II SA/Ka 544/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędziowie: NSA Bonifacy Bronkowski asesor WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant: ref. staż. Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi B. K. i E. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie o pozwolenie na użytkowanie obiektu 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] i orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; 2/ zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania; Jak wynika z akt sprawy, ostateczną decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta i Gminy C. zezwolił N. B. na użytkowanie wędzarnika i części usługowej, zlokalizowanych w S. na działce nr [...]. W postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji nie brali udziału B. i E. K., właściciele sąsiedniej nieruchomości. Pismem z dnia [...] r., Prokurator Rejonowy w R. wniósł sprzeciw od wyżej wymienionej decyzji ostatecznej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 146 § 1 i 151 § 2 k.p.a., żądając wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oraz stwierdzenia , że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazano, że B. i E. K. bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaną decyzją ostateczną, a jednocześnie upłynął już termin wskazany w art. 146 § 1 k.p.a. do uchylenia decyzji. Jednocześnie Prokurator Rejonowy w R. powołał się na działanie z inicjatywy małżonków K., co spełnia przesłankę uzyskania zgody strony pozbawionej udziału w postępowaniu na wniesienie sprzeciwu, zgodnie z art. 184 § 4 k.p.a. Prokurator wskazał również, że do działań Prokuratora nie ma zastosowania miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta [...], na skutek wniesionego sprzeciwu Prokuratora, wznowił z urzędu postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie wędzarnika i części usługowej samowolnie rozbudowanego zakładu wędliniarskiego N. B., na parceli nr [...] przy ul. [...] w S. Jako podstawa prawna wydanego postanowienia podane zostały przepisy art. 145 § 1 pkt 4, art. 149 § 1 i art.186 k.p.a. Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] na podstawie art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wznowienia przedmiotowego postępowania, ze względu na fakt, że sprawa została już uprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie w przedmiocie wznowienia było prowadzone od [...] r., kiedy B. i E. K. złożyli wniosek zawierający takie żądanie, uzasadnione brakiem udziału w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na użytkowanie wędzarnika i części usługowej zakładu wędliniarskiego. W związku ze złożonym wnioskiem, postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz Miasta i Gminy C. wznowił postępowanie administracyjne a następnie decyzją z dnia [...] r. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy rozstrzygnięciem Wojewody [...] z dnia [...] r. Wyrokiem z dnia 25 listopada 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach w sprawie o sygn. II SA/Ka 404/97 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. W następstwie wydanego wyroku, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Prowadząc ponownie postępowanie w przedmiocie wznowienia, Burmistrz Miasta i Gminy C. decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania odnośnie udzielenia zezwolenia na użytkowanie wędzarnika i części usługowej, przyjmując iż wniosek w tej sprawie został przez małżonków K. złożony z przekroczeniem miesięcznego terminu wskazanego w art. 148 § 2 k.p.a. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. W związku z takim przebiegiem dotychczasowego postępowania, organ I instancji przyjął, iż w sprawie zachodzi okoliczność uchybienia miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, jak i stan res iudicata ze względu na powołaną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania wznowieniowego, ze względu ma uchybienie terminu do złożenia wniosku o jego wszczęcie. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli B. i E. K., argumentujący w szczególności, że do sprzeciwu Prokuratora, z którego wznowiono postępowanie w sprawie, nie ma zastosowania miesięczny termin z art. 148 § 2 k.p.a. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu w szczególności podano, że sprawa wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 była przedmiotem postępowania, zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. i ponowne wydanie decyzji w tej samej sprawie byłoby dotknięte wadą nieważności. Nadto wskazano, że sprzeciw Prokuratora musiał być kwalifikowany nie wedle nadanej mu nazwy, lecz stosownie do stadium, w jakim znajduje się postępowanie. W skardze złożonej do Sądu na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. B. K. i E. K. wnieśli o jej uchylenie, koncentrując argumentację zawartą w uzasadnieniu na kwestii zachowania miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podając iż sprawa wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 154 § 1 pkt 4 k.p.a. została zakończona decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] r., a zatem ponownie wydana w tym przedmiocie decyzja dotknięta byłaby wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione przez skarżących w skardze. Sąd na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej u.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podaną podstawą prawną. Należy zatem podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, dla którego przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują odrębny reżim prawny, w szczególności precyzując w art. 151 k.p.a. katalog rozstrzygnięć możliwych do zawarcia w decyzjach wydawanych po wznowieniu postępowania. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało zainicjowane wnioskiem Prokuratora Rejonowego w R. Zgodnie z art. 184 k.p.a., prokurator jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy przewidują m in. wznowienie postępowania. Ponieważ w sprawie bezsporną jest okoliczność braku udziału stron w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, należy stwierdzić iż prokurator był uprawniony do wniesienia sprzeciwu, z powołaniem się na zgodę stron w tym zakresie. W działaniu tym prokurator nie był przy tym ograniczony terminem wskazanym w art. 148 k.p.a., zgodnie bowiem z aprobowanym stanowiskiem w tej kwestii, termin ustanowiony w art. 148 k.p.a. odnosi się wyłącznie do strony, nie odnosi się do prokuratora, który może wnieść sprzeciw w każdym czasie (por. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 1996, s. 649). Prawidłowo zatem organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie postanowieniem z 19 listopada 2001 r. Postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego jest tylko aktem procesowym, który nie rozstrzyga sprawy wznowienia postępowania, lecz jedynie otwiera drogę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.) Po przeprowadzeniu tego postępowania właściwy organ winien wydać decyzję odpowiadającą treści art. 151 k.p.a., która stanowi rozstrzygnięcie co do istoty w zakresie wznowienia postępowania. W razie, gdy w wyniku wadliwej oceny organu doszło do wszczęcia postępowania, mimo że występują przyczyny niedopuszczalności wznowienia, postępowanie jako bezprzedmiotowe winno ulec umorzeniu. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji przyjęły, że zachodzi przypadek bezprzedmiotowości postępowania, ze względu na uprzednie załatwienie sprawy wznowienia postępowania decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Należy zatem zauważyć, że przywoływana decyzja z dnia [...] r. dotyczyła umorzenia postępowania wznowieniowego, zainicjowanego wnioskiem skarżących, z powodu uchybienia ustawowemu terminowi do jego złożenia. Decyzja o umorzeniu postępowania nie jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, nie orzeka bowiem o przedmiocie postępowania, lecz zamyka procesowo drogę do takiego rozstrzygnięcia, ze względu na stwierdzone przeszkody, jest zatem rozstrzygnięciem "w inny sposób" kończącym sprawę w danej instancji, w rozumieniu art. 104 § 2 k.p.a. Rozstrzygnięcie co do istoty w postępowaniu wznowieniowym stanowi dopiero decyzja wydana na podstawie art. 151 k.p.a. W sprawie nie doszło do wydania takiej decyzji ostatecznej, a zatem brak jest przesłanek do stwierdzenia, że decyzja z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania, zamyka drogę do rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie zainicjowanej sprzeciwem prokuratora. Mając na uwadze przedstawione argumenty Sąd stwierdził, że umorzenie postępowania w sprawie wznowienia, wszczętego w związku ze sprzeciwem Prokuratora Rejonowego w R., nie znajduje podstaw prawnych i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ u.p.s.a., orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji. Uwzględniając skargę, Sąd był zobowiązany, na podstawie art. 152 u.p.s.a do określenia w wyroku w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Rozpatrując ponownie sprzeciw Prokuratora od decyzji ostatecznej, właściwy organ administracji winien uwzględnić, że w przypadku wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia, a następnie wydać decyzję o treści odpowiadającej art. 151 k.p.a. Organ winien mieć przy tym na względzie, że wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej jest możliwe jedynie w przypadku stwierdzenia, że nie zachodzi przyczyna wznowienia postępowania. W sytuacji zaś, gdy zachodzą przesłanki negatywne do uchylenia decyzji, wskazane w ar. 146 k.p.a., organ powinien wydać decyzję o treści odpowiadającej art. 151 § 2 k.p.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 u.p.s.a. w związku z art. 97 § 2 art. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).