II SA/Ka 545/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia WSA Włodzimierz Kubik ( spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant sekretarz sądowy Elwira Karasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi F. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta M. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 10 (sł. dziesięciu) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta M. zatwierdził projekt budowlany i wydał inwestorom B. i E. D. pozwolenie na nadbudowę części budynku i zmianę konstrukcji dachu w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w M. Przedmiotowy obiekt budowlany jest usytuowany na dwóch działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] o łącznej powierzchni 763 m² na osiedlu domów jednorodzinnych wzniesionych w zabudowie szeregowej z umieszczonymi między budynkami ogródkami atrialnymi. Odwołanie od tej decyzji złożył F. J. współwłaściciel sąsiedniej działki o numerze [...] zabudowanej domem jednorodzinnym. W swoim odwołaniu wskazał on, że: wydane przez organ pierwszej instancji pozwolenie na budowę jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; projektowana nadbudowa dachu spowoduje zacienienie okien w czterech pokojach jego budynku i całej działki rekreacyjno-użytkowej (ogródka atrialnego); realizacja inwestycji zdecydowanie popsuje sposób wentylacji i odprowadzania spalin z jego i sąsiednich budynków; zatwierdzony projekt budowlany pomija kwestię położenia przebudowywanego budynku na terenie zagrożonym szkodami górniczymi II kategorii; projekt nie zawiera opracowania dotyczącego zacienienia jego budynku, brak w nim nawet zwymiarowania odległości projektowanej nadbudowy do okien jego budynku; nieprawidłowe jest powołanie się w decyzji na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. (sygn. akt P. 11/2000 ) uchylający wymóg uzyskania zgody sąsiada na budowę przy granicy działki zamieszczony w § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 15 ze zm.) –zwanego dalej rozporządzeniem - gdy tymczasem w postępowaniu przed organem I instancji podnosił kwestię braku zgodności projektu z § 13 ust. 1 cyt. rozporządzenia odnoszącego się do zacienienia sąsiednich budynków; zatwierdzony projekt nie jest zgodny z przyjętą formą architektoniczną osiedla, co stanowi naruszenie jednego z wymogów nałożonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanej inwestycji; wreszcie, że projektowana nadbudowa części sąsiedniego segmentu będzie wykonana na wykonanej samowolnie przez poprzedniego właściciela nieruchomości dobudowie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach swojego orzeczenia stwierdził, że: pozwolenie na budowę wydano w oparciu o wszystkie dokumenty przewidziane w art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000, nr 106, poz. 1126 ze zm. - w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawanej decyzji ); projekt zawiera opracowanie dot. zacienienia sąsiedniej zabudowy i wbrew temu co podnosi odwołujący się podaje on odległości od zabudowy sąsiedniej; projektant w znacznej mierze ograniczył zakres przebudowy, bowiem nadbudowie ma podlegać tylko skrajna część segmentu, a na pozostałej zmianie ulegnie tylko konstrukcja dachu; dobudowa do budynku inwestorów garażu i gabinetu stomatologicznego odbyła się w oparciu o wydane w [...] r. pozwolenie na budowę; wreszcie organ II instancji przywołał tezę z opisanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, której zastosowanie w przedmiotowej sprawie kwestionował skarżący. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego F. J. zarzucił iż projektowana nadbudowa sąsiedniego segmentu narusza charakter i porządek urbanistyczny istniejącej szeregowej i parterowej zabudowy atrialnej osiedla co narusza ustawę z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 80, poz. 904 ze zm.). Projektowana nadbudowa spowoduje podwyższenie muru granicznego o 2,31 m od stron południowej i zachodniej, co spowoduje drastyczne pogorszenie się nasłonecznienia nie tylko ogródka atrialnego, ale również ścian i okien wychodzących do tego ogródka w jego budynku. Symulacja zacienienia dołączona do projektu jest niezgodna z obowiązującymi standardami i jest zafałszowana, a wykonana przez niego dokumentacja fotograficzna wskazuje na zupełnie inny układ cienia, co w efekcie prowadzi do niezgodności zatwierdzonego projektu z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ustalonych dla tej inwestycji. Wreszcie zarzucił brak przeprowadzenia w sprawie dowodu z oględzin miejsca projektowanej inwestycji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, powołując się na te same argumenty które zostały przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) - dalej zwanej przepisy wprowadzające - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p. s. a. Skarga jest zasadna aczkolwiek nie do końca z przyczyn podniesionych w skardze. