II SA/Ka 563/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-03-02

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Włodzimierz Kubik, Iwona Bogucka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana, gdy inwestor nie dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości, a współwłaściciele nie wyrazili zgody na dysponowanie nią na cele budowlane?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Pozwolenie na budowę może być wydane tylko podmiotowi, który złożył wniosek i wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W sytuacji, gdy inwestor nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości, a współwłaściciele nie wyrazili zgody na jej wykorzystanie, decyzja taka jest wadliwa i podlega stwierdzeniu nieważności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. Ś. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. o pozwoleniu na budowę łącznika drogowego. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące braku chodnika, braku wytyczenia geodezyjnego oraz uciążliwości związanych z hałasem i zanieczyszczeniem środowiska. Kluczowym zarzutem było jednak to, że inwestor (Gmina J.) nie dysponował tytułem własności do części działki nr [...], na której miała być realizowana inwestycja, a współwłaściciele tej działki nie wyrazili zgody na jej dysponowanie na cele budowlane.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta J. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2005r. sprawy ze skargi D. Ś. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej przez nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania [...]zł /[...] zł/. Prezydent Miasta J. decyzją nr [...] z dnia [...]– po rozpatrzeniu wniosku "[...]" Sp. Jawna – M. G. i M. G., działającej z upoważnienia Gminy Miasta J. – zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie Miasta J. pozwolenia na budowę łącznika pomiędzy ul. [...], a ul. [...] wraz z jednostronnym chodnikiem oraz odwodnieniem, a także dojazdu do zabudowy przewidzianej do realizacji na działkach nr [...], [...], [...]obręb B., przy ul. [...] i [...] w J. w/g załączonego projektu stanowiącego załącznik nr [...] do niniejszej decyzji. W podstawie prawnej decyzji organ I instancji powołał art.28, 33 ust.1, 34 ust.4 i art.36 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane /tj. Dz.U. z 2000r. nr 106, poz.1126/, a w uzasadnieniu stwierdził wydanie dla powyżej określonego zadania inwestycyjnego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] z dnia [...]. Odwołanie od wyżej opisanej decyzji złożyła D. Ś. – właścicielka nieruchomości oznaczonej nr [...] graniczącej z terenem objętym pozwoleniem na budowę. W odwołaniu – kwestionując decyzję – podała, że projektowany łącznik na wysokości jej działki nie przewiduje istnienia chodnika, nie został on też wytyczony geodezyjnie. Nadto podniosła, że realizacja łącznika doprowadzi do otoczenia jej działki z trzech stron drogami, co wywoła uciążliwości związane z hałasem i zanieczyszczeniem środowiska. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...]na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że kwestionowane pozwolenie na budowę zostało wydane zgodnie z art.33 pkt 2 Prawa budowlanego, a obawy odwołującej się o naruszenie jej własności są bezpodstawne, gdyż projektowany łącznik drogowy przebiega wzdłuż granicy działki [...] i nie ogranicza odwołującej się sposobu korzystania z tej nieruchomości. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. Ś. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji I i II instancji wskazując, iż inwestor Gmina J. nie dysponowała tytułem własności do działki [...], objętej zaskarżoną decyzją, bowiem współwłaścicielami tej działki w [...] części są jej rodzice W. i R. P., co wynika z odpisu księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w J.. Nie wyrazili oni nigdy zgody na dysponowanie działką nr [...] na cele budowlane przez Gminę J. