II SA/Ka 572/02

Dnia 28 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Asesor WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant referent stażysta Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004 roku sprawy ze skargi M. K.-N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę SW We wniosku z dnia [...] roku skarżąca M. K. – N. zwróciła się do Prezydenta Miasta B. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Jako podstawę prawną wskazała art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 4 września 1997 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. Nr 123, poz. 781 z późn. zm.). Wniosek dotyczył nieruchomości, której skarżąca była współużytkownikiem wieczystym, a położonej w B. przy ul. [...] i [...], obejmującej zabudowaną działkę gruntu oznaczoną numerem geodezyjnym [...] i [...] o łącznej powierzchni 406 m2. Powyższy wniosek został złożony w Urzędzie Miasta B. w dniu [...] roku wraz z siedemnastoma innymi wnioskami dotyczącymi tej samej nieruchomości, których autorami byli pozostali jej współużytkownicy wieczyści. Rozpoznając łącznie wniosek skarżącej oraz pozostałych siedemnastu wnioskodawców, Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] roku nr [...] odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że aby mogło dojść do pozytywnego rozpatrzenia wniosków o przekształcenie, to zgodnie z przepisem art. 1 ust. 2 i ust. 5 pkt 2a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (zwanej dalej ustawą o przekształceniu) wszyscy wnioskodawcy musieliby wykazać, że nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości przed dniem 31 października 1998 roku. Sygn.akt II SA/Ka 572/02 Tymczasem organ ustalił, że tylko dwoje wnioskodawców zostało użytkownikami wieczystymi przed tą datą, zaś pozostali stali się nimi dopiero na podstawie aktu notarialnego z [...] roku. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie i wydanie decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W uzasadnieniu stwierdziła, że jej zdaniem Prezydent niewłaściwie zinterpretował art. 1 ustawy o przekształceniu w odniesieniu do terminu : "wszyscy współużytkownicy wieczyści", albowiem w jej przekonaniu "wszyscy", to pięciu współwłaścicieli (po połączeniu dwóch nieruchomości: przy ul. [...] i [...]), którzy nabyli to prawo przed dniem 31 października 1998 roku. Odmienna interpretacja jej zdaniem przekreśla sens powstania ustawy o przekształceniu. Decyzją z dnia [...] roku, będącą przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, podkreślając w szczególności, że aby mogło dojść do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności muszą być spełnione jednocześnie dwa ustawowe warunki. Po pierwsze wniosek musi być złożony łącznie przez wszystkich współużytkowników wieczystych, a po drugie wszyscy współużytkownicy wieczyści nabyli prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 roku. Skoro warunki te nie zostały spełnione, to organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca wskazała, że złożony przez nią wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie jest jej pierwszym wnioskiem w tej sprawie, jaki rozpatrywany był przez Prezydenta Miasta B. Powołała się na wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2001 roku w sprawie o sygn. akt II SA/Ka 948/00, na mocy którego Sąd uchylił wcześniejszą decyzję odmawiającą jej przekształcenia. Stwierdziła, że w tej sprawie do czasu Sygn.akt II SA/Ka 572/02 wniesienia niniejszej skargi organy administracyjne nie podjęły jakichkolwiek dalszych działań. Pełnomocnik skarżącej dodał, że działania te nie zostały podjęte także do dnia rozprawy. Co do merytorycznych zarzutów pod adresem zaskarżonej decyzji, skarżąca, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, zarzuciła błędną interpretację przez organ odwoławczy przepisów ustawy o przekształceniu, a w szczególności pojęcia "wszyscy współużytkownicy". Zarzuciła organowi brak staranności poprzez nie rozróżnianie tych osób, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed i po przyjętym w ustawie terminie. Stwierdziła, że ustawa nie wyłącza możliwości ustanowienia współwłasności gruntu z Gminą, jak również, że sama ustawa pomimo nowelizacji jest wadliwa i niezgodna z Konstytucją. W konsekwencji skarżąca wniosła o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem o zgodność ustawy o przekształceniu z Konstytucją w kontekście jej skargi, o przyjęcie właściwej interpretacji określenia "wszyscy współużytkownicy", o ustosunkowanie się co do możliwości powstania współwłasności gruntu Gminy i osób fizycznych i wreszcie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. jako niezgodnych z prawem. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie zasadniczo powtarzając argumenty zawarte wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z Sygn.akt II SA/Ka 572/02 późn. zm.) sady administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolując w niniejszej sprawie zaskarżoną decyzję (oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji) Sąd doszedł do przekonania, iż wydane one zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i nie są dotknięte wadami, które mogłyby stanowić o wyeliminowaniu ich z obrotu prawnego. W szczególności stwierdzić należy, że zagadnienie związane z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności unormowane zostało w ustawie z dnia 4 września 1997 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tekst jednolity Dz. U. Z 2001 roku Nr 120, poz. 1299 z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy, jej przepisy stosowało się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 roku, a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi i którzy wniosek w sprawie przekształcenia złożyli do dnia 31 grudnia 2000 roku. Ponadto zgodnie z art. 1 ust. 5 ustawy jej przepisy miały odpowiednie zastosowanie do osób fizycznych, będących właścicielami lokali, którym przysługiwał udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako w prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu, jeżeli spełnione zostały łącznie następujące warunki: wniosek, o którym mowa w art. 2 złożyli wszyscy współużytkownicy wieczyści do dnia 31 grudnia 2000 roku i wszyscy współużytkownicy wieczyści nabyli prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zgodnie z ust. 2 (tj. przed dniem 31 października 1998 roku). Organy administracyjne rozpatrują wnioski w sprawie przekształcenia na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie orzekania i w oparciu o ustalony na tą datę stan faktyczny. W niniejszej sprawie wnioski w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności złożone zostały w dniu Sygn.akt II SA/Ka 572/02 [...] roku przez wszystkich współużytkowników wieczystych, o których mowa w art. 1 ust. 5 pkt 1 ustawy o przekształceniu. W tym zatem zakresie należy uznać, że spełniony został warunek określony tym przepisem. Jednakże, aby przepisy ustawy mogły mieć zastosowanie w tej sprawie, musiał być łącznie spełniony jeszcze jeden warunek. Mianowicie ten, że wszyscy współużytkownicy wieczyści (wnioskodawcy) nabyli prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 roku (art. 1 ust. 5 pkt 2a w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu). W ustalonym przez organy i nie kwestionowanym przez strony stanie faktycznym, jedynie pięciu z osiemnastu współużytkowników wieczystych nabyło swoje prawo przed datą określoną w ustawie. Pozostałych trzynastu nabyło prawo użytkowania wieczystego dopiero w roku [...], co spowodowało, iż warunek ten nie mógł zostać uznany za spełniony. W tym stanie rzeczy decyzje organów obu instancji musiały zmierzać do odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, gdyż w przeciwnym razie byłyby niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Co do podniesionej przez skarżącą odrębnej sprawy, toczącej się przed organem pierwszej instancji, w której m.in. Naczelny Sad Administracyjny wydał w dniu 17 stycznia 2001 roku wyrok (sygn. akt II SA/Ka 948/00), to zauważyć należy, że sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.s.a.). Sprawa, na którą powołuje się skarżąca, mimo iż dotyczy tego samego przedmiotu, jest sprawą odrębną, w której, jak wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącej, postępowanie administracyjne jeszcze się nie zakończyło. Sad nie uwzględnił wniosku skarżącej o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem o zgodność ustawy o przekształceniu z Konstytucją. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 roku o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643 z późn. zm.) każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Sygn.akt II SA/Ka 572/02 pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją (...) jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie zachodzi sytuacja, w której rozstrzygnięcie zależałoby od odpowiedzi na pytanie prawne. Mając powyższe na uwadze skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy o p.s.a. w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).