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p. s. a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie może się ostać albowiem wydana została, bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy koniecznego do końcowego jej rozstrzygnięcia. Zastrzeżeń Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie budzi udzielenie pozwolenia na nadbudowę części budynku inwestorów położonego na działce [...] jak i zmiany konstrukcji dachu nad częścią segmentu usytuowanego na działce [...] w którym usytuowane jest wejście do budynku od ulicy [...]. Natomiast poważne wątpliwości budzić musi udzielenie pozwolenia na realizację części inwestycji polegającej na przebudowie dotychczasowego płaskiego dachu w segmencie usytuowanym przy granicy działki [...] należącej do skarżącego i zastąpienia go dachem stromym. Przebudowa ta ma być połączona z nadbudową ścian tej części segmentu inwestorów o 2,31 m (w najwyższym punkcie). Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta M. udzielające pozwolenia budowlanego na realizację opisanej wyżej części przedmiotowej inwestycji nie została poprzedzona starannym rozważeniem wszystkich wątpliwości. Pomijają one zwłaszcza problem prowadzenia robót budowlanych bezpośrednio przy granicy działki skarżącego. Budynki mieszkalne skarżącego jak i inwestorów wzniesione zostały bowiem w zabudowie szeregowej, a opisana część segmentu mieszkalnego inwestorów styka się od strony południowo-zachodniej z częścią segmentu skarżących. Powołanie się przez organy obu instancji na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. w wyniku którego uchylony został przewidziany w § 12 ust. 6 rozporządzenia wymóg uzyskania zgody sąsiada na budowę przy granicy działki, jest niewystarczające. Wymieniony wyrok Trybunału Konstytucyjnego a także poprzedzający go wyrok tego Trybunału z dnia 11 maja 1999 r. sygn. akt P. 9/98 (OTK z 1999 r. nr 4, poz. 75) stwierdzający niezgodność z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane przepisu § 12 ust. 7 rozporządzenia spowodowały brak konieczności prowadzenia poprzedzającego wydanie pozwolenia na budowę przy granicy działki postępowania określonego przez uchylone przepisy. Nie oznacza to jednak, że budowa taka jest bezwarunkowo dozwolona. Jak zasadnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 2001 r. wydanym w składzie 7 sędziów sygn. akt OSA 4/01 (Wspólnota nr 27 z 2001 r.) w decyzji o pozwoleniu na budowę, właściwy organ orzeka o usytuowaniu budynku na gruncie, uwzględniając wszystkie przesłanki rozstrzygnięcia, w tym także przesłanki wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu tego wyroku NSA zajął stanowisko , które WSA w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, że wydanie pozwolenia na budowę z usytuowaniem budowy bezpośrednio przy granicy działki może dotyczyć sytuacji zupełnie wyjątkowych. W świetle tego orzeczenia za częściowo zasadny należy w tej sytuacji uznać podniesiony przez skarżącego brak szczegółowego odniesienia się organów obu instancji do przepisów zawartych w § 13 rozporządzenia. Sąd nie podziela w całości tego zarzutu bowiem w aktach sprawy znajduje się ekspertyza zawierająca symulację zacieniania sąsiednich działek, wykonana zgodnie z obowiązkiem nałożonym na inwestora w pkt. III.1. decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia [...] r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Wyżej opisany zarzut skarżącego jest jednak zasadny w stosunku do projektowanej przebudowy dachu na części segmentu inwestorów bezpośrednio przylegającej do budynku skarżącego. Trudno bowiem mówić tutaj o zachowaniu jakiejkolwiek odległości od budynku sąsiedniego o jakiej jest mowa w wymienionym przepisie rozporządzenia. Nawiasem mówiąc naniesione odległości projektowanej inwestycji od budynku skarżącego na załączonym do akt sprawy planie nie uwzględniają w ogóle tej kwestii, co uszło uwadze organów obu instancji. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta M. udzielające pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy granicy działek pomijając wyjaśnienie kwestii związanych z ochroną uzasadnionych interesów właścicieli sąsiedniej nieruchomości zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane braki postępowania uzupełnione zostaną przez organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, który wydając decyzję o pozwoleniu na budowę będzie kierował się wskazaniami zawartymi w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w jej brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania), a także przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Z tych względów należało na mocy art. 145 § 1 pkt 1c, oraz art. 135 i 152 p. s. a. orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w oparciu z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 przepisów wprowadzających.