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie z uwagi na zgodność wydanego pozwolenia na budowę z art.33 pkt 2 Prawa budowlanego. Z motywów odpowiedzi na skargę wynika, iż organ odwoławczy w ogóle nie dostrzegł zarzutu dotyczącego braku po stronie inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2003r. sygn. akt II SA/Ka 563/03 Sąd dopuścił do udziału w postępowaniu na prawach strony W. i R. P., będących współwłaścicielami działki [...] , na której przewidziano do wykonania roboty budowlane objęte zaskarżoną decyzją. W dniu [...] D. Ś. złożyła pismo procesowe w którym podtrzymała żądanie stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji i podała, iż w dniu [...] w drodze darowizny nastąpiło przeniesienie przysługującej W. i R. P. ułamkowej części działki nr [...] na rzecz D. Ś. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie wpłynęła do Sądu przed dniem 1.01.2004r. i w związku z tym zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 z zm./ podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270 z zm./ dalej "ustawa p.p.s.a." Stosownie do art.1 § 1 ustawy z 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrolę tę sprawują pod względem zgodności z prawem /legalności/, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej / § 2/. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, sądy te stosują /prawo materialne i procesowe/. Mając na uwadze powyższy zakres kontroli Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego, to jest Prawa budowlanego z dnia 7.07.1994r. w brzmieniu obowiązującym w dacie jej podjęcia. Decyzja ta narusza także prawo w sposób wskazany w art.145 § 1 pkt 1 litera b ustawy p.p.s.a., co jednak nie miało już zasadniczego znaczenia dla oceny jej zgodności z prawem, wobec stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Zgodnie art.32 ust.4 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu /jeżeli była ona wymagana przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym/ oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W rozpoznawanej sprawie decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie łącznika pomiędzy ul. [...] a [...] wraz z chodnikiem i odwodnieniem oraz dojazdem do zabudowy na działkach [...],[...] , [...] obręb B. w J. uzyskała Sp. Jawna "[...]" M. G. i M. G. /decyzja Prezydenta Miasta J. z [...] nr [...], utrzymana w mocy decyzją SKO w K. z dnia [...] Wniosek o pozwolenie na budowę z dnia [...] w imieniu Sp. Jawnej "[...]" M. G. i M. G., określonej jako inwestor opisanego wyżej łącznika, złożyło [...] Spółka z o.o., działające w oparciu o upoważnienie "[...]" z dnia [...]. Niezależnie od faktu, iż pełnomocnikiem strony w postępowaniu administracyjnym może być jedynie osoba fizyczna /art.33 kpa/, Towarzystwo Budownictwa Społecznego wycofało wniosek w sprawie wydania pozwolenia na budowę pismem z dnia [...]. W dniu [...] zastępca Prezydenta Miasta J. upoważnił Spółkę Jawną "[...]" do podejmowania czynności urzędowych wynikających z ustawy Prawo budowlane, związanych z uzyskaniem pozwolenia na budowę łącznika drogowego pomiędzy ul. [...] a [...]. Upoważnienie to także narusza art.33 kpa, bowiem "[...]" Spółka jawna są spółką prawa handlowego, która nie mogła być pełnomocnikiem gminy w postępowaniu administracyjnym. Niezależnie od powyższego Spółka jawna "[...]" nie złożyła wniosku o pozwolenie na budowę po dacie [...] / brak w aktach sprawy/ ani nie podtrzymała wniosku z dnia [...] cofniętego przez [...] Spółka z o.o. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę nastąpiło więc bez wniosku na rzecz Gminy Miasta J. nie legitymującej się decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz tytułem do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych. Działka nr [...] objęta pozwoleniem na budowę stanowiła bowiem – w dacie podejmowania decyzji przez organy obu instancji – własność w 1/12 części W. i R. P. co wynika z wypisu księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w J., a osoby te nie udzieliły zgody na dysponowanie nieruchomością dla celów budowlanych. Oznacza to, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem art.32 ust.4 Prawa budowlanego z dnia 7.07.1994r. co obligowało Sąd do wyeliminowania tych decyzji z obrotu prawnego. Dodatkowo należy wskazać, iż w sprawie zaistniały także okoliczności o których mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit .b ustawy p.p.s.a. bowiem w postępowaniu nie brali udziału współwłaściciele działki [...]- W. i R. P. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 §1 pkt 3 w związku z art.135 i art.152 ustawy p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art.200 ustawy p.p.s.a. S/G

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło