II SA/Ka 57/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska Włodzimierz Kubik Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie oceny legalności wykonanych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. z dnia [...]r. nr [...] 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...] / [...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...]r. B. O. wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie nieprawidłowego wykończenia ściany szczytowej budynku sąsiedniego usytuowanego w granicy przy ul. [...] w C. Po rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie w powyższej sprawie. Powołując się na oględziny nieruchomości, organ I instancji ustalił, iż wschodnia ściana ogniowa budynku jest wykończona gzymsem z obróbką blacharską, który wystaje z lica ściany ok. 10 cm na stronę działki przy ul. [...]. Ściana szczytowa wykonana została na podstawie zgłoszenia w Urzędzie Miasta C. z dnia [...] r. i w oparciu o przedłożony projekt, które to zgłoszenie potwierdzone zostało pismem z dnia [...]r., doręczonym do wiadomości B. O. Zdaniem organu, brak w tej sytuacji podstaw do jego ingerencji. W odwołaniu od decyzji B. O. podniosła, iż wykończenie blacharskie i gzyms nie odpowiadają projektowi i są niezgodne z przepisami prawa budowlanego. Odwołująca się zarzuciła, iż organ I instancji nie dokonał w ogóle porównania robót z projektem, poprzestając na pobieżnych oględzinach. Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Na podstawie porównania wykonanych robót z projektem, organ odwoławczy stwierdził bowiem ich zgodność z opisem technicznym, w którym zalecono również by wszystkie prace prowadzić zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. Wystający ok. 10 cm okapik, błędnie nazwany w decyzji organu I instancji gzymsem, stanowi zaś dodatkowe zabezpieczenie ściany szczytowej przed zawilgoceniem. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. O. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego jako wydanej z naruszeniem art. 7, 8, 10, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem organu o umorzeniu postępowania podniosła, iż okap znajdujący się na ścianie ogniowej wystaje 20 cm, przekraczając granice działki, co uniemożliwia odbudowanie ściany jej budynku. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Powołując się na wynik kontroli z dnia [...]r. organ podał, iż sporny okap wystaje 4,3 cm, zaś obróbka blacharska wystaje poza lico ściany ogniomurku – 3 cm, co jest zgodne z normą [...]. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz powołał się na udzielone skarżącej pozwolenie na rozbudowę budynku. Uczestnik postępowania A.T. wniósł o oddalenie skargi i podał, że odwołał się od decyzji o pozwoleniu na budowę, udzielonego skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, bowiem decyzje organów obydwu instancji zapadły z naruszeniem art. 105 § 1 kpa i bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, iż roboty budowlane, polegające na odbudowie ściany jako części budynku, nie stanowią remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /obecnie Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./, podlegającemu jedynie zgłoszeniu właściwemu organowi administracji techniczno-budowlanej na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 1 tego prawa. Odbudowa części obiektu stanowi bowiem budowę w świetle art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Na wykonanie tego typu robót wymagane jest zatem uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wadliwe było więc działanie organu administracji architektoniczno-budowlanej, który pismem z dnia [...] r. nr [...] powiadomił o niewniesieniu sprzeciwu do wykonania fragmentu ściany szczytowej na poziomie strychu budynku mieszkalnego przy ul. [...] – zgodnie z załączonymi szkicami i projektem. Jednakże błędne stanowisko tego organu, nie może uzasadniać prezentowanego przez organy obydwu instancji poglądu o braku podstawy prawnej do ingerencji organów nadzoru budowlanego w proces inwestycyjny. Aczkolwiek nie sposób zarzucić inwestorowi w takiej sytuacji, aby dopuścił się samowoli budowlanej z art. 48 Prawa budowlanego, jednak prowadzenie robót budowlanych na podstawie przyjętego co prawda zgłoszenia, lecz wymagających zgodnie z art. 28 tej ustawy, pozwolenia na budowę, należało kwalifikować jako przypadek, określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 /w brzmieniu z daty orzekania przez organy obydwu instancji/. W takiej zaś sytuacji organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do podjęcia działań w trybie art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego, a zatem do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i następnie do wydania decyzji z art. 51. O ile zaś roboty zostały już w całości wykonane, organ nadzoru budowlanego podejmuje działania z art. 51 ust. 1 – 2 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego. Oznacza to obowiązek wyjaśnienia, czy roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Tymczasem w świetle § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm./ - obowiązującego w dacie wykonywania spornych robót – okapy i gzymsy mogły co prawda pomniejszać odległości od granicy działki sąsiedniej, lecz nie mogły przekraczać granicy. Powołane warunki techniczne obowiązywały zaś także przy odbudowie /§ 2 ust. 1 cyt. rozp./. Zatem sama kwestia zgodności wykonanych robót budowlanych z dokonanym zgłoszeniem, sztuką budowlaną i Polską Normą, nie mogła przesądzać o zgodności z wymogami techniczno-budowlanymi. W takim przypadku zachodziła podstawa prawna do wydania nakazu doprowadzenia do zgodności z prawem w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Z tych względów decyzje organów obydwu instancji nie mogły się ostać i podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto na przepisie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w osobie adwokata oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, rozstrzygnięto po myśli art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 tej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru budowlanego I instancji winien w pierwszym rzędzie ustalić zakres robót budowlanych, wykonanych na nieruchomości przy ul. [...] w C. Z przedłożonych w toku rozprawy sądowej dokumentacji fotograficznej zdaje się bowiem wynikać, iż organ nadzoru budowlanego badał sprawę jedynie w zakresie odbudowy części ściany szczytowej, podczas gdy roboty wykonywano także na dalszym fragmencie ściany granicznej – w stronę działki skarżącej. Dopiero po wyjaśnieniu powyższej kwestii możliwe będzie rozstrzygnięcie sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organy winny także uwzględnić zmianę stanu prawnego, a mianowicie przepisu art. 51 Prawa budowlanego, dokonanego ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 80, poz. 718/. SJ/