwotę tej opłaty. Nie mogąc doręczyć decyzji wystąpił do Sądu Rejonowego w B.( pismo z dnia [...]r.) o wyznaczenie przedstawiciela dla nieobecnej J. K., przy czym kopię tego wniosku skutecznie doręczono skarżącej, która stanowczo sprzeciwiła się wyznaczeniu przedstawiciela. Decyzję z dnia [...]r. doręczono J. K. ([...]r.) wraz z pismem datowanym [...]r., informującym o zasadach postępowania przy ustalaniu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Przedstawione wyżej okoliczności uprawniają Sąd do sformułowania oceny , iż organ pierwszej instancji naruszył postanowienia wynikające z art. 10 § 1 i art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem nie powiadomił skarżącej o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego i nie zapewnił jej czynnego udziału w tym postępowaniu, a o sprawie dowiedziała się dopiero w momencie doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej. Istnieją zatem przesłanki do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż skarżącą bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a to zaś skutkować musi uwzględnieniem skargi stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśnić trzeba, że opisane wyżej naruszenie prawa przez organy administracji publicznej nie pozwoliło na dokonanie przez Sąd oceny, co do zasadności ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W sumie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r., nr [...]orzekając zarazem, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy.